Chân dung ông Trương Gia Bình, từ nhà khoa học đến người kiến tạo đế chế công nghệ FPT

Cao Sơn

20/11/2026 09:58

Từ một nhà khoa học theo đuổi con đường nghiên cứu Toán học, ông Trương Gia Bình rẽ hướng sang kinh doanh và cùng các cộng sự đặt nền móng cho FPT. Gần 40 năm sau, doanh nghiệp khởi đầu từ một nhóm nghiên cứu nhỏ đã trở thành tập đoàn công nghệ có tổng tài sản hơn 75.000 tỷ đồng, ghi dấu hành trình khởi nghiệp và tầm nhìn của vị doanh nhân này.

Từ giảng đường đến người đặt nền móng cho FPT

Ông Trương Gia Bình sinh năm 1956 tại Nghệ An. Trước khi được biết đến rộng rãi trong giới kinh doanh, ông từng có nền tảng học thuật trong lĩnh vực Toán học. Năm 1979, ông tốt nghiệp Khoa Toán cơ, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow (Lomonosov), Liên Xô. Ba năm sau, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại đây và được phong học hàm Phó Giáo sư vào năm 1991.

Không chỉ có nền tảng nghiên cứu khoa học, ông Bình còn dành nhiều năm cho lĩnh vực giáo dục và đào tạo quản trị. Năm 1995, ông tham gia sáng lập Khoa Quản trị Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, tiền thân của Trường Quản trị và Kinh doanh (VNU-HSB) hiện nay. Ông giữ vị trí Chủ nhiệm Khoa đến năm 2013.

Trong thời gian công tác tại đây, ông tham gia giảng dạy, xây dựng các chương trình đào tạo về quản trị và văn hóa đổi mới. Những khóa học Mini-MBA do HSB phối hợp với Viện Quản trị Kinh doanh thuộc Đại học FPT triển khai đã góp phần đào tạo hơn 1.000 cán bộ quản lý doanh nghiệp.

Song song với hoạt động học thuật, dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của ông Trương Gia Bình lại nằm ở lĩnh vực công nghệ.

008a7212-1777452414-7235-1777452502-1795142710.webp
Chủ tịch FPT Trương Gia Bình.

Năm 1985, sau khi trở về Việt Nam, ông cùng một số đồng nghiệp thành lập nhóm nghiên cứu "Nhiệt và chất" tại Viện Cơ. Từ hoạt động nghiên cứu ban đầu, nhóm từng bước tìm kiếm hướng đi mới trong kinh doanh.

Ngày 13/9/1988, ông cùng 12 nhà khoa học thành lập Công ty Công nghệ Thực phẩm FPT. Đây chính là tiền thân của Tập đoàn FPT ngày nay. Ông đảm nhiệm vai trò Tổng Giám đốc trong giai đoạn 1988-2002, trực tiếp tham gia điều hành và định hình những bước đi đầu tiên của doanh nghiệp.

Năm 2002, công ty chuyển đổi mô hình hoạt động, đổi tên thành Công ty Cổ phần Phát triển Đầu tư Công nghệ FPT. Ông Bình tiếp tục giữ vai trò Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc trong giai đoạn 2002-2009 và 2012-2013.

Một dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển của FPT là việc đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán vào năm 2006. Thời điểm đó, doanh nghiệp đạt vốn hóa khoảng 28.000 tỷ đồng. Với việc sở hữu khoảng 5,12 triệu cổ phiếu FPT, giá trị tài sản chứng khoán của ông Trương Gia Bình ước tính gần 2.400 tỷ đồng, đưa ông lên vị trí người giàu nhất thị trường chứng khoán Việt Nam năm đó.

Đến ngày 7/4/2022, ông tiếp tục được bầu làm Chủ tịch HĐQT FPT nhiệm kỳ 2022-2027. Bên cạnh vai trò tại doanh nghiệp, ông còn tham gia các hoạt động tư vấn chính sách kinh tế với cương vị Trưởng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ.

Giữa năm 2026, Chính phủ Nhật Bản công bố quyết định trao tặng Huân chương Mặt trời mọc cho ông Trương Gia Bình nhằm ghi nhận những đóng góp trong kết nối hợp tác kinh tế và công nghệ.

Đế chế công nghệ hơn 75.000 tỷ đồng và tham vọng vươn ra toàn cầu

Sau gần 4 thập kỷ hình thành và phát triển, FPT đã vượt xa quy mô của một doanh nghiệp được khởi đầu từ nhóm nghiên cứu khoa học. Theo số liệu tính đến tháng 10/2026, tập đoàn ghi nhận tổng tài sản 75.329 tỷ đồng, có mạng lưới văn phòng thương mại tại 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, cùng đội ngũ 89.673 nhân sự trên toàn hệ thống.

anhh-1795142870.jpg
Khu tổ hợp văn phòng FPT Tower được đánh giá là một trong những không gian làm việc đẹp nhất hiện nay. Đây là ngôi nhà của hàng nghìn kỹ sư CNTT tập đoàn FPT.

Trong giai đoạn mới, FPT tiếp tục mở rộng hoạt động ở các lĩnh vực công nghệ có hàm lượng tri thức cao như trí tuệ nhân tạo (AI) và chip bán dẫn, đồng thời đẩy mạnh hợp tác với các đối tác công nghệ lớn của Mỹ và Nhật Bản.

Từ một nhà nghiên cứu Toán học, một giảng viên đại học đến vị trí người đứng đầu tập đoàn công nghệ lớn, hành trình của ông Trương Gia Bình gắn liền với quá trình phát triển của FPT. Đây cũng là một trong những câu chuyện tiêu biểu về sự chuyển dịch từ nghiên cứu khoa học sang xây dựng doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam.

Cao Sơn