Ngày 8/5 tại Hà Nội, Đại hội thành lập Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (Vietnam Mergers & Acquisitions Association – VMAA) chính thức diễn ra, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp, quỹ đầu tư, ngân hàng, tổ chức tư vấn, chuyên gia kinh tế cùng các đối tác trong và ngoài nước.
Sự ra đời của VMAA diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng, yêu cầu doanh nghiệp phải nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới quản trị và tăng khả năng tiếp cận dòng vốn chiến lược. Trong xu thế đó, M&A không còn là hoạt động mang tính cơ hội hay những thương vụ đơn lẻ, mà ngày càng trở thành công cụ chiến lược giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, tái cấu trúc tài sản và thúc đẩy tăng trưởng.
Trước đó, ngày 21/1/2026, Bộ Nội vụ đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BNV cho phép thành lập Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam. Việc cấp phép thành lập VMAA là kết quả của hơn 1.000 ngày vận động, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và kết nối cộng đồng chuyên gia, doanh nghiệp, nhà đầu tư hoạt động trong lĩnh vực mua bán – sáp nhập doanh nghiệp.
Theo số liệu công bố tại Đại hội, năm 2025 thị trường M&A Việt Nam ghi nhận khoảng 367 thương vụ với tổng giá trị đạt 8,7 tỷ USD, tăng 26% so với năm trước. Đáng chú ý, các doanh nghiệp nội địa thực hiện tới 143 thương vụ, cho thấy vai trò ngày càng chủ động của doanh nghiệp Việt trong việc sử dụng M&A như một công cụ tái cấu trúc và mở rộng hoạt động kinh doanh.
Song song với đó, nhu cầu tái cấu trúc doanh nghiệp trong nước cũng gia tăng mạnh khi số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt gần 297.500 đơn vị, trong khi hơn 227.000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Điều này phản ánh nhu cầu cấp thiết về các giải pháp chuyển nhượng, gọi vốn, tìm kiếm đối tác chiến lược và nâng cao hiệu quả quản trị.
Tuy nhiên, dù quy mô thị trường ngày càng mở rộng, lĩnh vực M&A tại Việt Nam vẫn thiếu một hệ sinh thái phát triển đồng bộ. Hệ thống dữ liệu thị trường, chuẩn năng lực nghề nghiệp, đào tạo chuyên sâu và cơ chế hỗ trợ pháp lý chưa thực sự hoàn thiện. Nhiều thương vụ hiện vẫn phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân và các mối quan hệ riêng lẻ.
Phát biểu tại Đại hội, bà Phạm Thị Thùy Dương - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VMAA nhấn mạnh: “Hiệp hội ra đời không chỉ có ý nghĩa về mặt tổ chức, mà còn thể hiện nhu cầu ngày càng rõ rệt của thị trường đối với một hệ sinh thái M&A minh bạch, chuyên nghiệp và chuẩn hóa hơn. Chúng tôi xác định sứ mệnh kiến tạo một hệ sinh thái M&A hiện đại, trở thành nền tảng kết nối chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu”.
Theo bà Dương, VMAA sẽ tập trung xây dựng hệ sinh thái kết nối toàn diện giữa doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức tư vấn; thúc đẩy tính minh bạch của thị trường; chuẩn hóa hoạt động tư vấn; đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực M&A tại Việt Nam.
Đánh giá về triển vọng thị trường giai đoạn 2025 – 2030, TS. Nguyễn Đức Kiên - Chuyên gia kinh tế, nguyên Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng, Phó Chủ tịch điều hành VMAA cho rằng, thị trường M&A sẽ có nhiều đột biến do tác động của bối cảnh địa chính trị quốc tế, áp lực đổi mới công nghệ và mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam từ năm 2026.
Ông Kiên cho biết: “Sau khi đi vào hoạt động, Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam sẽ đóng vai trò phản biện chính sách, là cầu nối thông tin hai chiều với cơ quan quản lý và xây dựng bộ tiêu chí về tư vấn M&A cũng như đánh giá hiệu quả doanh nghiệp. Trọng tâm dài hạn của VMAA là phát triển hệ sinh thái M&A bền vững, gắn kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp, quỹ đầu tư và các tổ chức tư vấn, qua đó đóng góp thiết thực cho năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam”.
Theo định hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026 – 2031, VMAA sẽ tập trung phát triển hệ sinh thái M&A theo hướng bài bản và đồng bộ; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về M&A; công bố báo cáo thường niên về thị trường; tiến tới xây dựng Bộ chỉ số M&A Việt Nam nhằm phản ánh xu hướng, chất lượng và tác động của hoạt động mua bán – sáp nhập đối với nền kinh tế.
Hiệp hội cũng đặt mục tiêu từng bước chuẩn hóa nghề M&A thông qua hoạt động đào tạo, xây dựng chương trình nâng cao năng lực, phát triển hệ thống chứng chỉ nghề nghiệp và hình thành mạng lưới chuyên gia, luật sư, ngân hàng, quỹ đầu tư, tổ chức kiểm toán và tư vấn hỗ trợ toàn diện cho từng thương vụ.
Phát biểu tại Đại hội, ông Hoàng Quang Phòng - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đánh giá cao sự ra đời của VMAA trong bối cảnh Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng về phát triển kinh tế tư nhân, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông Hoàng Quang Phòng nhấn mạnh: “Không chỉ là hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp đơn thuần, M&A gắn liền với hoạt động tái cấu trúc mô hình hợp tác, mô hình quản trị và nâng cấp mô hình quản lý hiện đại của doanh nghiệp Việt Nam”.
Đại diện VCCI cũng khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng VMAA trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tiếp nhận kiến nghị từ doanh nghiệp để đề xuất cơ quan chức năng hoàn thiện môi trường pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động M&A phát triển minh bạch và hiệu quả hơn.
Trong khuôn khổ Đại hội, các đại biểu đã thông qua Điều lệ, Chương trình hoạt động nhiệm kỳ I (2026 – 2031) và bầu Ban Chấp hành gồm 69 thành viên. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Hiệp hội triển khai các mục tiêu phát triển thị trường M&A theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và hội nhập quốc tế.
Cũng tại sự kiện, VMAA đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, mạng lưới WeLead và Công ty Borderless (Nhật Bản) nhằm thúc đẩy xúc tiến đầu tư và phát triển hệ sinh thái M&A bền vững.
Nhiều chuyên gia nhận định, sự xuất hiện của VMAA phản ánh bước chuyển tư duy của doanh nghiệp Việt Nam từ “phòng thủ” sang “kiến tạo vị thế” trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Với sự dẫn dắt của Hiệp hội, thị trường M&A Việt Nam được kỳ vọng sẽ bước vào giai đoạn phát triển chuyên nghiệp hơn, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tái cấu trúc doanh nghiệp, thu hút đầu tư và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực cho nền kinh tế.
