Từ chủ nghĩa kinh nghiệm: Một năm nhân hai mươi lần
Kinh nghiệm là thứ tài sản quý giá của mỗi cá nhân và của mỗi doanh nghiệp, nó luôn được “thế hệ kế cận” tiếp thu, thừa hưởng. Tuy nhiên, nếu không chọn lọc kỹ lưỡng thì kinh nghiệm ấy lại trở thành “chướng ngại vật” vô cùng to lớn bóp nghẹt sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Kinh nghiệm, một khi được người ta cường điệu hóa và nâng cao quan điểm thì trở thành một hệ thống tư tưởng lệch lạc, có tên gọi hoa mỹ là: “Chủ nghĩa Kinh nghiệm” - Một loại tài sản vô hình: sáo rỗng và lạc lối…
Không ai dẫn trâu đi cày khi mà máy xới nhan nhản ngoài đồng, không ai đốt ngọn đèn dầu để học bài ban đêm khi mà điện lưới quốc gia ngập tràn trước ngõ… Kinh nghiệm dạy trâu đi cày có còn được gọi hữu ích, thông dụng? Kinh nghiệm chọn lựa đèn dầu có còn sử dụng đại trà cho hôm nay? Tiếp thu, cầu thị và đón nhận cái mới, điều hay liệu nó có phải là điều gì đó rất xa xỉ đối với các Chú, các Bác ở Tập đoàn kinh doanh vận tải kia không? – một điều rất đáng suy ngẫm!
Tôi được nghe anh Phó Tổng Giám đốc tài chính bên ấy chia sẻ: “Kinh nghiệm của Tôi hơn hai mươi năm…” thú thực, thoạt đầu Tôi nghĩ rằng với số tuổi của anh ấy thì nghe như có vẻ đó là lời chia sẻ thật lòng. Nhưng, kỳ thực, trao đổi hồi lâu mới biết hóa ra đó là kinh nghiệm… Một năm nhân cho hai mươi lần. Năm nào cũng làm cách đó, chiến lược đó và với tư duy cũ kỹ đó. Nếu gọi những điều “lặp đi, lặp lại” trong vô thức đó là “kinh nghiệm lâu năm” thì Tôi rất lấy làm tiếc và hỗ thẹn thay cho anh ấy.
Kỳ lạ hơn, anh ấy lại không phải là kỹ sư công nghệ thông tin, về mặt kiến thức, hiểu biết về công nghệ rất ít nếu không muốn nói là kém cỏi nhưng lại được bổ nhiệm quản trị mảng công nghệ chỉ vì… kinh nghiệm lâu năm và là một công thần cỡ “bự”. Phải chăng đó cũng là nguyên nhân để giải thích lý do tại sao doanh nghiệp này… rơi rụng thị phần như đổ dốc không phanh.
Văn hoá “dạ, thưa”: Tưởng chừng văn hoá, hoá ra… sáo rỗng!
Một doanh nghiệp không tập trung vào hiệu suất, không tập trung vào hệ thống pháp trị rõ ràng mà chỉ tập trung vào chính trị công sở thì đó chắc chắn đó là doanh nghiệp đang… chết lâm sàn. Lưu ý một điều rằng, chuyên môn là nguồn vốn mang tính bền vững, giúp cho doanh nghiệp phát triển hưng thịnh, trường tồn trong khi đó “chính trị công sở” là nợ vay. Doanh nghiệp càng phát huy chính trị công sở, càng cảm tính trong quyết sách, trong quản trị doanh nghiệp thì… Nợ vay ngày càng phình to và ngày càng mất kiểm soát.
Những lời “dạ, thưa” sáo rỗng với những ánh nhìn vô hồn không giúp cho doanh nghiệp nâng cao hiệu suất làm việc và cũng không tạo ra “văn hóa doanh nghiệp chuyên nghiệp”. Văn hóa “dạ, thưa” làm giảm đi sự tranh luận, tính phản biện và loại bỏ sự sáng tạo của mỗi nhân viên cấp thấp. Họ chỉ biết “dạ, thưa” để đón nhận sự ân sủng cấp trên mà che lắp đi khuyết điểm trong hiệu suất làm việc. Doanh nghiệp không xây dựng được tiêu chuẩn đánh giá năng lực nhân sự, hiệu suất làm việc và đo lường kết quả bằng công cụ trực quan thì dùng hai từ “dạ, thưa” đánh giá bằng cảm xúc, cảm tính âu cũng là điều dễ hiểu. Chính trị công sở cũng bắt nguồn từ đây và phát triển mạnh hơn qua từng năm tháng tồn tại của doanh nghiệp.
Một khi, đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp là những người cao niên thì họ rất cần những lời “dạ, thưa” để biết rằng mình đang được tôn trọng và thông qua đó họ cũng đánh giá được “sự ngoan ngoãn” của nhân sự. Lạ thay, sao lại chọn đánh giá năng lực nhân sự thông qua sự ngoan ngoãn và thúc đẩy tạo ra nền “chính trị công sở” chuyên tranh giành quyền được ân sủng? Liệu rằng, nhân tài hay nhân sự giỏi, những người có lòng tự trọng cao có dùng đến… ba tấc lưỡi để tranh giành quyền được ân sủng hay không?
Chủ nghĩa kinh nghiệm và văn hóa “dạ, thưa” là hai gọng kìm bóp nghẹt sự sáng tạo của nhân sự giỏi, giết chết văn hóa doanh nghiệp chuyên nghiệp một cách trắng trợn và tạo nên sự hỗn loạn chưa từng thấy khiến cho doanh nghiệp mất kiểm soát trong quản trị thượng tầng rồi lao dốc không phanh tương tự như Tập đoàn vận tải vang danh một thời giờ chỉ còn thoi thóp như ngọn đèn dầu treo trước gió…
