Ngành quản lý quỹ Việt Nam trước cơ hội tăng trưởng mạnh trong kỷ nguyên số

Sự kiện có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, các công ty quản lý quỹ và doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán, trong đó có MB Capital, PVI Asset Management, VCBF, DNSE và SSIAM.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Công Minh - Trưởng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán nhận định, thị trường tài chính và chứng khoán đang đứng trước những thay đổi sâu sắc khi công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động mạnh đến cách thức tiếp cận thông tin, phân tích, lựa chọn và quản lý cơ hội đầu tư.

Theo ông Minh, trong kỷ nguyên số, đầu tư thông minh không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận mà còn phải dựa trên thông tin tốt hơn, phương pháp phù hợp và khả năng quản trị rủi ro hiệu quả hơn. Trong bối cảnh đó, các quỹ đầu tư có vai trò quan trọng khi giúp nhà đầu tư tiếp cận danh mục tài sản được xây dựng và quản lý bởi đội ngũ chuyên nghiệp, đồng thời tận dụng năng lực nghiên cứu, phân tích và quản trị rủi ro của các công ty quản lý quỹ.

“Quỹ đầu tư trở thành một kênh kết nối hiệu quả giữa nguồn vốn của nhà đầu tư và nhu cầu vốn của nền kinh tế”, ông Minh nhấn mạnh.

Theo đại diện UBCKNN, ngành quản lý quỹ Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể trong hơn một thập kỷ qua. Hiện toàn thị trường có 43 công ty quản lý quỹ đang hoạt động với 142 quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó có 106 quỹ đại chúng. Tổng giá trị tài sản quản lý (AUM) tăng từ khoảng 124.000 tỷ đồng cuối năm 2015 lên hơn 846.000 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tương đương tăng khoảng 6,8 lần. Tốc độ tăng trưởng AUM bình quân trong hơn 10 năm đạt trên 20%/năm.

Dù vậy, quy mô ngành quản lý quỹ vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng của nền kinh tế. AUM hiện tương đương khoảng 6% GDP, trong khi tỷ lệ này tại Thái Lan trên 31%, Malaysia trên 56%, Trung Quốc trên 57% và Hàn Quốc khoảng 84%.

Khoảng cách này cho thấy dư địa tăng trưởng của ngành vẫn rất lớn. Ở góc độ thị trường, sự phát triển của ngành quỹ không chỉ tạo thêm lựa chọn cho từng nhà đầu tư mà còn góp phần hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng, chuyên nghiệp hơn. Việc gia tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư dài hạn và dòng vốn chuyên nghiệp được kỳ vọng sẽ nâng cao chất lượng thanh khoản, tăng tính ổn định và cải thiện khả năng huy động vốn của thị trường chứng khoán.

Định hướng này cũng phù hợp với Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam. Một trong những giải pháp được đặt ra là phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, ưu tiên nhà đầu tư tổ chức và từng bước tạo sự cân bằng hơn giữa nhà đầu tư tổ chức với nhà đầu tư cá nhân. Cùng với đó là hiện đại hóa hạ tầng tài chính, thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển các sản phẩm, thị trường mới nhằm mở rộng quy mô và thanh khoản của thị trường vốn.

Chia sẻ tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Bích Ngà - Phó Trưởng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán cho biết, cơ quan quản lý đang triển khai đồng bộ các giải pháp theo Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán được Bộ Tài chính phê duyệt tại Quyết định số 3168/QĐ-BTC.

Trọng tâm trước hết là tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đồng thời nâng cao năng lực tài chính và hệ thống quản trị rủi ro của các công ty quản lý quỹ theo thông lệ quốc tế. Cơ quan quản lý cũng định hướng đa dạng hóa các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư, xây dựng thêm các chỉ số làm cơ sở phát triển sản phẩm ETF, nghiên cứu các sản phẩm phái sinh và từng bước hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm trên thị trường.

Việc mở rộng kênh phân phối chứng chỉ quỹ cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm đưa sản phẩm quỹ đến gần hơn với nhà đầu tư cá nhân. Bên cạnh đó, các chính sách khuyến khích nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ dài hạn, trong đó có chính sách thuế phù hợp, cũng được nghiên cứu để tạo thêm động lực cho ngành.

Cùng với chính sách và sản phẩm, công tác phổ biến kiến thức tài chính được xem là yếu tố cần thiết để nâng cao chất lượng nhà đầu tư. Khi hiểu rõ đặc điểm, lợi ích và rủi ro của từng sản phẩm, nhà đầu tư sẽ có cơ sở đưa ra quyết định phù hợp hơn thay vì chạy theo những cơ hội ngắn hạn.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Chu Hồng Kiên - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ đầu tư MB (MB Capital) cho rằng, quy mô ngành quản lý quỹ Việt Nam còn nhỏ so với tiềm năng của nền kinh tế, song đây cũng chính là dư địa để các công ty quản lý quỹ mở rộng hoạt động. Theo ông, AUM của ngành hiện chỉ tương đương khoảng 6% GDP, trong khi vốn hóa thị trường chứng khoán khoảng 80% GDP và tín dụng/GDP ở mức khoảng 125%. Điều này cho thấy tỷ trọng đóng góp của ngành quản lý quỹ trong cung ứng vốn cho nền kinh tế vẫn còn hạn chế.

Một dư địa đáng chú ý khác là nhóm khách hàng tổ chức. Đến tháng 7/2026, có khoảng 3,6 triệu nhà đầu tư cá nhân mở tài khoản chứng chỉ quỹ, trong khi số nhà đầu tư tổ chức chỉ hơn 1.200 doanh nghiệp. So với khoảng 859.000 doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước, tỷ lệ doanh nghiệp mở tài khoản chứng chỉ quỹ mới khoảng 0,14 - 0,15%.

Theo ông Kiên, việc khai thác hiệu quả nhóm khách hàng này đặt ra yêu cầu đổi mới sản phẩm, phương thức phân phối, truyền thông và cách thức tiếp cận. Trong khi đó, sự phát triển của công nghệ mở ra cơ hội để ngành quản lý quỹ tiếp cận lượng khách hàng lớn hơn với chi phí hợp lý, đồng thời nâng cao khả năng cá nhân hóa dịch vụ. “Để trả lời 4 câu hỏi này, theo chúng tôi chỉ có công nghệ mới có thể giải quyết được. Với một tốc độ nhanh và bền vững, chỉ có đáp án là công nghệ”, ông Kiên nói.

Tại MB Capital, chuyển đổi số được triển khai theo các hướng như giáo dục tài chính thông qua marketing và truyền thông số, phát triển tài chính nhúng và kết nối, cá nhân hóa dịch vụ theo từng nhóm khách hàng và số hóa quản trị dữ liệu đầu tư.

Từ thực tiễn hoạt động, ông Kiên cũng đề xuất mở rộng sự tham gia của ngân hàng thương mại vào hoạt động phân phối chứng chỉ quỹ và tận dụng hệ thống eKYC của ngân hàng để giúp các công ty quản lý quỹ tiếp cận tệp khách hàng lớn hơn, đồng thời giảm chi phí phát triển quỹ.

Bên cạnh đó, ông cho rằng các thành viên thị trường cần đẩy mạnh truyền thông, đào tạo và phổ biến kiến thức đầu tư trên phạm vi toàn quốc. Cơ quan quản lý có thể phối hợp sử dụng các kênh truyền thông chính thống để cung cấp kiến thức về sản phẩm quỹ, qua đó giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về lợi ích và rủi ro trước khi tham gia.

Trong bối cảnh thị trường tài chính đẩy mạnh số hóa và hướng tới cơ cấu nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn, hội nghị cho thấy ngành quản lý quỹ đang đứng trước cơ hội mở rộng cả về quy mô, sản phẩm và phương thức tiếp cận khách hàng. Việc kết hợp giữa hoàn thiện chính sách, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng kênh phân phối và ứng dụng công nghệ được kỳ vọng sẽ giúp ngành quỹ khai thác tốt hơn nguồn vốn trong xã hội, đồng thời đóng góp tích cực vào quá trình phát triển thị trường vốn Việt Nam theo hướng hiện đại và bền vững.