Chương trình trải nghiệm thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, mang đến cơ hội tìm hiểu sâu hơn về lịch sử hình thành và phát triển của phở Vân Cù trong dòng chảy văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Đình làng Vân Cù từ lâu được xem là một trong những cái nôi của nghề nấu phở truyền thống, lưu giữ nhiều câu chuyện về nguồn gốc nghề và hành trình những người con xa quê mang theo bí quyết gia truyền đi khắp mọi miền, góp phần lan tỏa và định hình thương hiệu phở Việt.
Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Nguyễn Văn Sinh - Chủ tịch UBND xã Nam Đồng, Trưởng Ban chỉ đạo tổ chức Festival Phở năm 2026 cho biết, làng Vân Cù từ lâu nổi tiếng với nghề phở truyền thống được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Người dân nơi đây không chỉ gìn giữ bí quyết gia truyền mà còn mang nghề đi khắp mọi miền, góp phần đưa phở trở thành món ăn quen thuộc trong đời sống người Việt và bạn bè quốc tế.
Để làm nên một bát phở chuẩn vị, ngoài việc lựa chọn nguyên liệu kỹ lưỡng, người Vân Cù còn nắm giữ bí quyết tráng bánh phở thủ công đạt độ “mềm, mỏng, dai” đặc trưng.
Trải qua nhiều thế hệ, nghề phở Vân Cù vẫn được các gia đình gìn giữ và truyền dạy như một gia nghiệp, đồng thời trở thành di sản văn hóa của cộng đồng. Không chỉ là kế sinh nhai, nghề phở còn thể hiện tinh thần cần cù, sáng tạo và niềm tự hào của người dân địa phương.
Hiện nay, làng nghề có khoảng 80 hội viên của Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh đang sinh sống, hành nghề trên khắp cả nước và ở nước ngoài, góp phần quảng bá phở Việt ra thế giới.
Tại sự kiện, bà Lê Thị Thiết - Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình khẳng định, rằng dù trải qua nhiều biến đổi, phở Vân Cù vẫn giữ được những nét truyền thống cốt lõi.
Từ nền tảng phở cổ truyền, nhiều địa phương đã sáng tạo thêm các biến thể phong phú, song những thương hiệu như phở Vân Cù hay Phở Nam Định vẫn giữ vị trí riêng và được đông đảo thực khách yêu mến.
Việc phở Nam Định được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận phở Việt là di sản văn hóa của nhân loại.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu và du khách đã trực tiếp tham quan quy trình chế biến phở, từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến nấu nước dùng và hoàn thiện món ăn, đồng thời thưởng thức những tô phở do chính các nghệ nhân của làng nghề thực hiện.
Hoạt động trải nghiệm không chỉ mang lại giá trị thực tế mà còn góp phần nâng cao nhận thức về việc bảo tồn nghề truyền thống trong đời sống hiện đại.
Ban Tổ chức cũng đã vinh danh 07 nghệ nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, phát triển và lan tỏa nghề phở Vân Cù. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với những cá nhân đã bền bỉ gìn giữ một giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương.
Chương trình trải nghiệm phở Vân Cù không chỉ góp phần bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề mà còn mở ra hướng phát triển du lịch gắn với trải nghiệm văn hóa, tăng tính tương tác giữa du khách và cộng đồng.
Trong bối cảnh Ninh Bình đang hướng tới phát triển du lịch bền vững, những mô hình này được kỳ vọng sẽ trở thành sản phẩm đặc trưng, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Cố đô và tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Theo kế hoạch, Festival Phở 2026 với chủ đề “Phở Việt – Di sản sống trong lòng thời đại” sẽ chính thức khai mạc vào ngày 20/3 tại không gian phố đi bộ Thiên Trường, hứa hẹn mang đến nhiều hoạt động phong phú, tiếp tục tôn vinh và lan tỏa giá trị của phở Việt trong đời sống đương đại.
