Hai tỷ phú thế giới Warren Buffett và Bill Gates từng có dịp chia sẻ quan điểm về thành công tại một sự kiện do Trường Kinh doanh Columbia tổ chức. Khi được yêu cầu cô đọng bí quyết thành công trong một từ, cả hai cùng lựa chọn khái niệm "tập trung".
Sự tương đồng này phản ánh khá rõ con đường phát triển của hai doanh nhân. Bill Gates dành phần lớn sự nghiệp để xây dựng Microsoft và phát triển ngành công nghiệp phần mềm, trong khi Warren Buffett kiên trì với hoạt động đầu tư, từng bước đưa Berkshire Hathaway trở thành một tập đoàn đầu tư lớn.
Buffett từng lý giải sự khác biệt trong lĩnh vực hoạt động nhưng tương đồng về cách tiếp cận của hai người: Gates tập trung vào phần mềm, còn ông tập trung vào đầu tư. Thay vì phân tán sự chú ý cho quá nhiều lĩnh vực, cả hai đều lựa chọn một hướng đi và dành nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, kiến thức trong lĩnh vực đó.
Bắt đầu sớm và để thời gian tạo ra giá trị
Con đường đầu tư của Warren Buffett bắt đầu từ khi ông còn rất trẻ. Năm 11 tuổi, Buffett mua ba cổ phiếu của công ty dầu khí Cities Service với tổng giá trị 114,75 USD. Khoản đầu tư đầu tiên này mở đầu cho hành trình gắn bó lâu dài với thị trường tài chính.
Một trong những lợi thế của việc bắt đầu sớm là có nhiều thời gian để tận dụng sức mạnh của lãi kép. Khi lợi nhuận được tái đầu tư, khoản sinh lời tiếp tục tạo ra lợi nhuận mới. Theo thời gian, hiệu ứng tích lũy có thể khiến tài sản tăng trưởng đáng kể.
Buffett từng sử dụng hình ảnh quả cầu tuyết lăn xuống một sườn đồi dài để mô tả quá trình tích lũy tài sản. Quả cầu càng có nhiều thời gian và quãng đường lăn, lượng tuyết bám vào càng lớn. Với đầu tư, thời gian chính là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả của quá trình này.
Tư duy đó cũng lý giải vì sao Buffett thường đề cao sự kiên nhẫn thay vì chạy theo những khoản lợi nhuận ngắn hạn. Nhà đầu tư không nhất thiết phải liên tục mua bán để tạo ra giá trị, mà cần lựa chọn tài sản phù hợp và cho khoản đầu tư đủ thời gian phát huy tiềm năng.
Hiểu rõ thứ mình đang đầu tư
Bên cạnh yếu tố thời gian, Buffett đặc biệt coi trọng việc hiểu bản chất doanh nghiệp trước khi quyết định rót vốn. Ông theo đuổi trường phái đầu tư giá trị, tìm kiếm những công ty có mức giá hấp dẫn so với giá trị nội tại, đồng thời sở hữu lợi thế cạnh tranh và nền tảng kinh doanh đủ vững chắc.
Các yếu tố thường được xem xét gồm khả năng sinh lời, dòng tiền, mức nợ, chất lượng hoạt động và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Đây cũng là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá liệu một cổ phiếu có thực sự đáng nắm giữ hay không, thay vì chỉ dựa vào biến động giá.
Trong thư gửi cổ đông Berkshire Hathaway năm 1996, Buffett từng đưa ra một nguyên tắc nổi tiếng: nếu không sẵn sàng nắm giữ cổ phiếu trong 10 năm, nhà đầu tư không nên nghĩ đến việc sở hữu nó trong 10 phút.
Thông điệp này không đồng nghĩa mọi khoản đầu tư đều phải được giữ nguyên trong một thập kỷ. Điều quan trọng là người mua phải hiểu rõ tài sản mình sở hữu, lý do lựa chọn và những yếu tố có thể làm thay đổi giá trị của khoản đầu tư.
Việc theo dõi danh mục cũng cần được thực hiện định kỳ. Khi một tài sản tăng giá mạnh, tỷ trọng của nó có thể vượt quá mức dự kiến ban đầu, khiến danh mục đối mặt với mức độ rủi ro khác trước. Vì vậy, kiên định với chiến lược không có nghĩa là bỏ qua việc đánh giá và điều chỉnh khi điều kiện thay đổi.
Kiên định với mục tiêu dài hạn
Một kế hoạch tài chính hiệu quả cần xuất phát từ mục tiêu cụ thể, thời điểm cần sử dụng vốn và khả năng chấp nhận rủi ro của mỗi người. Những yếu tố này có thể thay đổi theo độ tuổi, thu nhập và hoàn cảnh sống, do đó chiến lược đầu tư cũng cần được rà soát phù hợp.
Người còn nhiều năm trước khi nghỉ hưu có thể chấp nhận mức biến động lớn hơn so với người sắp sử dụng khoản tiền tích lũy. Việc xác định giới hạn rủi ro từ đầu giúp nhà đầu tư tránh những quyết định vội vàng khi thị trường xuất hiện các đợt tăng giảm mạnh.
Ngay cả Warren Buffett cũng từng thừa nhận những sai lầm trong quá trình đầu tư. Điều tạo nên khác biệt không phải khả năng dự đoán chính xác mọi diễn biến của thị trường, mà là việc duy trì nguyên tắc, nhận diện sai lầm và không để những biến động nhất thời chi phối toàn bộ chiến lược.
Từ câu chuyện của Buffett và Gates, sự tập trung có thể được nhìn nhận như một năng lực quản trị quan trọng. Trong môi trường có quá nhiều cơ hội và thông tin cạnh tranh sự chú ý, biết lựa chọn ưu tiên, kiên trì với mục tiêu và hạn chế những yếu tố gây xao nhãng là điều kiện để tạo dựng giá trị bền vững.
