Bảo vệ hạ tầng năng lượng trong kỷ nguyên số: Gắn an ninh mạng với chuyển đổi xanh bền vững

Trong bối cảnh các hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, an ninh mạng không còn là vấn đề riêng của lĩnh vực công nghệ thông tin mà đã trở thành yêu cầu quan trọng đối với hoạt động sản xuất, cung ứng và vận hành liên tục.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa năng lượng, công nghệ số và an ninh mạng. Theo ông, khi các hệ thống năng lượng ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ điều khiển, bảo vệ an ninh mạng phải trở thành một phần không thể tách rời của bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ông Vũ Duy Hiền đề xuất 3 định hướng trọng tâm: chuyển từ bảo vệ bị động sang chủ động quản trị rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu; tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và các tổ chức chuyên môn; gắn ứng dụng công nghệ mới với yêu cầu an ninh, an toàn và phát triển bền vững.

Phát biểu chỉ đạo, định hướng tại Hội thảo, Thượng tá Triệu Mạnh Tùng - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (A05) nhận định, hạ tầng năng lượng là một trong những hạ tầng đặc biệt quan trọng, có thể trở thành mục tiêu trong các cuộc xung đột. Nếu hệ thống năng lượng bị tê liệt, nhiều hệ thống khác cũng có thể bị ảnh hưởng, từ thông tin liên lạc đến điều khiển, giám sát và vận hành. Nguy cơ tấn công mạng vào hạ tầng trọng yếu hiện không còn là vấn đề lý thuyết, mà đã hiện hữu, đòi hỏi các đơn vị chủ động nhận diện rủi ro và triển khai biện pháp bảo vệ tương xứng.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng đề nghị doanh nghiệp chủ động nhận diện, ưu tiên bảo vệ các hệ thống năng lượng trọng yếu; nâng cao năng lực giám sát, ứng phó và khôi phục sau sự cố; đồng thời tăng cường phối hợp với cơ quan chức năng và các đơn vị chuyên môn. Đặc biệt, hệ thống công nghệ thông tin (IT), công nghệ vận hành công nghiệp (OT) và dữ liệu vận hành cần được bảo vệ phù hợp với đặc thù của từng hệ thống, ngay từ khâu đầu tư, thiết kế đến tổ chức vận hành.

Trong khuôn khổ hội thảo có các tham luận về vai trò của năng lượng trong giai đoạn phát triển mới của kinh tế Việt Nam; an ninh năng lượng trong tổng thể an ninh phi truyền thống; an ninh mạng và khả năng phục hồi của hạ tầng năng lượng; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu sử dụng năng lượng, hỗ trợ quản trị phát thải; cùng các biện pháp bảo vệ hệ thống IT/OT và dữ liệu. Các nội dung hướng tới kết nối giải pháp quản trị rủi ro, bảo vệ hạ tầng và ứng dụng công nghệ, góp phần duy trì hoạt động an toàn, liên tục của hệ thống năng lượng.

Trong bối cảnh thị trường năng lượng quốc tế chịu tác động từ những biến động địa chính trị, phát triển hạ tầng khí và LNG có ý nghĩa đối với việc bổ sung nguồn cung, tăng tính linh hoạt và nâng cao khả năng thích ứng của hệ thống năng lượng. Cùng với phát triển hạ tầng, bảo đảm an toàn vận hành, bảo vệ hệ thống công nghệ và dữ liệu trước các nguy cơ an ninh mạng ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng.

Tại hội thảo, ông Hồ Diên Vượng - Phó Giám đốc Chi nhánh Kinh doanh LNG, đại diện PV GAS đã trình bày tham luận về giải pháp đa dạng hóa nguồn cung LNG bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ chuyển dịch năng lượng trong điều kiện biến động địa chính trị thế giới. Nội dung này góp phần làm rõ mối liên hệ giữa nguồn cung LNG, phát triển hạ tầng và yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.

Các tham luận chuyên đề khác gồm nội dung về an ninh năng lượng và an ninh mạng của đại diện Cục An ninh mạng, Bộ Công an; ứng dụng AI trong tối ưu sử dụng năng lượng và quản trị phát thải của ông Trần Quang Hải - Chuyên gia công nghệ AI, Giám đốc công nghệ Công ty Cổ phần AIZ; cùng các biện pháp bảo vệ hệ thống IT/OT và dữ liệu do ông Nguyễn Trung Nghĩa - Chuyên gia tư vấn an ninh mạng, Công ty Cổ phần Công nghệ An ninh mạng quốc gia Việt Nam (NCS), trình bày.

Thông qua các phiên trao đổi, hội thảo kỳ vọng thúc đẩy kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp năng lượng và cộng đồng công nghệ; chia sẻ kinh nghiệm quản trị rủi ro, bảo vệ hạ tầng trọng yếu và nâng cao năng lực ứng phó sự cố. Với thông điệp “Dữ liệu tin cậy, vận hành an toàn, nguồn cung liên tục”, hội thảo hướng tới nền tảng an ninh năng lượng vững chắc, phục vụ chuyển đổi số và chuyển đổi xanh bền vững tại Việt Nam.