Vì sao những Silicon Valley đều bắt nguồn từ các trường đại học?

Muốn có Silicon Valley, trước hết phải có cộng đồng tri thức

Chia sẻ tại Global Living Talk với chủ đề “Nền kinh tế tri thức và khoa học công nghệ - Động lực tăng trưởng mới” ngày 18/7, các chuyên gia nhận định trong kỷ nguyên mới, năng lực cạnh tranh của một đô thị không còn được quyết định bởi tài nguyên hay hạ tầng đơn thuần mà bởi khả năng tạo ra và chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế. 

“Yếu tố cốt lõi để tạo ra sự cạnh tranh không chỉ là những gì chúng ta sở hữu, mà là nền tri thức, khả năng sáng tạo và đổi mới để tạo ra những giá trị mới”, chuyên gia kinh tế Trần Sĩ Chương phân tích.

Theo ông, tri thức không thể phát triển trong sự tách biệt mà cần một cộng đồng đủ lớn để kết nối nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư và những người dám đổi mới sáng tạo.

“Hệ sinh thái tri thức không chỉ cần người tài, mà cần cộng đồng nhà khoa học, những người có ý tưởng, người chấp nhận rủi ro và nguồn vốn để tạo ra sản phẩm cuối cùng. Đó mới là đích đến đổi mới sáng tạo”, ông nói.

Ở góc nhìn khoa học công nghệ, TS. Lê Duy Dũng, Giám đốc Chương trình Khoa học dữ liệu, Viện Kỹ thuật và Khoa học máy tính, Trường Đại học VinUni cho rằng, AI và dữ liệu đang làm thay đổi hoàn toàn tốc độ tạo ra tri thức.

Theo ông, những bài toán lớn của tương lai đều mang tính liên ngành, đòi hỏi sự cộng tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia không còn phát triển trường đại học như một thực thể độc lập mà biến chúng thành trung tâm của các đô thị đổi mới sáng tạo.

Công thức tạo nên các Silicon Valley đang hiện diện tại Hạ Long

Nhìn lại các trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới sẽ thấy một điểm chung rất rõ. Silicon Valley lớn lên cùng Đại học Stanford. Kendall Square phát triển quanh MIT và Đại học Harvard. One-North được Singapore quy hoạch xoay quanh Đại học Quốc gia Singapore (NUS), các viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ.

Điểm chung của những mô hình này là tạo dựng một University Innovation District - nơi đào tạo, nghiên cứu, doanh nghiệp, startup và dòng vốn cùng tồn tại trong một hệ sinh thái thống nhất, giúp các ý tưởng nhanh chóng được thử nghiệm và đưa vào thực tiễn.

Theo quy hoạch, mô hình này đang được hiện thực hóa tại siêu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long thông qua Công viên Tri thức Toàn cầu rộng 660 ha. Tâm điểm là Làng Đại học quy tụ 7 trường đại học khoa học công nghệ quốc tế cùng hơn 30.000 sinh viên, chuyên gia và cộng đồng nghiên cứu.

Bao quanh Làng Đại học là các trung tâm R&D, doanh nghiệp công nghệ, hệ sinh thái AI, robotics và startup, hình thành chuỗi kết nối từ đào tạo, nghiên cứu đến thử nghiệm và chuyển giao công nghệ trong cùng một không gian.

Dưới lăng kính giáo dục, TS. Lê Duy Dũng cho rằng khi trường đại học, doanh nghiệp và các trung tâm nghiên cứu cùng tồn tại trong một hệ sinh thái, người học không chỉ tiếp thu kiến thức trên giảng đường mà được tham gia trực tiếp nghiên cứu và giải quyết các bài toán thực tiễn.

“Buổi sáng sinh viên có thể học trên lớp, buổi chiều thực hành trong phòng lab và buổi tối cùng doanh nghiệp ‘làm quen’ với các bài toán thực tế. Đây là mô hình đào tạo thực chiến, giúp rút ngắn khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động”, ông chia sẻ.

Đặc biệt, lịch sử phát triển của các Silicon Valley cho thấy, khi cộng đồng tri thức hình thành, kinh tế đô thị cũng bắt đầu vận hành theo một chu kỳ tăng trưởng mới.

Hàng chục nghìn sinh viên tạo nhu cầu khổng lồ về nhà ở, thương mại, dịch vụ, bán lẻ, giải trí. Các giảng viên, chuyên gia và nhà khoa học mang đến nhóm cư dân có thu nhập cao.

Doanh nghiệp công nghệ cần mặt bằng mở văn phòng để tiếp cận nhân lực. Startup hình thành rồi phát triển thành doanh nghiệp lớn. Các quỹ đầu tư, đơn vị dịch vụ, tài chính tiếp tục xuất hiện.

Dòng người liên tục được bổ sung mỗi năm, kéo theo dòng tiền lưu chuyển không ngừng trong toàn bộ nền kinh tế đô thị. Đó cũng là lý do những khu vực quanh Stanford, MIT hay NUS đều nằm trong nhóm có giá trị bất động sản cao nhất thế giới.

Tại Vinhomes Global Gate Hạ Long, ngoài Làng Đại học, quy hoạch còn dành tới 2 triệu m² sàn văn phòng, hướng tới thu hút các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp nghiên cứu và trung tâm đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là nơi sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể ở lại làm việc, lập nghiệp, xây dựng gia đình và hình thành cộng đồng cư dân tri thức phát triển qua nhiều thế hệ.

Theo các chuyên gia, Làng Đại học 200 ha không đơn thuần là một mảnh ghép giáo dục, mà là hạt giống của nền kinh tế tri thức tại Vinhomes Global Gate Hạ Long. Với việc đi theo công thức đã làm nên những Silicon Valley nổi tiếng toàn cầu, siêu đô thị bên vịnh di sản đang kiến tạo một động lực tăng trưởng mới, nơi cộng đồng tri thức, hoạt động kinh doanh sôi động và giá trị bất động sản cùng phát triển trong một vòng tuần hoàn bền vững.