Ngân hàng lớn sẽ phải đáp ứng chuẩn thanh khoản Basel III từ năm 2027

Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng ngưỡng phân loại ngân hàng quy mô lớn từ 300.000 tỷ lên 500.000 tỷ đồng tổng tài sản, đồng thời đưa các tỷ lệ thanh khoản theo Basel III vào hệ thống xếp hạng tổ chức tín dụng từ năm 2027.

anh-chinh-1795313092.jpg
Ngân hàng Nhà nước dự kiến nâng chuẩn đánh giá thanh khoản, từng bước đưa các tiêu chí theo Basel III vào hệ thống xếp hạng ngân hàng từ năm 2027.

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 21/2025/TT-NHNN về xếp hạng tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Đề xuất này đưa ra nhiều thay đổi trong cách phân nhóm ngân hàng, đánh giá mức độ an toàn vốn và khả năng thanh khoản.

Theo dự thảo, trong kỳ xếp hạng năm 2026, ngân hàng thương mại có tổng tài sản bình quân theo quý trên 300.000 tỷ đồng vẫn được xếp vào nhóm quy mô lớn. Tuy nhiên, từ kỳ xếp hạng năm 2027, ngưỡng này dự kiến tăng lên trên 500.000 tỷ đồng. Các ngân hàng có tổng tài sản bình quân bằng hoặc thấp hơn 500.000 tỷ đồng thuộc nhóm quy mô nhỏ.

Việc điều chỉnh được cơ quan soạn thảo lý giải nhằm phù hợp với tốc độ tăng trưởng tổng tài sản của các ngân hàng thương mại trong những năm gần đây.

Ngoài tiêu chí quy mô, dự thảo còn bổ sung các căn cứ xác định ngưỡng tính điểm định lượng, gắn với những giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng do Ngân hàng Nhà nước quy định.

Đối với tiêu chí an toàn vốn, các ngân hàng áp dụng tỷ lệ an toàn vốn theo Thông tư 14/2025/TT-NHNN sẽ được tính thêm tỷ lệ bộ đệm bảo toàn vốn (CCB) và bộ đệm vốn phản chu kỳ (CCyB), trong trường hợp Ngân hàng Nhà nước quyết định áp dụng.

Cách tính này nhằm phản ánh đầy đủ hơn khả năng chống chịu của ngân hàng trước biến động kinh tế và chu kỳ tín dụng.

Đưa các tỷ lệ thanh khoản Basel III vào xếp hạng

Một trong những thay đổi đáng kể của dự thảo nằm ở tiêu chí khả năng thanh khoản. Theo đó, hệ thống đánh giá sẽ phân biệt giữa các tổ chức tín dụng chưa áp dụng và đã áp dụng tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) theo Thông tư 50/2026/TT-NHNN.

Với nhóm chưa áp dụng LCR và NSFR, các chỉ tiêu đánh giá thanh khoản truyền thống tiếp tục được duy trì, gồm tỷ lệ tài sản có tính thanh khoản cao trên tổng tài sản, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) và tỷ lệ tiền gửi của khách hàng có số dư lớn trên tổng tiền gửi.

Trong khi đó, các ngân hàng đã áp dụng LCR và NSFR sẽ được đánh giá theo bộ chỉ tiêu mới tiệm cận chuẩn Basel III. Hai chỉ tiêu truyền thống về tài sản thanh khoản cao và sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được thay thế bằng tỷ lệ LCR và NSFR.

Theo lộ trình đề xuất, ngưỡng điểm cao nhất đối với tỷ lệ LCR bình quân được đặt ở mức 70% trong hai năm 2027-2028, tăng lên 75% năm 2029, 85% năm 2030 và 95% năm 2031. Chỉ tiêu này tiếp tục được nâng lên 105% năm 2032, 115% năm 2033 và đạt 120% từ năm 2034.

Đối với tỷ lệ NSFR, ngưỡng điểm cao nhất được đề xuất ở mức 110% trong giai đoạn 2027-2028, tăng lên 115% năm 2029 và đạt 120% từ năm 2030.

Riêng tỷ lệ LDR, ngưỡng điểm cao nhất được đặt ở mức 75% đối với ngân hàng quy mô lớn và chi nhánh ngân hàng nước ngoài; 65% đối với ngân hàng quy mô nhỏ. Khi tỷ lệ này tăng lên 105% và 95% tương ứng, ngân hàng sẽ rơi vào ngưỡng rủi ro cao nhất theo thang đánh giá.

Các điều chỉnh trên cho thấy cơ quan quản lý định hướng gắn việc xếp hạng ngân hàng chặt chẽ hơn với các chuẩn mực quản trị thanh khoản và an toàn vốn. Qua đó, các tổ chức tín dụng sẽ phải chú trọng hơn đến chất lượng nguồn vốn, khả năng đáp ứng nghĩa vụ thanh toán và mức độ an toàn trong hoạt động cho vay.

Theo dự thảo, thông tư sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ năm 2027 và được áp dụng trong kỳ xếp hạng tổ chức tín dụng cùng năm. Thời điểm này cũng đồng bộ với lộ trình cho phép ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài đăng ký áp dụng sớm các quy định tại Thông tư 50/2026/TT-NHNN.

Đức Linh

Link nội dung: https://nhaquanly.vn/ngan-hang-lon-se-phai-dap-ung-chuan-thanh-khoan-basel-iii-tu-nam-2027-a20020.html