Công tác quản lý an toàn lao động đang bị “lãng quên” tại nhiều công trình đầu tư công

Bảo đảm an toàn cho người lao động làm việc tại các công trình xây dựng là vấn đề quan trọng, luôn được các cấp, các ngành chức năng có thẩm quyền quan tâm. Tuy nhiên, ở một số địa phương công tác quản lý an toàn lao động vẫn còn bị xem nhẹ, bỏ qua. Từ đây, đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các chủ đầu tư, công trình trong công tác kiểm tra, xử lý cũng như việc cần nâng cao kiến thức, kỹ năng trong thực hiện, tuân thủ pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động cho công nhân.

1-1666602769.jpg

Từ lâu, vấn đề tai nạn lao động luôn là một nguy cơ tồn tại thường xuyên đối với người lao động trong quá trình tham gia các hoạt động thi công, xây dựng. Hậu quả của tai nạn lao động sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, tinh thần, thu nhập của người lao động. Không chỉ vậy, tai nạn lao động còn gây ra những tác động tiêu cực tới uy tín doanh nghiệp và làm tăng gánh nặng cho xã hội.

Do đó, đảm bảo an toàn cho người lao động được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm thông qua việc ban hành rất nhiều quy định và bộ luật cụ thể về vấn đề này.

Ngày 09/7/2015, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã ký Lệnh Công bố Luật số 12/2015/L-CTN. Luật An toàn Vệ sinh Lao động với 7 Chương 93 Điều chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2016. Luật An toàn Vệ sinh Lao động quy định rõ quyền trách nhiệm của tất cả các bên liên quan như đối với người sử dụng lao động, người lao động, các cơ quan quản lý; các cơ chế tổ chức, quản lý an toàn vệ sinh lao động trong các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh nhằm kiểm soát các yếu tố, nguy hiểm ngay từ các bước lập dự án đầu tư, xây dựng, mở rộng nhà xưởng, nơi làm việc, hoạt động kinh doanh…

Ngày 30/03/2017, Bộ Xây Dựng đã ban hành Thông tư số 04/2017/TT-BXD quy định về quản lý an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình, có hiệu lực từ ngày 15/5/2017. Thông tư số 04 có bổ sung một số quy định mới gồm: nâng cao vai trò, trách nhiệm của đơn vị Chủ đầu tư, Nhà thầu xây dựng đối với công tác an toàn lao động và hướng dẫn xử lý vi phạm về an toàn lao động trong xây dựng.

Theo đó, Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức phối hợp giữa các nhà thầu để thực hiện quản lý an toàn lao động và giải quyết các vấn đề phát sinh về an toàn lao động trong thi công xây dựng công trình. Đình chỉ thi công khi phát hiện nhà thầu vi phạm các quy định về quản lý an toàn lao động làm xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động, sự cố gây mất an toàn lao động. Yêu cầu nhà thầu khắc phục để đảm bảo an toàn lao động trước khi cho phép tiếp tục thi công.

Đặc biệt, tại Điều 295 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định, người nào vi phạm quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động làm chết một người hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của một người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên; gây tổn hại cho sức khỏe của hai người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 31% đến 60%... có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Mức phạt tù có thể lên đến từ bảy năm đến 12 năm nếu làm chết ba người trở lên hoặc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ba người với tỷ lệ tổn thương cơ thể của mỗi người từ 61% trở lên.

Mặc dù đã có chế tài xử phạt nghiêm khắc, tuy nhiên trên thực tế nhiều chủ đầu tư, đơn vị xây dựng, người lao động vẫn thờ ơ trong việc bảo đảm an toàn lao động.

Vi phạm xuất hiện “triền miên” tại các công trình sử dụng vốn đầu tư công

Những tháng cuối năm, nhiều địa phương đang tích cực triển khai các dự án để đảm bảo tiến độ giải ngân vốn đầu tư công theo kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, đi cùng với đó, công tác quản lý an toàn lao động trên các công trường dự án dường như đang bị chủ đầu tư cũng như các nhà thầu bỏ quên, lơ là…

Qua khảo sát nhận thấy tình hình mất an toàn lao động đang diễn ra trên hầu hết các công trình sử dụng vốn đầu tư công. Không khó để bắt gặp hình ảnh công nhân lao động trên công trường trong tình trạng không được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ. Bên cạnh đó, nhiều công trường cũng không có các biển báo nguy hiểm hay lưới chắn an toàn…

Đơn cử, tại công trình xây dựng công trình Trường Mầm non Đông Quang (xã Đông Quang, huyện Ba Vì). Dự án do UBND huyện Ba Vì làm chủ đầu tư và được thực hiện bởi Liên danh Công ty CP phát triển quốc tế Thăng Long và Công ty CP đầu tư xây dựng Minh Phong.

2-1666602871.png

Công trình Trường Mầm non Đông Quang

3-1666602871.png

Công nhân làm việc trên tầng cao mà không sử dụng bất kì trang thiết bị bảo hộ nào.

4-1666602871.png

Công nhân ném vật liệu xây dựng từ trên tầng cao xuống

Ghi nhận tại công trình, PV dễ dàng bắt gặp hình ảnh các lao động làm việc ở độ cao 15 - 20m không có dây đai an toàn, mũ bảo hộ. Đáng chú ý, các công nhân thản nhiên đứng từ trên tầng cao ném vật liệu xây dựng xuống và bản thân họ cũng chẳng trang bị cho mình bất cứ đồ bảo hộ lao động nào.

Hay tại công trình xây dựng Trạm y tế xã Phú Cường. Đây công trình do Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Ba Vì làm chủ đầu tư. Thi công thực hiện bởi liên danh nhà thầu Công ty cổ phần đầu tư và xây dựng Ba Vì và Công ty TNHH xây dựng và dịch vụ Đức Anh.

5-1666602771.jpg

Công trình xây dựng Trạm y tế xã Phú Cường: Biển báo công trình được dựng tạm bợ. Không có biển cảnh báo khu vực xây dựng nguy hiểm.

Mặc dù xây dựng bên cạnh đường dân sinh, nhưng không hề có sự che chắn cẩn thận, dễ gây mất an toàn cho người đi đường. Công nhân xây dựng dùng mũ cối và đi dép, thay vì đội mũ và giày bảo hộ lao động…

Tình trạng tương tự diễn ra trên công trình Trường mầm non thị trấn Tây Đằng (huyện Ba Vì). Dự án do UBND huyện Ba Vì làm chủ đầu tư. Đơn vị trúng thầu gói xây dựng là Công ty TNHH Mạnh Quân (địa chỉ tại xã Cam Thượng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội).

7-1666602995.png

6-1666602995.png

Công trình xây dựng Trường mầm non Tây Đằng

Đáng chú ý, hồi tháng 4/2022, PV đã có phản ánh về tình trạng mất an toàn lao động tại công trình này với ông Đỗ Quang Trung – Phó Chủ tịch UBND huyện Ba Vì nhưng đến thời điểm tháng 9/2022, tình trạng trên vẫn tiếp tục tái diễn.

Trong buổi làm việc với Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Ba Vì về tình trạng mất an toàn lao động đang xảy ra trên địa bàn huyện, ông Nguyễn Duy Thảo, Phó giám đốc Ban QLDA cho biết: “An toàn lao động là vấn đề mà UBND huyện Ba Vì cũng như Ban QLDA đặc biệt quan tâm và huyện Ba Vì đã có rất nhiều văn bản chỉ đạo liên quan đến vấn đề này. Đối với các công trình do Ban QLDA là chủ đầu tư, đại diện của Ban thường xuyên có các cuộc kiểm tra, giám sát tình hình và quán triệt về công tác đảm bảo an toàn an toàn lao động đối với các nhà thầu. Nhiều năm qua, trên địa bàn huyện chưa có sự cố đáng tiếc nào xảy ra. Đây là điều may mắn, tuy nhiên vẫn còn đâu đó, anh em công nhân lơ là, không sử dụng các trang thiết bị đảm bảo an toàn lao động đã được cung cấp. Thời gian tới, chúng tôi sẽ giám sát sát sao hơn nữa vấn đề này…”

Tại khu vực lân cận trung tâm Thành phố Hà Nội, tình trạng mất an toàn lao động cũng xuất hiện tại một số công trình đầu tư công như: Trường THCS Thạch Bàn (phường Thạch Bàn, quận Long Biên), Trường Mầm non tại ô quy hoạch G.2/NT2 (phường Long Biên, quận Long Biên),…

8-1666602771.jpg

Những hình ảnh đặt ra câu hỏi về trách nhiệm trong công tác bảo đảm an toàn lao động của chủ đầu tư cũng như nhà thầu thi công

9-1666602772.jpg

Dự án cải tạo, nâng cấp trường THCS Thạch Bàn (phường Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội) do Ban QLDA đầu tư xây dựng Long Biên làm chủ đầu tư. Đơn vị thực hiện dự án là Liên danh Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Kinh doanh Xây dựng Hà Nội D&T – Công ty CP Thiết kế Xây dựng và Nội thất Thăng Long.

Xử lý nghiêm vi phạm, nâng cao trách nhiệm của chủ đầu tư

Theo báo cáo của Bộ Lao động – Thương binh và xã hội, 6 tháng đầu năm cả nước xảy ra 3.908 vụ tai nạn lao động làm 4.001 người bị nạn. Trong đó, có 807 người bị thương nặng và 380 người tử vong.

Điển hình một số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng (làm chết người và bị thương nhiều người) tại các địa phương như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Bình Dương xảy ra chủ yếu trong các lĩnh vực xây dựng, điện.

Tháng 5/2022, UBND thành phố Hà Nội đã thành lập 2 đoàn kiểm tra liên ngành gồm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội và Liên đoàn Lao động thành phố kiểm tra 40 doanh nghiệp, công trình xây dựng thực hiện an toàn vệ sinh lao động và phòng, chống cháy nổ.

Qua quá trình kiểm tra, đoàn phát hiện nhiều lỗi vi phạm của các doanh nghiệp. Có những đơn vị không huấn luyện về an toàn lao động cho công nhân hoặc chỉ huấn luyện qua loa. Nhiều công trình không thực hiện đúng nguyên tắc trong quy chuẩn xây dựng như che chắn công trình không đúng quy định, hệ thống điện không đạt yêu cầu...

Trong 6 tháng đầu năm 2022, UBND các quận, huyện, thị xã và các Đội Quản lý trật tự xây dựng đô thị đã kiểm tra 9.166 công trình xây dựng trong 6 tháng đầu năm 2022. Qua đó, lập hồ sơ xử lý 179 trường hợp, xử phạt vi phạm với số tiền gần 4 tỷ đồng.

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công được Nhà nước xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Đồng thời, đi cùng với đó, cần đảm bảo chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Trong xây dựng, vấn đề an toàn lao động luôn phải được đặt lên hàng đầu, công tác quản lý phải xuyên suốt có hệ thống, không thể chờ đợi sự tự giác ở cá nhân hay nhóm người nào. Tuy nhiên, trên thực tế cho thấy, các địa phương đang gấp rút chạy đua để hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, tập trung vào số lượng mà bỏ quên, lơ là công tác quản lý an toàn cho người lao động…

Phần lớn các công trình dường như thiếu vắng đi trách nhiệm cũng như sự quản lí của các chủ đầu tư. Từ đó, những tiềm ẩn rủi ro về an toàn lao động luôn hiện hữu trên các công trường xây dựng. Điều này đòi hỏi các cấp chính quyền, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát sát sao hơn, đồng thời xử phạt nghiêm các vi phạm, tránh để xảy ra những tai nạn đáng tiếc.

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, chống tiêu cực

Mới đây, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký Chỉ thị số 19/CT-TTg về đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, thực hiện 03 Chương trình mục tiêu quốc gia những tháng còn lại năm 2022 và nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch đầu tư công năm 2023.

Chị thị nêu xác định việc đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2022 và năm 2023, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thực hiện cao nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội hai năm 2022-2023. Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí.

Đặc biệt, đề cao kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, giám sát; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu cố tình gây khó khăn, cản trở làm chậm tiến độ giao vốn, giải ngân vốn; kiểm điểm, xử lý kịp thời các cán bộ yếu kém, tiêu cực, không hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Nhóm Phóng viên

Link nội dung: https://nhaquanly.vn/cong-tac-quan-ly-an-toan-lao-dong-dang-bi-lang-quen-tai-nhieu-cong-trinh-dau-tu-cong-a9094.html