Người ta thường bảo, muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau. Thế nhưng, nếu những người đồng hành cùng bạn lại mang tư duy kéo lùi, hành trình đi xa đó rất có thể sẽ dẫn thẳng đến một ngõ cụt của sự trì trệ. Đáng sợ hơn, những "mỏ neo" này không bao giờ lộ diện dưới hình thù của một kẻ phá hoại hung hãn. Họ ở ngay bên cạnh bạn, mang danh nghĩa đồng nghiệp, chia nhau ly cà phê sáng, thậm chí có vẻ rất tốt tính.
Dưới đây là 7 kiểu đồng nghiệp "tưởng vô hại" nhưng lại “cực kỳ độc hại” cho lộ trình thăng tiến của bạn. Hãy cùng nhận diện và ngẫm lại xem xung quanh mình có ai như vậy không nhé!
1. Chuyên gia “bàn lùi” – Kẻ bóp nghẹt những ý tưởng từ trứng nước
Bất kể một ý tưởng hay ho nào được đề xuất – dù là từ sếp hay từ bất kỳ ai trong đội ngũ – cứ hễ muốn thử một cách làm mới, cải tiến một quy trình cũ, thì câu cửa miệng của họ luôn là: "Khó lắm", "Không làm được đâu", "Trước giờ có ai làm thế bao giờ"...
Họ không trực tiếp ngăn cản bạn, họ cũng không đi mách sếp để bác bỏ dự án của bạn. Họ chọn một cách "êm ái" hơn: Dập tắt sự nhiệt huyết của bạn bằng một xô nước đá mang tên hoài nghi. Tư duy bám bẩn vào những lối mòn cũ kỹ khiến họ sợ hãi sự thay đổi. Ở cạnh một chuyên gia bàn lùi đủ lâu, ngọn lửa sáng tạo và khát khao tạo đột phá của bạn sẽ lụi tàn lúc nào không hay. Bạn sẽ bắt đầu thỏa hiệp với sự trung bình và ngại dấn thân.
2. “Ăng-ten Drama” – Trạm phát sóng làm nhiễu tư duy
Lương ai cao, ai sắp nghỉ việc, ai vừa bị sếp mắng trong phòng họp riêng, hay thậm chí là chuyện đời tư của một đồng nghiệp phòng khác… cái gì họ cũng bắt sóng cực kỳ nhanh và chính xác. Cuộc sống công sở của họ quay quanh những lời thì thầm bên máy lọc nước hoặc những nhóm chat ẩn danh.
Ngồi với họ để xã giao, giải trí vài phút lúc căng thẳng thì được. Nhưng nếu bạn sa chân vào những cuộc trò chuyện đó quá lâu, năng lượng và thời gian của bạn sẽ bị tiêu hao vào những giá trị ảo. Nguy hiểm hơn, trong mắt tổ chức và những người quản lý cấp cao, hình ảnh của bạn sẽ bắt đầu nhiễm “mùi thị phi”. Khi sếp cần một người đáng tin cậy để giao dự án chiến lược, những chiếc "ăng-ten drama" và đồng bọn của họ chắc chắn sẽ là những người đầu tiên bị gạch tên khỏi danh sách.
3. “Nạn nhân” chuyên nghiệp – Thùng rác năng lượng tiêu cực
Dấu hiệu nhận biết kiểu người này rất đơn giản: Lúc nào và ở đâu cũng thấy họ than thở. Sếp ép chỉ tiêu quá đáng, khách hàng hạch sách khó tính, quy trình công ty lằng nhằng, môi trường quá toxic... Trong vũ trụ của họ, họ luôn là một nạn nhân tội nghiệp chịu bất công, còn cả thế giới thì đang chống lại họ.
Năng lượng tiêu cực có một đặc tính là lây lan rất nhanh và bám rất dai. Khi bạn lắng nghe và đồng cảm với họ ngày này qua ngày khác, bộ não của bạn sẽ bị lập trình theo lối tư duy phòng thủ đó. Bạn sẽ bắt đầu nhìn nhận công việc như một gánh nặng, một sự đày đọa thay vì là cơ hội để học hỏi và lăn xả. Từ một người tràn đầy năng lượng, bạn biến thành một kẻ oán ca lúc nào không hay.
4. Tín đồ “Vùng an toàn” – Chất gây mê sự tiến thủ
Họ là những người thực hành triệt đề triết lý "vừa đủ": Làm việc vừa đủ để không bị đuổi, không chủ động học thêm cái mới, tuyệt đối không nhận thêm việc ngoài mô tả công việc (JD). Họ thích sự ổn định tuyệt đối và bằng lòng với những gì đang có.
Sự nguy hiểm của nhóm này không nằm ở chỗ họ làm sai, mà ở chỗ họ tạo ra một bầu không khí "gây mê". Họ khiến bạn tin vào một ảo tưởng ngọt ngào: "Ôi, làm cố làm gì cho mệt, lương vẫn thế, cứ tà tà ổn ổn vậy cũng được." Nhưng trong kỷ nguyên số thay đổi chóng mặt như hiện nay, đứng yên nghĩa là đang lùi lại. Nếu bạn bị đồng hóa vào vùng an toàn của họ, bạn sẽ sớm rơi vào nhóm "dễ bị thay thế" đầu tiên khi những cơn bão layoff (cắt giảm nhân sự) quét qua doanh nghiệp.
5. Kẻ “chuyên gật đầu” – Chiếc gương phẳng không có phản biện
Đây là kiểu đồng nghiệp "dĩ hòa vi quý" đến mức cực đoan. Họ không bao giờ tranh luận, không bao giờ phản biện trong các cuộc họp. Ai nói gì họ cũng gật đầu đồng ý, ai đưa giải pháp nào họ cũng khen hay để kết thúc buổi họp cho nhanh, để không mất lòng ai.
Nhiều người nghĩ ở cạnh một đồng nghiệp luôn ủng hộ mình thì thật dễ chịu. Nhưng thực tế, trong công việc, một cái gật đầu vô điều kiện đôi khi còn đáng sợ hơn một lời từ chối. Ở gần họ, tư duy sáng tạo của bạn sẽ bị thui chột vì bạn chẳng bao giờ nhận được những lời góp ý thẳng thắn, những góc nhìn phản biện sắc sảo hay những giá trị mang tính xây dựng để giúp bạn tiến bộ. Bạn sẽ mãi dậm chân tại chỗ với những ý tưởng nửa vời.
6. "Nói giỏi, Làm dở" – Chuyên gia nhường việc, tranh công
Góp ý trong cuộc họp? Họ nói rất hay, phân tích xu hướng thị trường vô cùng hùng hồn, vẽ ra những viễn cảnh vĩ mô khiến ai cũng trầm trồ. Thế nhưng, đến lúc kế hoạch được duyệt và cần xắn tay áo lên để làm thật, đối mặt với những chi tiết vụn vặt và áp lực thực thi, thì họ thường… “mất hút” với đủ loại lý do hợp lý.
Nếu bạn không đủ tỉnh táo và sự kiên định, bạn sẽ nghiễm nhiên trở thành người gánh vác toàn bộ phần việc nặng nhọc của họ. Điều đáng nói là, khi dự án thành công và ánh đèn spotlight bật lên, họ sẽ luôn biết cách xuất hiện đúng lúc, đúng chỗ bên cạnh sếp để trình bày như thể họ là linh hồn của kết quả đó. Cạnh bên một người như vậy, bạn vừa kiệt sức về thể xác, vừa ức chế về tinh thần.
7. “Chiến binh” công sở – Kẻ biến phòng làm việc thành chiến trường
Đối với kiểu người này, công ty không phải là nơi để cống hiến hay hợp tác, mà là một ‘chiến trường’ khốc liệt và mỗi đồng nghiệp đều là một đối thủ tiềm năng cần phải ‘chiến đấu’ hoặc đề phòng. Cách họ giao tiếp, truyền thông hay chia sẻ thông tin luôn đầy sự tính toán, giữ kẽ và phòng thủ. Họ sẵn sàng giấu nghề, giữ lại những thông tin quan trọng hoặc tìm cách làm nổi bật sai sót của người khác để bản thân trông vượt trội hơn.
Ở cạnh một “chiến binh” đầy gai nhọn như vậy, bạn sẽ luôn ở trong trạng thái căng thẳng, phải đề cao cảnh giác thay vì tập trung phát triển chuyên môn. Bạn chẳng bao giờ có thể tìm thấy ở họ một sự đồng hành đúng nghĩa, một sự phối hợp ăn ý để cùng đưa tập thể đi lên.
Đi làm mới thấm: Quyền chọn mỏ neo hay cánh buồm là ở bạn
Có một câu nói kinh điển trong phát triển bản thân: “Bạn là trung bình cộng của 5 người mà bạn dành nhiều thời gian ở cùng nhất.” Môi trường công sở cũng chính xác là như vậy. Khi bạn dành 8 tiếng mỗi ngày để ngồi cạnh, trò chuyện và làm việc cùng nhóm người nào, tư duy, thái độ và cả tương lai sự nghiệp của bạn sẽ dần bị bẻ lái theo hướng của họ.
Muốn đồng nghiệp là chiếc mỏ neo kéo ghìm bạn xuống đáy sâu của sự an phận, hay là cánh buồm lộng gió nâng đỡ, thúc đẩy bạn tiến về phía trước – quyền lựa chọn hoàn toàn nằm ở bạn!
Tất nhiên, chúng ta không thể chọn lựa đồng nghiệp vào công ty, nhưng chúng ta hoàn toàn có quyền quyết định mức độ gắn kết và sự ảnh hưởng của họ đối với mình. Hãy tỉnh táo thiết lập những ranh giới chuyên nghiệp, tìm kiếm những người có tư duy tích cực, cầu tiến để học hỏi và cộng hưởng.
Bạn đã từng "va" phải kiểu mỏ neo nào trong số 7 kiểu trên chưa? Bản thân bạn đã làm cách nào để vượt qua sức hút trì trệ từ họ? Hãy chia sẻ câu chuyện "thấm" nhất của bạn với coach Thanh Hạnh Phúc để chúng ta cùng tìm giải pháp gỡ neo, căng buồm cho hành trình sự nghiệp sắp tới nhé!
