Hội thảo quy tụ hơn 100 nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện cộng đồng doanh nghiệp trong nước và quốc tế nhằm trao đổi các xu hướng quản trị mới, chia sẻ kết quả nghiên cứu và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.
Phát biểu đề dẫn, PGS.TS Phan Chí Anh - Viện trưởng Viện Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn mà bất định không còn là ngoại lệ mà đã trở thành trạng thái bình thường mới. Đại dịch, biến đổi khí hậu, xung đột địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng, các cuộc tấn công an ninh mạng và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản môi trường kinh doanh, buộc doanh nghiệp phải chuyển đổi để thích ứng.
Theo ông, các mô hình quản trị chỉ tập trung vào tối ưu hiệu suất không còn đủ để giúp doanh nghiệp ứng phó với những cú sốc ngày càng phức tạp, có khả năng xảy ra đồng thời và lan truyền nhanh trên phạm vi toàn cầu. Bên cạnh các thách thức chung, doanh nghiệp Việt Nam còn chịu sức ép từ biến đổi khí hậu, các tiêu chuẩn ESG, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) và làn sóng ứng dụng AI đang làm thay đổi mô hình sản xuất, kinh doanh cũng như nhu cầu lao động.
Trong bối cảnh đó, PGS.TS Phan Chí Anh cho rằng, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy cạnh tranh bằng hiệu suất (Efficiency) sang xây dựng khả năng chống chịu trong kinh doanh (Business Resilience). Đây không chỉ là năng lực ứng phó với khủng hoảng mà còn là khả năng dự báo, hấp thụ, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi trước các biến động để duy trì hoạt động và tạo giá trị bền vững.
“Khả năng chống chịu trong kinh doanh không thay thế hiệu suất mà bổ sung cho hiệu suất, giúp doanh nghiệp vừa tạo ra giá trị, vừa bảo vệ và phát triển giá trị trong dài hạn. Một doanh nghiệp có khả năng chống chịu cao không chỉ “sống sót” sau khủng hoảng mà còn có thể trở nên mạnh hơn nhờ chính những thách thức đó”, PGS.TS Phan Chí Anh nhấn mạnh.
Cũng theo PGS.TS Phan Chí Anh, khả năng chống chịu được hình thành từ năm năng lực cốt lõi gồm dự báo, hấp thụ, thích ứng, phục hồi và chuyển đổi. Doanh nghiệp cần chủ động nhận diện sớm rủi ro và cơ hội thông qua dữ liệu, AI và phân tích xu hướng; giảm thiểu tác động của các cú sốc bằng nguồn lực dự phòng và quy trình linh hoạt; nhanh chóng điều chỉnh chiến lược, sản phẩm và mô hình kinh doanh; phục hồi hoạt động trong thời gian ngắn nhất; đồng thời tận dụng biến động để đổi mới công nghệ và mô hình kinh doanh.
Các doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách đánh giá hiệu quả quản trị. Bên cạnh các chỉ số KPI truyền thống, cần bổ sung các chỉ số phản ánh khả năng ứng phó với biến động như thời gian phản ứng, thời gian phục hồi sau sự cố, mức độ đa dạng hóa nguồn cung hay khả năng duy trì hoạt động khi doanh thu suy giảm.
Đồng thời, doanh nghiệp cần phát triển đội ngũ lãnh đạo có tư duy dự báo và quản trị rủi ro, đẩy mạnh ứng dụng AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây, tăng cường hợp tác trong chuỗi giá trị nhằm chia sẻ thông tin và quản trị rủi ro, đồng thời xây dựng văn hóa học hỏi và đổi mới liên tục.
Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là làm rõ mối quan hệ bổ trợ giữa ESG, chuyển đổi số và năng lực chống chịu trong quá trình chuyển đổi doanh nghiệp. Theo các chuyên gia, ESG giúp định hình mục tiêu và các tiêu chí phát triển bền vững; số hóa cung cấp dữ liệu, công cụ và quy trình để triển khai, đo lường và kiểm soát; trong khi năng lực chống chịu giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, duy trì hoạt động và tái cấu hình nguồn lực trước các biến động.
Khi được tích hợp vào chiến lược và hoạt động quản trị, ba yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp chuyển các cam kết phát triển bền vững thành những kết quả có thể đo lường, nâng cao hiệu quả hoạt động, củng cố niềm tin của thị trường và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu từ chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như các nhà đầu tư.
Chia sẻ tại hội thảo, GS. Nguyễn Huy Tâm - Trường Đại học Nottingham Trent (Vương quốc Anh) đã trình bày nghiên cứu về chiến lược đổi mới sinh thái của các doanh nghiệp năng lượng trong bối cảnh bất định về năng lượng và rủi ro địa chính trị. Dựa trên dữ liệu của hơn 1.300 doanh nghiệp tại 20 quốc gia, ông cho rằng bất định không chỉ là rủi ro mà còn có thể trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo xanh nếu doanh nghiệp biết tận dụng để tái cấu trúc hoạt động và đầu tư vào công nghệ sạch.
Tuy nhiên, khi rủi ro địa chính trị gia tăng, động lực này sẽ suy giảm do doanh nghiệp có xu hướng thận trọng hơn với các khoản đầu tư dài hạn. Theo GS. Nguyễn Huy Tâm, quản trị doanh nghiệp bền vững, chất lượng thể chế và các chính sách môi trường ổn định là những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp duy trì đầu tư cho đổi mới sáng tạo và cân bằng giữa quản trị rủi ro với mục tiêu phát triển bền vững.
Bên cạnh phiên toàn thể với các tham luận quốc tế về đổi mới sinh thái, tái định hình trật tự toàn cầu và xây dựng chuỗi cung ứng thích ứng dựa trên AI và phát triển bền vững, hội thảo còn tổ chức năm phiên chuyên đề tập trung vào các lĩnh vực chuyển đổi số và ESG trong du lịch - khách sạn; ra quyết định và năng lực chống chịu của doanh nghiệp; marketing trong thời đại bất định; quản trị nguồn nhân lực vì phát triển bền vững; cùng đổi mới sáng tạo số và ứng dụng AI trong chuyển đổi doanh nghiệp.
Trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang chịu tác động đồng thời của biến đổi khí hậu, các tiêu chuẩn ESG, yêu cầu giảm phát thải carbon, chuyển đổi số và AI, chuyển đổi bền vững không còn là một lựa chọn chiến lược mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để tồn tại và phát triển. Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật, hội thảo góp phần cung cấp cơ sở khoa học, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp quản trị có tính ứng dụng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực chống chịu, tăng sức cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững trong kỷ nguyên nhiều bất định.
