Vạn Xuân Innovation 2026: Công nghệ mở rộng không gian sáng tạo văn hóa

Nhận định được đưa ra tại Vạn Xuân Innovation 2026 với chủ đề “Chuyển đổi số trong văn hóa - Động lực phát triển mới”, diễn ra ngày 14/8 tại TP HCM, trong khuôn khổ Giải thưởng Quảng cáo Sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026. Sự kiện quy tụ hơn 300 đại biểu từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia, truyền thông và cộng đồng sáng tạo.

Theo các diễn giả, chuyển đổi số đang tác động đến toàn bộ chuỗi giá trị của ngành công nghiệp văn hóa, từ hình thành ý tưởng, sản xuất nội dung đến phân phối và đo lường hiệu quả. Nếu trước đây công nghệ chủ yếu được xem là công cụ hỗ trợ, hiện nay AI, dữ liệu và các nền tảng số đã trở thành một phần của quá trình sáng tạo.

Với ngành quảng cáo, sự thay đổi này thể hiện rõ qua khả năng khai thác dữ liệu để hiểu công chúng, cá nhân hóa nội dung và đánh giá hiệu quả chiến dịch. Công nghệ cũng mở thêm không gian để doanh nghiệp kể câu chuyện thương hiệu gắn với những chất liệu văn hóa, đưa các giá trị truyền thống đến những nhóm công chúng mới.

Nhà báo, đạo diễn Nguyễn Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Quảng cáo Việt Nam, đồng Trưởng ban Tổ chức Vạn Xuân Awards, cho rằng AI, công nghệ và dữ liệu đang mở ra những không gian mới để khai thác, sáng tạo và lan tỏa các giá trị văn hóa.

Theo ông Sơn, chuyển đổi số không chỉ là đưa các hoạt động truyền thống lên môi trường số mà còn đòi hỏi năng lực làm chủ công nghệ, dữ liệu, phát triển nhân lực sáng tạo và hình thành hệ sinh thái kết nối quảng cáo, truyền thông, công nghệ và văn hóa.

Ở góc độ quản lý, bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa Cơ sở, Gia đình và Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trưởng ban Tổ chức Vạn Xuân Awards, nhận định chuyển đổi số đang tạo ra những không gian sáng tạo, phương thức kinh doanh và thị trường mới cho lĩnh vực văn hóa. Cùng với cơ hội mở rộng thị trường, ngành công nghiệp văn hóa cần chú trọng chất lượng sáng tạo và trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa Việt Nam.

Quảng cáo hiện là một trong 10 ngành công nghiệp văn hóa của Việt Nam. Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu các ngành này đóng góp khoảng 7% GDP vào năm 2030. Trong bối cảnh đó, công nghệ được kỳ vọng trở thành một trong những động lực giúp mở rộng thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh của các sản phẩm văn hóa.

Một ví dụ được giới thiệu tại sự kiện là quảng cáo ngoài trời lập trình (Programmatic DOOH). Công nghệ và dữ liệu giúp hoạt động quảng cáo ngoài trời chuyển từ phương thức hiển thị cố định sang mô hình linh hoạt hơn, có khả năng lựa chọn đối tượng, điều chỉnh nội dung và đo lường hiệu quả. Đây là một trong những dấu hiệu cho thấy dữ liệu đang ngày càng tham gia sâu vào hoạt động sáng tạo và truyền thông.

AI cũng tạo ra thay đổi đáng kể khi có thể hỗ trợ hình thành ý tưởng, sản xuất hình ảnh, âm thanh, video, phân tích hành vi người dùng và tối ưu hóa nội dung. Tuy nhiên, tốc độ phát triển của công nghệ đồng thời đặt ra những vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ, nguồn dữ liệu, tính minh bạch của nội dung và trách nhiệm của người sử dụng.

Theo các chuyên gia, thách thức của công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số không nằm ở việc có ứng dụng AI hay không, mà là sử dụng công nghệ như thế nào để tạo thêm giá trị mà không làm suy giảm tính sáng tạo và bản sắc.

Một sản phẩm văn hóa có thể được phân phối tới hàng triệu người nhờ nền tảng số, nhưng công nghệ không tự tạo ra giá trị văn hóa. AI có thể hỗ trợ viết, thiết kế hoặc sản xuất nội dung, song việc lựa chọn câu chuyện, cách kể và ý nghĩa của câu chuyện vẫn phụ thuộc vào con người.

Vì vậy, chuyển đổi số trong văn hóa không đơn thuần là số hóa những sản phẩm đang có. Quan trọng hơn là sử dụng công nghệ để mở ra cách tiếp cận mới đối với di sản, nghệ thuật, lịch sử và các giá trị văn hóa, giúp những chất liệu này tiếp cận công chúng rộng hơn nhưng vẫn giữ được bản sắc.

Để đạt mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, các diễn giả cho rằng cần một hệ sinh thái trong đó Nhà nước hoàn thiện thể chế, doanh nghiệp đầu tư công nghệ và thị trường, còn đội ngũ sáng tạo phát triển những sản phẩm có chất lượng. Khi các yếu tố này được kết nối, công nghệ không chỉ là công cụ truyền tải mà có thể trở thành hạ tầng mới để sáng tạo, phổ biến và thương mại hóa các giá trị văn hóa.

Trong quá trình đó, bài toán quan trọng không còn là đưa văn hóa lên môi trường số, mà là làm thế nào để công nghệ tạo thêm giá trị, mở rộng thị trường và đưa bản sắc Việt Nam đến với công chúng bằng những cách thức phù hợp với đời sống đương đại.