Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn đầu tư quy mô lớn cho đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam, mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tuyến kết nối quốc tế. Cùng với yêu cầu huy động nguồn vốn, việc nâng cao năng lực công nghệ, phát triển nhân lực, xây dựng chuỗi cung ứng nội địa và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành đường sắt đang trở thành những vấn đề cấp thiết.
Chia sẻ tại buổi Họp báo ngày 5/11, ông Trần Đình Tùng - Chủ tịch Hội Kỹ sư Xây dựng Việt Nam (VSCE) cho biết, ý tưởng tổ chức Rail&Cons Industry Week xuất phát từ yêu cầu tăng cường kết nối các chủ thể trong ngành, tạo điều kiện để doanh nghiệp giới thiệu năng lực, tìm kiếm đối tác và tham gia giải quyết những bài toán thực tiễn của lĩnh vực đường sắt.
Kinh nghiệm từ các sự kiện chuyên ngành lớn trên thế giới như: InnoTrans tại Đức, MetroTrans tại Trung Quốc hay Asia Pacific Rail tại Thái Lan cho thấy vai trò quan trọng của việc kết nối các mắt xích trong chuỗi giá trị ngành đường sắt. Theo ông Trần Đình Tùng, các triển lãm, hội nghị chuyên ngành không nên chỉ dừng ở hoạt động giới thiệu sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm mà cần tạo ra những kết nối có khả năng tiếp tục triển khai sau sự kiện. “Điều quan trọng hơn cả là giải quyết các bài toán thực tế, đưa ra giải pháp và tạo ra cơ chế đồng hành giữa các chủ thể trong ngành đường sắt”, ông nhấn mạnh.
Khác với mô hình triển lãm thông thường, Rail&Cons Industry Week 2026 hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác dài hạn, kết nối cơ quan quản lý, chủ đầu tư, đơn vị vận hành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp trong nước, quốc tế. Trọng tâm là Rail&Cons Platform – nền tảng hợp tác nhằm duy trì các hoạt động chuyên môn, thúc đẩy nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai các giải pháp sau tuần lễ.
Chương trình được thiết kế theo quy trình xuyên suốt: xác định bài toán thực tiễn, kết nối đúng đơn vị có năng lực, phản biện giải pháp và thống nhất bước triển khai tiếp theo. Mỗi phiên hội nghị xuất phát từ nhu cầu của cơ quan quản lý, chủ đầu tư hoặc đơn vị vận hành, đồng thời có sự tham gia của chuyên gia và doanh nghiệp sở hữu giải pháp phù hợp. Sau sự kiện, biên bản tóm tắt dự kiến được gửi trong 72 giờ; Rail&Cons Platform tổ chức họp các nhóm công tác trong vòng 30 ngày và đánh giá kết quả nghiên cứu, thử nghiệm hoặc hợp tác dự án sau 60 – 90 ngày.
Theo Ban Tổ chức, quá trình phát triển ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam cần tập trung giải quyết năm vấn đề chiến lược: phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; làm chủ chuỗi cung ứng vật tư, thiết bị trong nước; nâng cao năng lực công nghệ và quy trình thi công; huy động nguồn vốn đầu tư; chuẩn hóa hệ thống quản trị dữ liệu số và tiêu chuẩn kỹ thuật. Đây là những yếu tố có mối liên hệ chặt chẽ, quyết định khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào các dự án đường sắt quy mô lớn.
Rail&Cons Industry Week 2026 gồm một phiên toàn thể cấp cao, 8 phiên chuyên đề, hội thảo khoa học ứng dụng, triển lãm công nghệ và các hoạt động kết nối doanh nghiệp. Chương trình tập trung vào những chủ đề đang được quan tâm như phát triển metro, đào tạo nhân lực, mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), huy động vốn, dữ liệu số, chuỗi cung ứng, nội địa hóa, tín hiệu – viễn thông và máy xây dựng.
Theo kế hoạch, sáng 11/11, Lễ khai mạc và Phiên toàn thể cấp cao với chủ đề “Kiến tạo nền móng cho hệ sinh thái HSR - Metro - TOD Việt Nam” dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành và lãnh đạo TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Ủy ban Đường sắt và Hạ tầng (RIC) cùng Rail&Cons Platform dự kiến ra mắt trong khuôn khổ chương trình.
Chiều cùng ngày, hội thảo khoa học ứng dụng về công nghệ và giải pháp thi công hầm, cầu, cầu cạn cho các dự án đường sắt tốc độ cao được tổ chức song song với phiên chuyên đề về kinh nghiệm quản lý, triển khai các dự án metro tại Hà Nội.
Ngày 12/11 tập trung vào năng lực công nghiệp và tài chính, với các phiên thảo luận về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; TOD, khai thác giá trị đất và huy động vốn; hạ tầng dữ liệu và niềm tin số; hệ sinh thái, chuỗi cung ứng và nội địa hóa; tích hợp tín hiệu, viễn thông và điều hành. Chương trình B2B về máy xây dựng cũng tạo cơ hội để doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm đối tác và kết nối cung cầu.
Đáng chú ý, diễn đàn về nguồn vốn cho metro và TOD dự kiến có sự tham gia của các chuyên gia đến từ Tây Ban Nha, Phần Lan và Trung tâm Tài chính Quốc tế TP Hồ Chí Minh. Các nội dung trao đổi tập trung vào cơ chế huy động vốn, phương thức đầu tư và khai thác giá trị từ phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng.
Sáng 13/11, Chung kết StartupCons Innovation Challenge dành cho các đội khởi nghiệp và nhóm nghiên cứu trong lĩnh vực đường sắt, hạ tầng sẽ diễn ra. Chương trình cũng dự kiến công bố thể lệ Vinh danh kỹ sư tiêu biểu 2027 trước khi bế mạc vào 11h30 cùng ngày.
Cuộc thi đổi mới sáng tạo được kỳ vọng tạo cầu nối giữa các bài toán thực tế của doanh nghiệp với năng lực nghiên cứu, sáng tạo của sinh viên kỹ thuật và các nhóm khởi nghiệp. Thông qua sự hướng dẫn của chuyên gia, nhà tư vấn hạ tầng, các đội tham gia có cơ hội đề xuất giải pháp, từng bước đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn sản xuất, thi công và vận hành đường sắt.
Trong lĩnh vực đường sắt đô thị, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) và Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP Hồ Chí Minh (MAUR) tham gia đồng tổ chức, đưa ra các bài toán đầu tư thực tiễn. Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia tham gia xây dựng khung quản trị dữ liệu phục vụ điều hành và chuẩn hóa công nghệ số.
Xuyên suốt ba ngày diễn ra sự kiện, triển lãm công nghệ, sân khấu giải pháp và hoạt động kết nối kinh doanh theo lịch hẹn được tổ chức tại sảnh chính Hall 4, từ 9h – 17h. Không gian triển lãm được bố trí các khu vực giới thiệu bài toán và giải pháp, tạo điều kiện để đơn vị có nhu cầu tìm kiếm đối tác tiếp cận trực tiếp với doanh nghiệp, chuyên gia và nhà cung cấp công nghệ.
Các tập đoàn, doanh nghiệp đến từ Việt Nam, Trung Quốc, Đức, Hàn Quốc, Phần Lan… dự kiến tham gia trưng bày trong các lĩnh vực đầu máy – toa xe, tín hiệu, thi công hạ tầng, vật liệu, máy xây dựng và chuyển đổi số. Một số đơn vị tiêu biểu gồm CRRC, CRSC, PowerChina, CCTEB, China Railway Sixth Group, CMEC, Guangzhou Metro, Shenzhen Metro, Glodon, Hòa Phát, Daechang, Deutsche Bahn (DB), MIDAS IT, VITRAVICO, SARC và SIGGE.
Các công nghệ được giới thiệu bao gồm thiết bị đường sắt, hệ thống tín hiệu – viễn thông, vật liệu mới, mô hình thông tin công trình (BIM), trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ bản sao số (Digital Twin). Đây là những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong đầu tư, xây dựng và quản lý vận hành các công trình đường sắt hiện đại. Việc tiếp cận công nghệ mới cũng giúp doanh nghiệp trong nước tìm hiểu tiêu chuẩn kỹ thuật, phương thức tổ chức sản xuất và yêu cầu chất lượng đối với từng nhóm sản phẩm, thiết bị.
Đáng chú ý, Tập đoàn Đường sắt Đức (Deutsche Bahn – DB) cùng các công ty thành viên đã ký biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược, cam kết chuyển giao tri thức và đồng hành cùng ngành giao thông Việt Nam. Hoạt động hợp tác quốc tế được kỳ vọng mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm quản lý, đồng thời hỗ trợ nâng cao năng lực cho đội ngũ kỹ sư và doanh nghiệp trong nước.
Tuy nhiên, để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các dự án đường sắt tốc độ cao và metro, việc kết nối, hợp tác quốc tế cần gắn với quá trình nâng cao năng lực nội tại. Trong đó, phát triển nhân lực chuyên môn, làm chủ quy trình công nghệ thi công, nâng cao khả năng sản xuất và cung ứng vật tư, thiết bị, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật là những yêu cầu quan trọng.
Về lâu dài, phát triển công nghiệp đường sắt không chỉ phục vụ nhu cầu đầu tư hạ tầng giao thông mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Rail&Cons Industry Week 2026 được kỳ vọng trở thành điểm kết nối để các bên cùng tìm kiếm giải pháp, hình thành quan hệ hợp tác và từng bước xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho ngành đường sắt Việt Nam.
