Hà Nội: Phường Tây Hồ khai trương mô hình thí điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày

Mô hình được triển khai tại điểm Trạm Y tế Quảng An (số 14 phố Quảng An, phường Tây Hồ) trên cơ sở Đề án thí điểm “Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày” được UBND phường Tây Hồ phê duyệt tại Quyết định số 1731/QĐ-UBND. Việc lựa chọn cơ sở y tế làm địa điểm triển khai nhằm tận dụng đội ngũ y, bác sĩ, cơ sở vật chất và tạo điều kiện để người cao tuổi được theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Bà Trần Thị Thu Hường - Chủ tịch Hội Người cao tuổi phường Tây Hồ cho biết, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh. Thực tế này đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với công tác chăm sóc sức khỏe, đời sống tinh thần và bảo đảm chất lượng cuộc sống cho người cao tuổi.

Khi tuổi cao, nhu cầu của người cao tuổi không chỉ dừng ở việc được chăm sóc khi đau ốm mà còn là được giao lưu, trò chuyện, rèn luyện sức khỏe và duy trì sự gắn bó với gia đình, cộng đồng. Vì vậy, mô hình được xây dựng theo hướng kết hợp chăm sóc thể chất với chăm sóc tinh thần, giúp người cao tuổi có thêm không gian sinh hoạt, giao lưu và duy trì lối sống tích cực.

Tại cơ sở, người cao tuổi được quản lý, cập nhật hồ sơ sức khỏe; theo dõi huyết áp, đường huyết, cân nặng và các chỉ số sức khỏe định kỳ; được tư vấn về sử dụng thuốc, dinh dưỡng, phòng, chống bệnh tật. Các hoạt động dưỡng sinh, yoga, khí công, vận động trị liệu và phục hồi chức năng cũng được tổ chức phù hợp với thể trạng, góp phần duy trì khả năng vận động, phòng ngừa té ngã và nâng cao sức khỏe.

Cơ sở được bố trí các khu chức năng phục vụ sinh hoạt cộng đồng, phục hồi chức năng, nghỉ ngơi, đọc sách và ăn uống. Người cao tuổi đến cơ sở vào ban ngày, cuối ngày trở về với gia đình, qua đó vẫn duy trì sự gắn bó thường xuyên với con cháu. Mô hình hiện có 20 người cao tuổi từ 75 - 90 tuổi đăng ký tham gia.

Điểm đáng chú ý của mô hình là chuyển từ phương thức chăm sóc chủ yếu khi người cao tuổi đã mắc bệnh sang quản lý sức khỏe chủ động, phòng ngừa và chăm sóc sớm ngay tại cộng đồng. Cách làm này không chỉ hỗ trợ người cao tuổi duy trì sức khỏe và khả năng độc lập mà còn góp phần chia sẻ áp lực chăm sóc với các gia đình.

Phát biểu tại buổi lễ, GS.TS. Trần Văn Thuấn - Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia đánh giá cao việc phường Tây Hồ triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang già hóa dân số nhanh.

Theo Thứ trưởng, sống lâu hơn là thành tựu của phát triển, nhưng đặt ra yêu cầu làm thế nào để những năm tháng sống thêm của người cao tuổi vẫn là những năm tháng khỏe mạnh, độc lập và có chất lượng. Sức khỏe của người cao tuổi không chỉ được đánh giá qua việc có bệnh hay không có bệnh mà còn liên quan đến khả năng đi lại, tự chăm sóc bản thân, sức khỏe tinh thần, dinh dưỡng, giấc ngủ và khả năng duy trì các mối quan hệ xã hội.

“Chăm sóc người cao tuổi không thể chỉ bắt đầu khi có bệnh và kết thúc khi người bệnh ra khỏi bệnh viện. Ngành Y tế cần chuyển mạnh sang quản lý sức khỏe liên tục, phòng ngừa suy giảm chức năng, quản lý tốt bệnh mạn tính, phục hồi chức năng, dinh dưỡng, sức khỏe tinh thần và chăm sóc dài hạn ngay tại cộng đồng”, GS.TS. Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho rằng, điểm đáng quý của mô hình tại Tây Hồ là không tách người cao tuổi khỏi gia đình mà đưa dịch vụ chăm sóc đến gần hơn với cuộc sống thường nhật. Cơ sở tạo ra sự kết nối giữa gia đình, cộng đồng, y tế cơ sở và bệnh viện, qua đó chia sẻ một phần áp lực chăm sóc với con cháu nhưng vẫn giữ vai trò trung tâm của gia đình.

Để mô hình hoạt động hiệu quả, Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị Hà Nội, ngành Y tế Thủ đô và phường Tây Hồ lấy chất lượng và an toàn của người cao tuổi làm nguyên tắc cao nhất. Các hoạt động từ sàng lọc sức khỏe, quản lý bệnh mạn tính, sử dụng thuốc, dinh dưỡng, vận động, phục hồi chức năng đến xử trí cấp cứu và chuyển viện cần được tổ chức theo quy trình rõ ràng, với nhân lực phù hợp và trách nhiệm cụ thể.

Bên cạnh đó, chăm sóc người cao tuổi phải được thực hiện toàn diện và liên tục, không chỉ tập trung vào các chỉ số sức khỏe mà còn quan tâm đến khả năng vận động, trí nhớ, tâm lý, dinh dưỡng và khả năng tự chăm sóc. Cơ sở cũng cần duy trì kết nối với gia đình, đồng thời tăng cường phối hợp chuyên môn giữa y tế cơ sở với bệnh viện và các chuyên khoa liên quan.

“Điều cần quan tâm không chỉ là có bao nhiêu người đến mỗi ngày, mà là sau một thời gian, người cao tuổi có khỏe hơn, độc lập hơn, vui hơn và gia đình có yên tâm hơn hay không”, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nói.

Tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà ghi nhận sự chủ động, trách nhiệm của phường Tây Hồ trong việc triển khai mô hình, đồng thời nhấn mạnh chăm sóc người cao tuổi cần gắn với phát huy năng lực, kinh nghiệm và vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố, từ kinh nghiệm của mô hình đầu tiên tại phường Long Biên, các địa phương được lựa chọn thí điểm đã chủ động khảo sát nhu cầu, huy động nguồn lực và phối hợp với các cơ quan chuyên môn, Hội Người cao tuổi, tổ dân phố và mạng lưới y tế cơ sở để đưa mô hình vào hoạt động.

Bà Vũ Thu Hà cho rằng, mô hình cần tập trung vào hai nhóm nhiệm vụ gồm chăm sóc sức khỏe, đời sống tinh thần và phát huy vai trò, năng lực của người cao tuổi. Việc đặt cơ sở tại trạm y tế là hướng đi phù hợp, tạo điều kiện theo dõi sức khỏe thường xuyên và từng bước kết nối với hồ sơ sức khỏe toàn dân.

“Cần tạo điều kiện để người cao tuổi sống vui, sống khỏe, sống có ích; tiếp tục phát huy vai trò và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, thành phố trong bối cảnh già hóa dân số”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà nhấn mạnh.

Lãnh đạo thành phố cũng đề nghị các cơ quan chuyên môn tiếp tục theo dõi, đánh giá và rút kinh nghiệm từ các mô hình thí điểm; lấy ý kiến người cao tuổi và gia đình trong quá trình vận hành để kịp thời điều chỉnh. Những kết quả thực tiễn sẽ là căn cứ để thành phố hoàn thiện cơ chế, chính sách và xem xét nhân rộng mô hình phù hợp với từng địa bàn.

Theo số liệu được công bố tại chương trình, Hà Nội hiện có gần 1,4 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số; con số này được dự báo có thể đạt khoảng 1,71 triệu người vào năm 2030. Với việc đưa mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày vào hoạt động, phường Tây Hồ kỳ vọng từng bước hình thành một phương thức chăm sóc người cao tuổi dựa vào cộng đồng, kết nối gia đình với y tế cơ sở và các nguồn lực xã hội. Đây cũng được xem là bước đi cụ thể của Hà Nội trong thích ứng với già hóa dân số, hướng tới mục tiêu để người cao tuổi được chăm sóc toàn diện, sống khỏe, sống vui và tiếp tục đóng góp cho gia đình, cộng đồng.