Quản trị rủi ro và nền tảng kiến thức dẫn dắt tương lai tài sản số

Đây là nội dung trọng tâm được thảo luận tại tọa đàm “Xu hướng, cơ hội và quản trị rủi ro tài sản số” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức ngày 4/6 với sự đồng hành của Công ty 1Matrix, Tập đoàn Tài chính Tether và Viện Công nghệ Blockchain và Trí tuệ Nhân tạo ABAII.

Phát biểu khai mạc toạ đàm, bà Nguyễn Vân Hiền - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VBA cho biết, hành lang pháp lý dành cho lĩnh vực tài sản số tại Việt Nam đang được hoàn thiện với tốc độ nhanh. Tuy nhiên, để đón đầu sự phát triển của thị trường, năng lực của các nhà đầu tư, doanh nghiệp và tổ chức tham gia cũng cần được nâng cao tương xứng.

Theo bà Hiền, việc chủ động nghiên cứu và trang bị kiến thức không chỉ giúp các chủ thể hiểu đúng về công nghệ blockchain, tài sản số mà còn hỗ trợ nhận diện đầy đủ các rủi ro, từ đó thích ứng với những yêu cầu ngày càng cao về tuân thủ, quản trị và vận hành thị trường.

Nhằm đáp ứng nhu cầu này, VBA và ABAII đã triển khai nhiều chương trình đào tạo về blockchain, trí tuệ nhân tạo (AI) và tài sản mã hóa cho các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và doanh nghiệp như Vietcombank, BIDV, Techcombank, MSB hay Ngân hàng Liên doanh Việt - Nga. Đặc biệt, ABAII đã phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức các khóa học chuyên sâu về blockchain và tài sản mã hóa, góp phần nâng cao năng lực quản trị rủi ro và chuẩn bị nguồn nhân lực cho nền kinh tế số.

Một trong những xu hướng nổi bật được các chuyên gia phân tích tại tọa đàm là sự phát triển mạnh mẽ của tài sản thực được mã hóa (Real World Assets - RWA). Theo ông Nghiêm Minh Hoàng - Giám đốc Chiến lược Công ty 1Matrix, Chuyên gia ứng dụng Fintech của VBA, RWA đang trở thành lĩnh vực đầy tiềm năng của ngành blockchain với quy mô có thể đạt 46,2 nghìn tỷ USD vào năm 2035 theo dự báo của Boston Consulting Group (BCG).

Ông Hoàng cho biết, blockchain cho phép số hóa nhiều loại tài sản truyền thống như vàng, trái phiếu, bất động sản hay hàng hóa lên môi trường số. Điều này không chỉ mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư mà còn nâng cao tính thanh khoản và hiệu quả huy động vốn.

“Việc mã hóa tài sản thực giúp kết nối thị trường tài chính truyền thống với hạ tầng số, đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các loại tài sản có giá trị lớn vốn trước đây chủ yếu dành cho các tổ chức tài chính”, ông Hoàng nhận định.

Một ví dụ điển hình là Tether Gold – sản phẩm vàng mã hóa do Tập đoàn Tether phát triển. Mỗi token được bảo chứng bằng một ounce vàng vật chất lưu ký tại các kho vàng đạt chuẩn quốc tế ở Thụy Sĩ. Mô hình này giúp nhà đầu tư vừa sở hữu tài sản có khả năng lưu giữ giá trị như vàng truyền thống, vừa hưởng lợi từ tính linh hoạt của giao dịch tài sản số.

Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Văn Chinh - Chủ tịch DDC Holdings cho rằng, tài sản số đang trải qua quá trình chuyển đổi quan trọng sau hơn một thập kỷ phát triển. Nếu giai đoạn 2016 - 2018 được dẫn dắt bởi làn sóng gọi vốn ICO thì chu kỳ 2020 - 2021 chứng kiến sự bùng nổ của tài chính phi tập trung (DeFi), NFT và các mô hình ứng dụng blockchain mới.

Theo ông Chinh, thị trường hiện nay đang trưởng thành hơn với sự tham gia ngày càng rõ nét của các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và tập đoàn công nghệ lớn. Stablecoin và RWA được kỳ vọng sẽ trở thành những lớp hạ tầng tài chính mới, tạo ra giá trị thực và phục vụ các nhu cầu kinh tế cụ thể thay vì chỉ dựa trên yếu tố đầu cơ.

“Thay vì chạy theo các xu hướng ngắn hạn, dòng vốn đang dịch chuyển về những mô hình có khả năng tạo giá trị bền vững. Điều đó đòi hỏi nhà đầu tư phải nâng cao năng lực đánh giá dự án, quản trị rủi ro và thích ứng với sự thay đổi của công nghệ cũng như chính sách pháp lý”, ông Chinh nhấn mạnh.

Các chuyên gia cũng nhận định giai đoạn tới sẽ là cuộc cạnh tranh về năng lực phân tích, tư duy đầu tư dài hạn và khả năng kiểm soát rủi ro. Theo bà Khuất Bích Thủy - Giám đốc Pháp lý và Cấp phép Tether Việt Nam, thị trường tài sản số toàn cầu đang bước vào thời kỳ quản lý toàn diện với sự ra đời của nhiều bộ khung pháp lý quan trọng như Đạo luật MiCA của Liên minh châu Âu (EU), Đạo luật Clarity và Đạo luật Genius tại Mỹ hay các quy định mới về quản lý nhà cung cấp dịch vụ tài sản số tại Georgia.

Trong bối cảnh đó, việc đánh giá một dự án không thể chỉ dựa trên tiềm năng tăng giá mà cần xem xét toàn diện các yếu tố về giấy phép hoạt động, mức độ minh bạch tài sản, hệ thống kiểm soát rủi ro công nghệ và năng lực của đội ngũ điều hành.

Ông Lê Anh Quốc - Chuyên gia công nghệ của VBA cho rằng, điểm khác biệt lớn nhất giữa nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức chuyên nghiệp nằm ở phương pháp thẩm định dự án. Trong khi nhiều nhà đầu tư cá nhân thường tập trung vào biến động giá ngắn hạn thì các quỹ đầu tư lại dành nhiều thời gian để đánh giá công nghệ nền tảng, mô hình kinh doanh, đội ngũ phát triển và khả năng tạo giá trị thực tế.

“Trang bị kiến thức nền tảng về blockchain, tài sản số, mô hình vận hành và quản trị rủi ro sẽ giúp nhà đầu tư hạn chế các quyết định cảm tính, đồng thời nâng cao khả năng nhận diện những cơ hội thực sự của thị trường”, ông Quốc chia sẻ.

Cùng quan điểm, ông Đỗ Anh Tuấn - Giám đốc Đào tạo Công ty RWA Edu cho hay, trước khi tham gia thị trường tài sản số, nhà đầu tư cần xác định rõ khẩu vị rủi ro và xây dựng nền tảng kiến thức bài bản. Theo ông, năng lực đầu tư bền vững phải được hình thành trên ba trụ cột gồm hiểu biết pháp lý, kiến thức công nghệ và phương pháp đầu tư, cùng với khả năng quản trị rủi ro.

Ông Tuấn khuyến nghị nhà đầu tư nên hạn chế tâm lý đầu cơ ngắn hạn, thay vào đó tập trung xây dựng tư duy đầu tư dài hạn thông qua các chương trình đào tạo chính thống được tổ chức bởi những đơn vị uy tín và có chuyên môn.

Các chuyên gia tham dự tọa đàm cũng thống nhất rằng bên cạnh kiến thức chuyên môn, vai trò của cộng đồng và mạng lưới kết nối ngày càng trở nên quan trọng trong kỷ nguyên tài sản số. Việc tham gia các cộng đồng chuyên môn uy tín không chỉ giúp nhà đầu tư cập nhật xu hướng thị trường mà còn tạo cơ hội trao đổi kinh nghiệm, hoàn thiện phương pháp đầu tư và nâng cao năng lực quản trị rủi ro trong dài hạn.

Trong bối cảnh thị trường đang chuyển dịch từ giai đoạn tăng trưởng dựa trên kỳ vọng sang giai đoạn chú trọng giá trị thực và tính tuân thủ, kiến thức nền tảng cùng khả năng quản trị rủi ro được xem là "tấm hộ chiếu" quan trọng giúp nhà đầu tư và doanh nghiệp tận dụng hiệu quả những cơ hội mới của nền kinh tế số.