Phát biểu khai mạc Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi - Tổng Biên tập Báo Kinh tế & Đô thị nhấn mạnh, trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta đã có những chủ trương rất rõ ràng, nhất quán về chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.
Các Nghị quyết của Trung ương, trong đó có Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; cùng các chiến lược, chương trình, đề án như Chiến lược phát triển kinh tế số và xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, đã đặt ra những mục tiêu rất cụ thể, trong đó có mục tiêu đưa tỷ trọng kinh tế số lên 20% GDP vào năm 2025 và khoảng 30% vào năm 2030.
Khẳng định những con số đó không chỉ là chỉ tiêu về mặt lượng, mà còn là cam kết mạnh mẽ về đổi mới mô hình tăng trưởng, dựa ngày càng nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, PGS.TS Nguyễn Thành Lợi đồng thời nhấn mạnh những mục tiêu trên chỉ có thể trở thành hiện thực nếu được hiện thực hóa bằng những chính sách cụ thể, những dự án khả thi, những mô hình tiên phong và đặc biệt là sự tham gia chủ động, tích cực của cộng đồng doanh nghiệp.
“Thông qua Diễn đàn lần này, Báo Kinh tế & Đô thị mong muốn tạo không gian để các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý không chỉ thảo luận những cơ hội và thách thức một cách chung chung, mà đi sâu vào 3 nhóm vấn đề cốt lõi gồm: thể chế và chính sách; hạ tầng và nền tảng số, đặc biệt là nguồn nhân lực và năng lực chuyển đổi của doanh nghiệp” - PGS.TS Nguyễn Thành Lợi nhấn mạnh.
Tại Diễn đàn, nhiều chuyên gia đầu ngành đã đưa ra những tham luận có tính xây dựng cao nhằm làm rõ vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo với nền kinh tế số hiện đại.
Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Nguyễn Phú Tiến - Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội (Bộ Khoa học và Công nghệ) nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giúp nâng cao năng suất, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tạo dịch vụ mới. Chuyển đổi số cần được triển khai đồng bộ ở chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Chính phủ số nhằm xây dựng hệ thống minh bạch, hiệu quả, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm. Cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành được khai thác để ra quyết định kinh tế vĩ mô và tối ưu hóa dịch vụ công, giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và tăng niềm tin số.
Theo ông Tiến, để phát triển kinh tế số, cần kết hợp đồng bộ các giải pháp. Trước hết, thể chế phải đi trước một bước, hoàn thiện hành lang pháp lý minh bạch, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo; phát triển hạ tầng số nhanh, đồng bộ, hiện đại, an toàn, bao gồm phổ cập kết nối số toàn dân, xây dựng hạ tầng số công cộng như định danh số, thanh toán số, chữ ký số; thông minh hóa hạ tầng truyền thống trong giao thông, đô thị, năng lượng.
Cùng với đó, phát triển nền tảng số do Việt Nam làm chủ, giải quyết bài toán liên ngành, liên vùng, thúc đẩy quản trị số toàn bộ hệ thống chính quyền. Dữ liệu được xác định là yếu tố sản xuất chiến lược, Nhà nước tạo lập dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, phát triển thị trường dữ liệu, hoàn thiện chính sách về tài sản dữ liệu, quyền sở hữu và phân phối giá trị dữ liệu, thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, phát triển dữ liệu mở.
Đề cập về phát triển thương mại điện tử - lĩnh vực tiên phong dẫn dắt kinh tế số, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm phát triển thương mại điện tử và công nghệ số (Bộ Công Thương) cho rằng, thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam, đóng vai trò dẫn dắt chuyển đổi số doanh nghiệp và kết nối thị trường trong nước với quốc tế. Nền tảng thương mại điện tử đã giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận khách hàng, tối ưu hóa quy trình vận hành và tăng cường năng lực quản trị.
Trong khi đó, TS. Nguyễn Đức Kiên - nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế quốc hội nhấn mạnh việc xây dựng thành phố thông minh, hạ tầng dữ liệu mở, chính sách khuyến khích doanh nghiệp số là nền tảng để Hà Nội đạt mục tiêu 30% GRDP từ kinh tế số vào năm 2030.
Theo các chuyên gia, kinh tế số giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển kinh tế tuần hoàn và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong đó, việc triển khai nền tảng dữ liệu quốc gia, cải thiện pháp lý số và thúc đẩy sáng tạo là yếu tố sống còn để hội nhập sâu rộng.
Việc phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật số là yếu tố quyết định thành công trong kinh tế số. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuyển đổi số cần được hỗ trợ, đào tạo nguồn nhân lực số, tư vấn chuyền đồi số và kết nối với các nền tảng công nghệ để khối doanh nghiệp này có thể tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
