VFA 2026 do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Chương trình hướng tới đánh giá, ghi nhận các quỹ đầu tư trên cơ sở dữ liệu, phương pháp luận chuẩn hóa và quy trình đánh giá độc lập.
Phát biểu khai mạc chương trình, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, sau 30 năm xây dựng và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Cùng quá trình này, ngành quản lý quỹ từng bước mở rộng cả về quy mô lẫn sản phẩm.
Tính đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng giá trị tài sản do các quỹ đầu tư quản lý đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD. Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD.
Theo ông Nguyễn Sơn, cùng sự phát triển về quy mô, thị trường cần những công cụ tham chiếu đáng tin cậy, khách quan và minh bạch để nhà đầu tư có thêm cơ sở nhận diện, đánh giá và lựa chọn quỹ phù hợp.
Đây là cơ sở để VSDC, Báo Tài chính - Đầu tư và FiinGroup khởi xướng Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam. Chương trình đặt mục tiêu thúc đẩy tính minh bạch, nâng cao chuẩn mực hoạt động và tạo thêm cơ sở tham khảo cho nhà đầu tư.
“Chúng ta đã cùng nhau khởi đầu một chuẩn tham chiếu mới cho ngành quản lý quỹ Việt Nam”, ông Nguyễn Sơn nhấn mạnh, đồng thời kỳ vọng VFA từng bước trở thành diễn đàn thường niên của ngành quỹ, nơi các chuẩn mực và thông lệ tốt được chia sẻ, những vấn đề của thị trường được trao đổi giữa các thành viên trong hệ sinh thái.
VFA được xây dựng trên bốn định hướng gồm tạo lập chuẩn tham chiếu khách quan, minh bạch; thúc đẩy dòng vốn đầu tư dài hạn và tăng trưởng bền vững; kết nối hệ sinh thái ngành quỹ; đồng thời ghi nhận những quỹ có kết quả hoạt động tốt và đóng góp cho sự phát triển của thị trường.
Điểm đáng chú ý của VFA 2026 là kết quả đánh giá được xây dựng trên cơ sở dữ liệu của các quỹ đang hoạt động, thay vì chỉ dựa vào danh sách đăng ký tham gia. Dữ liệu phục vụ đánh giá được chốt tại ngày 31/12/2025 nhằm bảo đảm các quỹ được xem xét trên cùng một mặt bằng thông tin.
Trong mùa giải đầu tiên, chương trình thu thập dữ liệu và đánh giá 100 quỹ đầu tư chứng khoán đáp ứng các tiêu chí, với tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ trong phạm vi đánh giá khoảng 90.000 tỷ đồng vào cuối năm 2025.
Hội đồng Đánh giá VFA 2026 gồm các chuyên gia đến từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán, VSDC, FiinGroup, VIS Rating, Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD), Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) và Đại học Quốc gia Hà Nội. Hội đồng thực hiện đánh giá theo các nguyên tắc độc lập, khách quan và minh bạch.
VFA 2026 trao tổng cộng 44 giải thưởng thuộc 11 hạng mục. Nhóm giải thưởng về hiệu quả đầu tư gồm các quỹ cổ phiếu, trái phiếu và cân bằng, được đánh giá theo các kỳ 3 năm, 5 năm và 10 năm; trong đó kỳ 10 năm áp dụng cho quỹ cổ phiếu. Nhóm còn lại ghi nhận sự phát triển của ngành, gồm các hạng mục Quỹ ETF, Quỹ ESG, Quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện và Quỹ mở có tốc độ tăng trưởng cơ sở nhà đầu tư nhanh.
Đối với nhóm đánh giá hiệu quả đầu tư, quỹ phải đang hoạt động hợp pháp, có tối thiểu 3 năm vận hành tính đến cuối năm 2025, không vi phạm pháp luật về chứng khoán trong 3 năm gần nhất và có dữ liệu tài chính công khai, có thể kiểm chứng.
Theo Ban Tổ chức, quá trình tính toán được thực hiện theo phương pháp đã ban hành, sau đó kết quả được Hội đồng Đánh giá rà soát. Các kỳ đánh giá hiệu quả đầu tư lần lượt là 2023 - 2025, 2021 - 2025 và 2016 - 2025. Kết quả chỉ phản ánh dữ liệu đến ngày 31/12/2025, không bao gồm những thay đổi phát sinh sau thời điểm này.
Bà Tạ Thanh Bình - Chủ tịch Hội đồng Đánh giá VFA 2026, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) cho biết, phương pháp luận của chương trình được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu các chuẩn đánh giá quỹ quốc tế, sau đó điều chỉnh cho phù hợp với thị trường Việt Nam.
Bà Bình nhấn mạnh, kết quả đánh giá được thực hiện trên cơ sở dữ liệu và phương pháp đã xác lập, với sự tham gia rà soát của Hội đồng Đánh giá. Mục tiêu là duy trì tính độc lập, khách quan và nhất quán qua các mùa giải.
Bên cạnh hoạt động trao giải, VFA 2026 tổ chức hội thảo với chủ đề “Ngành Quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững”, tập trung trao đổi về những cơ hội, thách thức và điều kiện cần thiết để ngành quản lý quỹ tham gia sâu hơn vào quá trình huy động, quản lý và phân bổ nguồn vốn dài hạn.
Phát biểu tại chương trình, bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng, sự phát triển của ngành quỹ cần được đặt trong tổng thể quá trình tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, nâng cao chất lượng thị trường và tăng khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, mục tiêu phát triển ngành quỹ không chỉ nằm ở việc mở rộng quy mô tài sản quản lý, mà còn phải nâng cao chất lượng dòng vốn, năng lực quản trị, tính chuyên nghiệp và khả năng đóng góp cho thị trường tài chính.
Trong thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước định hướng tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, tạo điều kiện phát triển đa dạng các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư, đồng thời bảo đảm yêu cầu về quản trị rủi ro, minh bạch, an toàn và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Cùng với đó là thúc đẩy tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp; phát triển sản phẩm quỹ gắn với nhu cầu tích lũy dài hạn của người dân và nhu cầu vốn của nền kinh tế; nâng cao năng lực cạnh tranh, quản trị rủi ro, chất lượng nhân lực và ứng dụng công nghệ tại các công ty quản lý quỹ.
Cơ quan quản lý cũng xác định việc phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư cá nhân là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên. Nhà đầu tư cần được trang bị thông tin về đặc điểm, cơ chế hoạt động, mức độ rủi ro, chi phí và phương thức lựa chọn sản phẩm quỹ, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận các kênh đầu tư chuyên nghiệp.
Một định hướng khác là chủ động hội nhập quốc tế, thu hút các dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính toàn cầu. Theo lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, khi mức độ kết nối của thị trường Việt Nam với thị trường quốc tế ngày càng tăng, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng cần được nâng lên.
Với mùa giải đầu tiên, VFA 2026 không chỉ ghi nhận kết quả hoạt động của các quỹ mà còn đặt nền móng cho một hệ thống tham chiếu được xây dựng trên dữ liệu và phương pháp đánh giá thống nhất. Ban Tổ chức định hướng duy trì chương trình thường niên, qua đó tạo thêm diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, công ty quản lý quỹ, các định chế tài chính, chuyên gia và nhà đầu tư về quá trình phát triển của ngành quản lý tài sản tại Việt Nam.
