Hà Nội - Bắc Kinh ký kết hợp tác bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Sự kiện mở ra bước tiến mới trong hợp tác văn hóa giữa hai thành phố, tạo cơ sở để tăng cường trao đổi chuyên môn, nghiên cứu, trưng bày, giáo dục và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Phát biểu tại lễ ký kết, ông Phạm Tuấn Long - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cho biết, Hà Nội và Bắc Kinh đều là những thành phố có lịch sử, văn hóa lâu đời, đồng thời là những trung tâm văn hóa quan trọng, nơi hội tụ, gìn giữ và phát huy nhiều giá trị di sản đặc sắc. Hệ thống di sản phong phú của hai thành phố không chỉ lưu giữ dấu ấn lịch sử mà còn là nguồn lực quý báu góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa, giáo dục truyền thống và kết nối các thế hệ.

Theo ông Phạm Tuấn Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, văn hóa và truyền thống giáo dục. Đây đều là những không gian đề cao tri thức, đạo học, giáo dục và vai trò của nhân tài đối với sự phát triển của quốc gia. Những tương đồng đó tạo nền tảng thuận lợi để các cơ quan quản lý, thiết chế văn hóa, đơn vị quản lý di sản và đội ngũ chuyên gia hai thành phố tăng cường trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ tri thức và thúc đẩy hợp tác chuyên môn.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội nhấn mạnh, việc ký kết Bản ghi nhớ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đối với Thủ đô. Năm 2026, Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026). Vì vậy, hợp tác với Bắc Kinh trong lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với truyền thống giáo dục, khoa cử càng mang ý nghĩa thiết thực.

“Trong bối cảnh đó, việc ký kết Bản ghi nhớ hợp tác tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vừa góp phần làm sâu sắc thêm các hoạt động giao lưu văn hóa, vừa mở ra những cơ hội hợp tác mới trong nghiên cứu, bảo tồn, trưng bày, giáo dục và phát huy giá trị di sản”, ông Phạm Tuấn Long chia sẻ.

Tại lễ ký kết, bà Trương Lập Tân - Cục trưởng Cục Văn vật thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết, năm 2026 đánh dấu 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Việt Nam, đồng thời là năm kỷ niệm 32 năm thiết lập quan hệ kết nghĩa giữa Bắc Kinh và Hà Nội. Trong bối cảnh đó, việc hai bên ký Bản ghi nhớ hợp tác về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa có ý nghĩa đặc biệt, góp phần đưa giao lưu văn hóa giữa hai thành phố đi vào chiều sâu.

Bà Trương Lập Tân cho rằng, những tương đồng về lịch sử và văn hóa giữa Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh tạo điều kiện thuận lợi để hai bên phát triển các hoạt động hợp tác cụ thể. “Hai bên sẽ thảo luận chuyên sâu để phát triển các sáng kiến này thành mô hình mẫu mực cho sự hợp tác về văn hóa và bảo tàng giữa Trung Quốc và Việt Nam”, bà nói.

Trước mắt, phía Bắc Kinh đề xuất thúc đẩy liên kết giữa Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội. Đây được xem là cơ sở để hai đơn vị tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm trong tổ chức các hoạt động văn hóa, giáo dục và phát huy giá trị di sản, đồng thời mở rộng cơ hội hợp tác giữa đội ngũ chuyên môn của hai bên.

Bản ghi nhớ thể hiện sự cam kết và đồng thuận của hai cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa trong việc tiếp tục tăng cường quan hệ hợp tác trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và phạm vi thẩm quyền của mỗi bên. Đây cũng là cơ sở để Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Nội và Bảo tàng Khổng Miếu - Quốc Tử Giám Bắc Kinh phối hợp xây dựng, triển khai những chương trình phù hợp với điều kiện thực tế.

Không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc và lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Khổng Miếu - Quốc Tử Giám còn gắn với những giá trị tinh thần tương đồng như truyền thống trọng đạo, trọng học, đề cao tri thức và hiền tài. Những điểm gặp gỡ này giúp di sản trở thành cầu nối văn hóa giữa hai thành phố có bề dày lịch sử, đồng thời tạo điều kiện để người dân hai bên hiểu sâu hơn về những giá trị văn hóa được hình thành và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Tại lễ ký kết, hai bên cùng khẳng định văn hóa và di sản văn hóa là nhịp cầu quan trọng, thiết thực giữa các quốc gia và dân tộc. Hợp tác trong lĩnh vực này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn mà còn mở rộng giao lưu nhân dân, tăng cường sự hiểu biết và gắn kết giữa Hà Nội và Bắc Kinh.

Trong thời gian tới, các đơn vị chuyên môn của hai bên sẽ xây dựng và triển khai những chương trình, kế hoạch hợp tác cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện của mỗi bên. Trọng tâm là chia sẻ kiến thức, trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, nghiên cứu các phương thức bảo tồn, tổ chức trưng bày, hoạt động giáo dục và tìm kiếm những hình thức mới để đưa di sản đến gần hơn với công chúng.

Việc ký Bản ghi nhớ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám vì thế không chỉ góp phần gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa mà còn mở thêm một kênh giao lưu có chiều sâu giữa Hà Nội và Bắc Kinh. Từ những điểm tương đồng về truyền thống giáo dục và văn hóa, hợp tác giữa hai bên được kỳ vọng sẽ tiếp tục tạo ra những hoạt động thiết thực, góp phần phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại, đồng thời củng cố quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai thành phố, đóng góp vào mối quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.