Có bao giờ bạn rơi vào trạng thái này chưa: Đêm muộn đi làm về mệt nhoài, nằm lướt mạng xã hội để giải trí, nhưng càng lướt lại càng thấy lòng nặng trĩu? Đứa bạn đại học ngày xưa sức học bình thường, nay bỗng đăng ảnh nhận quyết định lên chức Manager. Đứa em khóa dưới vừa khai trương một chuỗi cửa hàng kinh doanh riêng, khách ra vào nườm nượp. Nhìn lại mình, sau vài năm ra trường vẫn lẹt đẹt vị trí nhân viên, lương tháng tăng nhỏ giọt, tương lai mông lung. Cảm giác bất an, tự ti và áp lực đè nén khiến bạn chỉ muốn đóng ứng dụng, ôm gối thở dài tự hỏi: “Có phải mình quá kém cỏi?”
Áp lực đồng trang lứa (Peer Pressure) trong môi trường công sở hiện đại đang trở thành một loại “bệnh tâm lý” âm thầm gặm nhấm sự tự tin của người đi làm. Khi mạng xã hội phơi bày thành công của người khác mỗi ngày, chúng ta rất dễ rơi vào cái bẫy của sự tự phán xét. Thế nhưng, trước khi vội vã dán nhãn bản thân là kẻ thất bại, hãy dừng lại một chút để trả lời câu hỏi cốt lõi này: Bạn đang thực sự áp lực vì chạy chậm hơn bạn bè, hay áp lực vì thấy mình thực sự dậm chân tại chỗ?
Cái bẫy của sự so sánh bất đối xứng: Hậu trường và Sân khấu
Sai lầm lớn nhất của chúng ta khi nhìn vào thành công của người khác là đem cái “hậu trường ngổn ngang” của mình đi so sánh với “sân khấu long lanh” đã qua hàng trăm lớp bộ lọc của họ. Bản chất của mạng xã hội là nơi trưng bày những khoảnh khắc rực rỡ nhất. Người ta chỉ khoe khi đã đạt được thành tựu: ký được hợp đồng lớn, nhận quyết định thăng chức, mua xe, mua nhà. Không ai đăng lên mạng những đêm mất ngủ vì áp lực doanh số, những lần bị khách hàng từ chối, hay sự loay hoay, bế tắc trong định hướng sự nghiệp.
Người ta khoe lúc họ đã đạt được thành tựu. Còn bạn lại đang nhìn vào lúc mình đang loay hoay. Một bên là ‘đỉnh’, một bên là ‘đường lên đỉnh’. Phép so sánh chênh lệch thế này, sao bạn không thấy mình thua cho được?
Khi bạn lấy điểm yếu, sự nghi ngờ và những khó khăn nội tại của mình để đối chiếu với thành quả cuối cùng của người khác, bạn đang tự tạo ra một cuộc chiến không cân sức trong tâm trí. Sự so sánh này hoàn toàn không công bằng và chỉ mang lại sự tự ti vô nghĩa, thay vì động lực phát triển thực tế.
Triết lý kiến trúc: Bạn muốn xây nhà cấp bốn hay cao ốc 50 tầng?
Thành công trong sự nghiệp không phải là một đường thẳng và không có một công thức chung về mặt thời gian cho tất cả mọi người. Mỗi người có một lộ trình và một "mô hình kiến trúc" sự nghiệp hoàn toàn khác nhau.
Hãy tưởng tượng việc xây dựng sự nghiệp giống như việc thi công một công trình xây dựng. Một ngôi nhà cấp bốn chỉ cần một tháng là có thể hoàn thiện, lợp mái và dọn vào ở ngay. Nó nhanh chóng, mang lại kết quả tức thì và đáp ứng ngay nhu cầu ngắn hạn. Nhiều người bạn của bạn có thể đang chọn những "trận đánh ngắn hạn", tham gia vào những lĩnh vực có thể hái ra tiền ngay hoặc đạt được những danh xưng sớm. Điều đó không có gì sai.
Nhưng nếu mục tiêu của bạn không dừng lại ở đó? Nếu bạn định vị bản thân phải kiến tạo một "tòa cao ốc 50 tầng" trong sự nghiệp thì sao? Bản chất của cao ốc là phần móng phải cực kỳ sâu, cực kỳ vững chắc. Quá trình đào móng có thể mất một năm, hai năm hoặc lâu hơn nữa. Trong suốt thời gian đó, người ngoài nhìn vào chỉ thấy một hố đất sâu hoắm, ngổn ngang bê tông cốt thép, tưởng như công trình đang đứng im không có tiến triển gì. Nhưng thực chất, đó là giai đoạn tích lũy nội lực khủng khiếp nhất. Không có phần móng kiên cố ấy, tòa nhà không bao giờ có thể vươn cao mà không bị sụp đổ trước những cơn giông bão của thị trường.
Vì vậy, kém cỏi hay không phải nhìn vào thực tế: Tốc độ nâng cấp bản thân và độ sâu của phần móng bạn đang đào. Nếu bạn biết rõ mình đang tích cực tích lũy kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng core (lõi), thì việc bạn đi chậm hơn xu hướng chung ở giai đoạn đầu là một lựa chọn chiến lược, không phải sự tụt hậu.
"Kê đơn" cho tâm lý: 3 bước dịch chuyển từ áp lực sang đột phá
Đừng ngồi đó sốt ruột khi thấy thiên hạ chạy băng băng. Sự nghiệp là một cuộc đua marathon trường sức, không phải một cuộc chạy nước rút 100 mét. Ai tích lũy nhiều hơn, chuyển đổi nhanh hơn và bền bỉ hơn, người đó sẽ đi xa nhất. Thay vì để năng lượng tiêu hao vào sự tự ti, hãy bắt tay vào thực hiện 3 hành động thực tế dưới đây ngay từ ngày mai:
1. Định hình và "đào móng" một kỹ năng lõi quan trọng
Hãy nghiêm túc viết ra một kỹ năng chuyên môn quyết định đến sự thăng tiến của bạn trong ngành (ví dụ: Phân tích dữ liệu, Quản trị dự án, Chiến lược nội dung...). Hãy cam kết cày cuốc, nghiên cứu sâu sắc kỹ năng này trong vòng 3 tháng tới. Hãy xem đây là viên gạch nền móng đầu tiên cho tòa cao ốc của bạn.
2. Block 1 tiếng mỗi tối để học thực chất, tắt Newsfeed
Thay vì dành cả tiếng đồng hồ trước khi đi ngủ để lướt mạng xã hội xem thiên hạ làm gì rồi ôm gối tự ti, hãy "khóa" khoảng thời gian đó lại cho việc tự học. Đọc sách chuyên ngành, tham gia một khóa học online, hoặc thực hành kỹ năng. Hãy học một cách thực chất, không màu mè, không cần chụp ảnh check-in để chứng tỏ với ai.
3. Tư duy dài hạn về "Tòa cao ốc" của chính mình
Dành thời gian phác thảo bản thiết kế cho sự nghiệp của bạn trong 3-5 năm tới. Tòa cao ốc bạn muốn xây là gì? Nó cần những nền móng nào về mặt năng lực, mối quan hệ và trải nghiệm? Cứ mỗi 3 tháng, hãy tập trung toàn lực vào một mục tiêu cụ thể trong bản thiết kế đó, thay vì để các xu hướng ngắn hạn xung quanh làm lung lạc ý chí.
Lời kết: Đồng hồ sự nghiệp do bạn chỉnh
Mỗi người trong chúng ta đều được sinh ra với một múi giờ phát triển riêng. Có người thành công năm 22 tuổi nhưng đến năm 30 tuổi đã cạn kiệt năng lượng. Có người đến năm 40 tuổi mới tìm thấy bước ngoặt cuộc đời và rực rỡ ở tuổi 50. Điểm chung của những người đi được đường dài là họ chưa từng nhìn sang làn đường của người khác để chạy theo tốc độ của họ.
Nhìn ra ngoài, bạn sẽ chỉ thấy áp lực và những kỳ vọng ảo ảnh. Nhìn vào trong, bạn mới tìm thấy phương hướng và nội lực thực sự. Đồng hồ sự nghiệp là của bạn, do chính bạn lên dây cót và điều chỉnh. Hãy ngừng chạy theo múi giờ của thiên hạ.
|
Hãy nhớ nằm lòng nguyên lý này để mỗi ngày đi làm đều tràn đầy năng lượng chủ động: So sánh = Mất đi niềm vui. Tập trung vào bản thân = Tạo nên đột phá. |
Đã đến lúc đóng màn hình lại, tắt bớt những bộ lọc hào nhoáng từ thế giới bên ngoài, và bắt đầu đào sâu phần móng cho chính tòa cao ốc của cuộc đời bạn.
----
Về tác giả Thanh Nguyễn
Chuyên gia Thương hiệu nhà tuyển dụng & Nguồn nhân lực Hạnh Phúc: Với 20+ năm kinh nghiệm Marketing, HR, Quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam & khu vực, Bà Thanh Nguyễn đã tham gia tư vấn chiến lược cho hàng trăm công ty hàng đầu.
Diễn giả giàu kinh nghiệm:
- Diễn giả chính của hàng trăm sự kiện chuyên nghiệp, người điều phối các chuyên mục trên sóng truyền hình như: HTV - Sổ tay quản trị; Không gian doanh nghiệp; FBNC Chia sẻ để thành công,…
- Chuyên gia khai vấn (Executive Coach) cho cấp lãnh đạo điều hành tại nhiều doanh nghiệp lớn về bí quyết lãnh đạo hiệu quả cũng như sống và làm việc hạnh phúc hơn.
- Sở hữu chuỗi video “Monday Motivation” Hạnh Phúc trong công việc truyền cảm hứng tới hàng triệu người đi làm.
- Diễn giả chính chia sẻ góc nhìn về nguồn nhân lực Việt tại Diễn đàn người Việt có tầm ảnh hưởng toàn cầu (VGLF), 2019
- Người Việt Nam đầu tiên nhận giải thưởng quốc tế “Cống hiến cho Cộng đồng Nhân sự” do HRD Asia Congress vinh danh 2017
- Doanh nhân Việt Nam đầu tiên trở thành Facebook Influencer, 2017
- Nhà đào tạo Việt Nam đầu tiên được Google chọn là Người truyền cảm hứng Hạnh Phúc cho đối tác Google Premier, (2018 – 2020)
