Đất khỏe, cây khỏe, người nông dân thêm niềm tin

Khi nông dân thay đổi cách nghĩ, cách làm

Những ngày cuối tháng 7, trên cánh đồng lúa rộng bát ngát ở ấp Kênh 10, xã Tân Hiệp, tỉnh An Giang, ông Võ Hoàng Lưỡng (64 tuổi) thong thả bước giữa ruộng lúa OM18 đang ở giai đoạn hơn 70 ngày tuổi. Những bông lúa cong mình trong gió, thân cứng cáp, lá đòng xanh dày khiến người nông dân gắn bó hơn bốn mươi năm với đồng ruộng không giấu được niềm vui.

Ít ai biết rằng, vùng đất này từng được xem là một trong những nơi canh tác khó khăn của Tứ giác Long Xuyên. Đất phèn, thời tiết thất thường, mưa bão diễn biến khó lường, trong khi giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, xăng dầu và chi phí nhân công liên tục tăng khiến nhiều nông hộ gặp áp lực lớn.

Theo ông Lưỡng, nếu vẫn giữ cách sản xuất cũ thì rất khó có thể duy trì lợi nhuận. Vì nào giờ bà con quen bón phân đơn rồi tự phối trộn theo kinh nghiệm. Mình nghĩ vậy là đủ nhưng thực tế cây lúa có lúc thiếu dinh dưỡng, có lúc lại dư phân mà nông dân không nhận ra. Chính điều đó làm hiệu quả sản xuất không cao.

Nhiều năm trước, ông cũng giống như phần lớn nông dân trong vùng, sạ dày, bón phân theo thói quen và luôn lo lắng mỗi khi thời tiết thay đổi. Chi phí ngày một tăng nhưng lợi nhuận không cải thiện bao nhiêu.

Bước ngoặt lớn, khi ông tham gia mô hình "Hành trình Xanh - Đất khỏe, cây trồng khỏe" do Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền triển khai. Mô hình không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn hướng dẫn người dân thay đổi tư duy canh tác, chăm sóc đất, quản lý dinh dưỡng hợp lý và giảm chi phí đầu vào.

"Điều tôi học được không phải chỉ là đổi loại phân bón, mà là đổi cách nghĩ, cách làm. Vì vậy muốn cây khỏe mạnh thì trước hết mình làm cho đất phải thật khỏe. Khi mình hiểu nhu cầu dinh dưỡng của cây ở từng giai đoạn thì không còn bón phân hay phun thuốc theo cảm tính nữa", ông Lưỡng nói.

Đất khỏe, cây khỏe, người nông dân thêm niềm tin

Trên diện tích 5 ha lúa OM18 vụ hè thu 2026, ông Lưỡng áp dụng quy trình của chương trình cùng bộ sản phẩm Đầu Trâu Bio-Canxi. Theo ông, sự khác biệt thể hiện khá rõ ngay từ giai đoạn đầu của vụ lúa.

Nếu trước đây sử dụng phân đơn, việc phối trộn không đồng đều khiến cây phát triển thiếu cân đối thì nay cây lúa có bộ rễ khỏe hơn, thân lớn, lá đòng dày và màu xanh bền hơn.

Ông Lưỡng cầm nhổ cây lúa trên tay mà dẫn chứng ngay trên cánh đồng của mình. So với nhiều ruộng canh tác theo tập quán cũ, ruộng áp dụng quy trình mới có thân lúa to hơn, lá rộng hơn, bông dài hơn và tỷ lệ hạt chắc cao hơn.

Ông Lưỡng phấn khởi nói: Nhìn bằng mắt thường cũng thấy cây lúa khỏe hơn. Mỗi bông có thể đạt khoảng 100-120 hạt chắc. Khi cây được cung cấp đúng dinh dưỡng thì khả năng nuôi hạt tốt hơn, năng suất cũng hứa hẹn cao hơn. Ngoài ra còn khiến ông yên tâm nhất là khả năng chống chịu trước thời tiết cực đoan.

Nào giờ ở vụ hè thu ĐBSCL luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro do mưa lớn, gió mạnh và những đợt thời tiết bất thường. Trước đây, mỗi khi mưa bão kéo dài, nông dân luôn thấp thỏm vì ruộng lúa dễ đổ ngã, ảnh hưởng đến năng suất. Nếu cây yếu thì chỉ cần mưa gió vài ngày là đổ ngã. Còn khi cây có bộ rễ khỏe mạnh rồi, thân cứng cáp thì sức chống chịu với thời tiết sẽ tốt hơn nhiều. Đó cũng là điều người nông dân cần nhất trong điều kiện biến đổi khí hậu hiện nay.

Theo ông Lưỡng, sản xuất nông nghiệp bây giờ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống mà phải biết tiếp thu tiến bộ kỹ thuật, mạnh dạn thay đổi và tính toán hiệu quả kinh tế trên từng đồng chi phí bỏ ra.

Với ông, thành quả lớn nhất sau nhiều năm gắn bó với đồng ruộng không chỉ là ngôi nhà khang trang hay cuộc sống gia đình ổn định hơn, mà còn là sự thay đổi trong suy nghĩ của chính mình.

"Tôi nghĩ người nông dân muốn khá lên thì trước hết phải dám thay đổi. Khi mình thay đổi tư duy thì mới giảm được chi phí, nâng được năng suất và có lợi nhuận bền vững. Làm nông bây giờ không còn là làm theo thói quen nữa mà phải làm theo khoa học" ông bộc bạch.