Khát vọng vươn mình phải được hiện thực hóa bằng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ đối với sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đại hội lần thứ IX diễn ra trong không khí cả nước kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và chuẩn bị đón Tết Độc lập, đồng thời tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đánh giá đây là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của Liên hiệp Hội Việt Nam và là dịp tôn vinh, kết nối tinh hoa trí tuệ của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước.

Khẳng định trí thức nói chung, trí thức khoa học và công nghệ nói riêng là vốn quý của dân tộc, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho rằng, Đảng luôn coi trọng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng. Những đóng góp của lực lượng này đã góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân tạo nên những thành tựu quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Dẫn Chiến lược quốc gia về phát triển đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh: “Phát triển đội ngũ trí thức là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của Đảng, Nhà nước, của người đứng đầu và của chính đội ngũ trí thức; là đầu tư chiến lược, cần được đặt trong tầm nhìn dài hạn, gắn với các chiến lược phát triển quốc gia”.

Đánh giá nhiệm kỳ VIII, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam ghi nhận Liên hiệp Hội Việt Nam đã thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được giao, đạt nhiều kết quả trên các lĩnh vực. Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội ngày càng được tăng cường, trở thành kênh quan trọng, độc lập và khách quan, đóng góp ý kiến cho Đảng, Quốc hội, Chính phủ và các địa phương trong quá trình xây dựng chính sách, pháp luật, quy hoạch, chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ có nhiều đóng góp trực tiếp cho phát triển đất nước thông qua nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Từ nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp, năng lượng sạch đến y dược, giáo dục, quốc phòng - an ninh, dấu ấn của khoa học và công nghệ ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống. Nhiều hội thành viên đã đưa tiến bộ khoa học đến với nông dân, hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ, góp phần xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.

Liên hiệp Hội Việt Nam cũng phát huy vai trò trong phổ biến kiến thức, thúc đẩy phong trào sáng tạo và tôn vinh tài năng khoa học thông qua các hội thảo, hoạt động xuất bản, giải thưởng khoa học và công nghệ, Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng. Qua đó, góp phần khơi dậy niềm đam mê khoa học và tinh thần sáng tạo, đặc biệt trong thế hệ trẻ.

Là thành viên tích cực của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội Việt Nam đồng thời thực hiện tốt vai trò tập hợp, đoàn kết và phát huy tiềm năng trí tuệ của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, trong các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Đại hội nhìn nhận thẳng thắn những hạn chế trong tổ chức, thực hiện nhiệm vụ và phối hợp công tác đã được nêu trong báo cáo chính trị; phân tích rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, rút ra bài học kinh nghiệm và có giải pháp khắc phục, qua đó tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động trong nhiệm kỳ mới.

Trước yêu cầu phát triển của đất nước, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2045.

“Khát vọng vươn mình chỉ có thể được hiện thực hóa bằng con đường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Đây là động lực quyết định, là lực lượng sản xuất tiên tiến nhất, định hình sức mạnh tổng hợp quốc gia trong kỷ nguyên mới”, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/11/2023 về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đã thể hiện tư duy đột phá và sự kỳ vọng lớn của Đảng đối với khoa học, công nghệ và đội ngũ trí thức.

Trong bối cảnh đó, Liên hiệp Hội Việt Nam cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm chính trị trước Đảng và Nhân dân, chủ động tham mưu, hiến kế và trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển đất nước và từng địa phương.

Để thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu nhiệm kỳ 2026 - 2031, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị Liên hiệp Hội Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước, xã hội và đội ngũ trí thức; xây dựng môi trường thuận lợi để các nhà khoa học phát huy năng lực sáng tạo; đồng thời tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm tôn trọng tính độc lập, khách quan và tự do sáng tạo trong nghiên cứu khoa học.

Chuyển đổi số toàn diện được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đánh giá cao mục tiêu xây dựng hệ sinh thái “VUSTA Digital Ecosystem”, đồng thời đề nghị khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia, trí thức khoa học và công nghệ - “VUSTA Global”. Đây là nền tảng để kết nối, thu hút nguồn lực trí thức trẻ, các nhà khoa học trong viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp cho quê hương, đất nước.

Đối với hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài đề nghị chuyển mạnh từ cách làm bị động sang chủ động phát hiện vấn đề; nâng cao chất lượng luận chứng khoa học, bảo đảm tính độc lập, khách quan, thực tiễn và khả năng dự báo. Qua đó, Liên hiệp Hội có thể tham gia sâu hơn vào những vấn đề mới của nền kinh tế như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và các mô hình phát triển mới.

Cùng với đó, cần thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, nhất là những công trình đạt Giải thưởng VIFOTEC; tăng cường phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để tham gia cung cấp dịch vụ công phù hợp. Đây là giải pháp đưa khoa học, công nghệ vào thực tiễn và nâng cao tính chủ động, bền vững của hoạt động hội.

Liên hiệp Hội Việt Nam cũng cần đổi mới phương thức tập hợp trí thức, tạo điều kiện để các nhà khoa học trẻ có năng lực tham gia lãnh đạo, quản lý; đồng thời chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, tổ chức các diễn đàn khoa học về những lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và công nghệ sinh học.

Tại Đại hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chúc mừng 143 người được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Liên hiệp Hội Việt Nam khóa IX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời chúc tập thể lãnh đạo khóa mới đoàn kết, phát huy trí tuệ và quyết tâm thực hiện thắng lợi phương châm “Đoàn kết - Sáng tạo - Đột phá - Phát triển”.

Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài cũng gửi lời nhắn tới đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ cả nước: “Tôi đề nghị mỗi nhà khoa học, mỗi trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam hãy tiếp tục thắp sáng ngọn lửa đam mê, sáng tạo, không ngừng học tập, nghiên cứu, dấn thân và cống hiến vì một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng”.

Khẳng định Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam luôn đồng hành, lắng nghe và tạo điều kiện để đội ngũ trí thức phát huy trí tuệ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam bày tỏ tin tưởng Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh, phát huy tốt hơn vai trò tập hợp, kết nối đội ngũ trí thức, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.