Góp ý sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản: Hướng tới thị trường minh bạch, phát triển bền vững

Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia, nhà khoa học, luật sư cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Thành viên Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ cho rằng, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững, đổi mới mô hình phát triển và hoàn thiện thể chế. 

Theo ông, Nghị quyết số 21-NQ/TW đã xác định rõ yêu cầu tiếp tục sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan theo hướng đồng bộ, thống nhất, hiện đại, khắc phục triệt để tình trạng chồng chéo, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy quản trị phát triển.

TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản không nên chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh các quy định kỹ thuật hay bổ sung điều kiện kinh doanh, mà cần hướng tới xây dựng một khuôn khổ pháp lý kiến tạo thị trường bất động sản hiện đại, minh bạch và hiệu quả. 

“Nếu Luật được xây dựng theo tư duy quản lý, thị trường sẽ tiếp tục vận hành bằng nhiều thủ tục, nhiều giấy phép và nhiều khâu xin - cho. Nếu Luật được xây dựng theo tư duy quản trị phát triển, Nhà nước sẽ tập trung xây dựng thể chế, dữ liệu, tiêu chuẩn, công cụ giám sát, tăng cường hậu kiểm, tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường. Đó cũng chính là tinh thần đổi mới mà Nghị quyết số 21-NQ/TW đã đặt ra”, TS. Nguyễn Văn Khôi khẳng định.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, thị trường bất động sản không chỉ là nơi diễn ra hoạt động mua bán nhà, đất mà còn là kênh phân bổ nguồn lực quan trọng của nền kinh tế, có mối liên hệ chặt chẽ với tài chính, tín dụng, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, hạ tầng và an sinh xã hội. Vì vậy, Luật Kinh doanh bất động sản cần hướng tới mục tiêu khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển và phục vụ lợi ích chung của quốc gia.

Từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp, TS. Nguyễn Văn Khôi đề nghị các chuyên gia tập trung góp ý về những nội dung trọng tâm như mức độ thể chế hóa tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW trong Dự thảo Luật; phạm vi điều chỉnh để tránh chồng chéo với Luật Đất đai và Luật Nhà ở; cắt giảm các thủ tục làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian triển khai dự án; hoàn thiện quy định về chuyển nhượng dự án, huy động vốn, môi giới, sàn giao dịch, giao dịch điện tử và công khai thông tin; đồng thời bổ sung các cơ chế phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại giá phù hợp, bất động sản công nghiệp, logistics, du lịch và các loại hình bất động sản mới. Ông cũng đề nghị các ý kiến góp ý cần gắn với điều khoản cụ thể để cơ quan soạn thảo thuận lợi trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý.

Đại diện cơ quan soạn thảo, bà Hoàng Thu Hằng - Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết, Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) sẽ được Quốc hội xem xét theo quy trình hai kỳ họp. Sau khi tiếp thu ý kiến của các cơ quan, tổ chức và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo mới gồm 10 chương, 61 điều, dự kiến cắt giảm 22 điều so với luật hiện hành.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, nội dung sửa đổi tập trung vào 04 nhóm vấn đề lớn gồm: phân cấp, phân quyền; cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính; tháo gỡ các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản. 

Một số điểm mới đáng chú ý là phân cấp thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh quyết định việc chuyển nhượng một phần dự án bất động sản; cắt giảm 9 trong tổng số 31 điều kiện đầu tư, kinh doanh; bổ sung quy định về mã định danh điện tử cho từng bất động sản; mở rộng phạm vi các hợp đồng được phép chuyển nhượng; cho phép dự án đang thế chấp được chuyển nhượng nếu có sự chấp thuận của bên nhận thế chấp; đồng thời bổ sung nhiều quy định nhằm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến nghĩa vụ tài chính về đất đai, giao dịch bất động sản hình thành trong tương lai và cơ chế bảo đảm quyền lợi của người mua.

Đại diện Bộ Xây dựng cũng đề nghị các đại biểu tập trung góp ý trực tiếp vào từng điều khoản cụ thể để cơ quan soạn thảo kịp thời tiếp thu, hoàn thiện dự thảo trước khi trình Quốc hội xem xét.

Tại phiên thảo luận, nhiều doanh nghiệp như: Sun Group, Viglacera, Phục Hưng Holdings cùng các chuyên gia pháp lý đã kiến nghị tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, làm rõ các quy định về điều kiện chuyển nhượng dự án, bảo lãnh ngân hàng, giao dịch điện tử, cấp mã định danh bất động sản và hiệu lực của hợp đồng điện tử. Các doanh nghiệp cũng đề xuất bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đầu tư, Luật Đất đai và các luật có liên quan nhằm hạn chế chồng chéo, tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư, mua bán, sáp nhập dự án.

Theo đánh giá của bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam, Dự thảo Luật đã có nhiều điểm tích cực khi tăng cường tính minh bạch, thúc đẩy chuyển đổi số và đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. 

Tuy nhiên, đại diện Viện nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến ngành nghề kinh doanh dịch vụ bất động sản, bổ sung loại hình nghĩa trang, công viên nghĩa trang vào phạm vi điều chỉnh của luật; quy định rõ trách nhiệm cấp Giấy chứng nhận cho người mua; xử lý tiền đặt cọc; cũng như làm rõ quyền và nghĩa vụ của sàn giao dịch và môi giới bất động sản.

Kết luận hội thảo, TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất đánh giá Dự thảo Luật đang đi đúng hướng khi thể hiện rõ tư duy đổi mới trong xây dựng pháp luật, đề cao tính minh bạch, cụ thể và khả thi.

“Tinh thần xuyên suốt của Dự thảo là hướng tới kiến tạo một thị trường bất động sản phát triển công khai, minh bạch, an toàn và bền vững; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân; đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia thị trường. Tuy nhiên, vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, rà soát và hoàn thiện để các quy định khi ban hành thực sự đi vào cuộc sống” – TS. Nguyễn Văn Đính nhấn mạnh.

Theo ông, Ban Tổ chức sẽ khẩn trương tổng hợp toàn bộ ý kiến tại hội thảo để xây dựng báo cáo kiến nghị gửi Bộ Xây dựng và các cơ quan có thẩm quyền. Báo cáo được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản theo hướng đồng bộ, minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để thị trường bất động sản Việt Nam phát triển lành mạnh, chuyên nghiệp, an toàn và bền vững trong giai đoạn mới.