Đây là sự kiện thường niên năm nay đã được tổ chức sang năm thứ ba. Diễn đàn năm nay được tổ chức trong bối cảnh Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, qua đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tái định vị vai trò của khu vực kinh tế hợp tác, nòng cốt là hợp tác xã, trong hệ sinh thái phát triển chung.
Với chủ đề “Kết nối kinh tế hợp tác với hệ sinh thái kinh tế tư nhân”, Diễn đàn hướng tới làm rõ mối quan hệ liên kết, bổ trợ, cùng phát triển giữa hợp tác xã và doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, chế biến, xuất khẩu và logistics nông sản. Diễn đàn quy tụ khoảng 300 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, địa phương, tổ chức quốc tế, chuyên gia, doanh nghiệp và các hợp tác xã tiêu biểu trên cả nước, thể hiện rõ tính chất đối thoại chính sách và thị trường ở tầm quốc gia.
Phát biểu khai mạc, bà Cao Xuân Thu Vân - Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam cho biết, Diễn đàn năm nay diễn ra trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Trong hệ sinh thái đó, vấn đề không còn là vai trò của HTX, mà là vị trí, cách thức tham gia và liên kết để cùng phát triển.
Theo bà Cao Xuân Thu Vân, nhìn ra thế giới, có thể thấy một điểm chung là những nền kinh tế thành công không vận hành dựa trên các chủ thể riêng lẻ, mà hình thành từ hệ sinh thái liên kết chặt chẽ. Tại đó, các thành phần kinh tế tương tác, bổ trợ và cùng phát triển. Đây cũng là xu hướng tất yếu, đặt ra yêu cầu cho Việt Nam phải thúc đẩy liên kết giữa các khu vực kinh tế để nâng cao hiệu quả phát triển.
Tại Việt Nam, khu vực kinh tế tập thể, nòng cốt là hợp tác xã, đang từng bước khẳng định vai trò trong hệ sinh thái kinh tế quốc gia. Tính đến tháng 3/2026, cả nước có hơn 35.000 HTX với gần 7 triệu thành viên. Trong đó, khu vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, giữ vai trò trụ cột trong xây dựng nông thôn mới, còn lĩnh vực phi nông nghiệp phát triển đa dạng. Khoảng 78% HTX hoạt động hiệu quả, gần 4.700 HTX tham gia chuỗi giá trị và khoảng 2.600 HTX ứng dụng công nghệ cao. Những con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch rõ nét: từ mô hình hỗ trợ sang chủ thể kinh tế năng động. HTX ngày càng có khả năng kết nối, thích ứng thị trường và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng.
“Trong bối cảnh hiện nay, không khu vực kinh tế nào có thể phát triển đơn lẻ. HTX mang lại sức mạnh liên kết cộng đồng và vùng nguyên liệu ổn định, trong khi khu vực tư nhân có công nghệ, vốn và năng lực quản trị. Sự kết hợp này tạo ra các chuỗi giá trị mới, mở ra cơ hội phát triển bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người dân”, bà Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, Diễn đàn tập trung nhận diện những điểm nghẽn thực tiễn đang cản trở liên kết giữa hợp tác xã và doanh nghiệp tư nhân, từ vấn đề thể chế, cơ chế hợp tác, thực thi hợp đồng, đến tiếp cận tín dụng, năng lực quản trị và tiêu chuẩn hóa sản xuất. Các nội dung phát biểu và tham luận xoay quanh việc hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế tư nhân gắn với kinh tế hợp tác, định hướng phát triển hợp tác xã nông nghiệp theo tinh thần mới, giải pháp tín dụng hỗ trợ liên kết, cũng như phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp tư nhân chưa coi hợp tác xã là đối tác chiến lược và các điểm nghẽn về pháp lý, tài chính trong hệ sinh thái kinh tế hiện nay.
Một điểm nhấn quan trọng của Diễn đàn là phiên tọa đàm đối thoại trực tiếp giữa hợp tác xã, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, tập trung vào các vấn đề mang tính thực tiễn như rủi ro hợp đồng, điều kiện để hợp tác xã trở thành đối tác tin cậy, thiết lập cơ chế hợp tác dài hạn trong chuỗi giá trị, chuyển từ bao tiêu sang quan hệ đối tác chiến lược có chia sẻ lợi ích và rủi ro. Qua đó, Diễn đàn góp phần định hình tư duy mới về liên kết kinh tế, nơi hợp tác xã không còn là chủ thể thụ động mà trở thành cấu phần vận hành thực sự trong hệ sinh thái kinh tế tư nhân. Diễn đàn được kỳ vọng sẽ trở thành kênh đối thoại chính sách và thị trường có chiều sâu, góp phần khẳng định hợp tác xã là một cấu phần quan trọng trong hệ sinh thái kinh tế hiện đại.
Tại Diễn đàn, các đại biểu đã tập trung nhận diện các điểm nghẽn trong liên kết HTX - doanh nghiệp, từ thể chế, tín dụng, hợp đồng đến năng lực quản trị và tiêu chuẩn hóa sản xuất ... Một điểm nhấn là phiên đối thoại trực tiếp giữa HTX, doanh nghiệp và cơ quan quản lý, góp phần làm rõ các điều kiện để HTX trở thành đối tác tin cậy trong chuỗi giá trị.
Chiều cùng ngày, phiên chuyên đề "Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã: Giá trị lịch sử và định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong kỷ nguyên mới" cũng được tổ chức nhằm kỷ niệm 80 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi tham gia HTX nông nghiệp - một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử sâu sắc đối với quá trình hình thành và phát triển kinh tế tập thể ở Việt Nam.
Các tham luận tại phiên chiều nhằm khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác xã không chỉ là giải pháp kinh tế trong một giai đoạn lịch sử, mà là một triết lý phát triển mang giá trị nhân văn và tầm nhìn chiến lược lâu dài, đặt con người làm trung tâm, đề cao tinh thần tự nguyện, dân chủ và cùng có lợi. Đồng thời, các diễn giả cũng làm rõ sự kế thừa và phát triển tư tưởng này trong các nghị quyết của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.
Việc tổ chức đồng thời Diễn đàn buổi sáng và buổi chiều tạo nên một chuỗi hoạt động mang tính hệ thống, kết nối giữa lý luận và thực tiễn, giữa chính sách và thị trường. Qua đó, khẳng định định hướng phát triển kinh tế hợp tác trong giai đoạn mới phải dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh, gắn với đường lối của Đảng và thích ứng với yêu cầu vận hành của nền kinh tế thị trường hiện đại, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.
