TP.HCM tháo gỡ 838 dự án tồn đọng, khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư

Trong bối cảnh TP.HCM bước vào giai đoạn phát triển mới sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính với quy mô diện tích hơn 6.772 km2 và dân số vượt 14 triệu người, yêu cầu khai thông các nguồn lực đang bị đình trệ trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Những năm qua, hàng trăm dự án bị ách tắc do vướng mắc pháp lý, thủ tục đất đai, quy hoạch và đầu tư đã khiến một lượng lớn nguồn lực xã hội không thể đưa vào vận hành, ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ phát triển kinh tế của thành phố.

Tại hội nghị triển khai Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội mới đây, lãnh đạo UBND TP.HCM cho biết thành phố đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng chỉ đạo xử lý đối với toàn bộ 838 dự án tồn đọng được rà soát. Kết quả này giúp giải phóng gần 17.000 ha đất và khơi thông hơn 206.000 tỷ đồng vốn đầu tư xã hội, tạo điều kiện để nhiều dự án được tái khởi động sau thời gian dài đình trệ.

Trong tổng số các dự án được xử lý, có 417 dự án đã hoàn tất các thủ tục pháp lý quan trọng, hoàn thành bồi thường giải phóng mặt bằng hoặc được giao đất để tiếp tục triển khai xây dựng và đưa vào khai thác.

Theo đánh giá của UBND TP.HCM, việc khơi thông các dự án này đã góp phần tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương, đóng góp khoảng 1 điểm phần trăm vào tốc độ tăng trưởng chung của thành phố. Năm 2025, GRDP của TP.HCM tăng 8,03%, trong khi quý I/2026 tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng 8,2%.

Một trong những yếu tố quan trọng tạo điều kiện cho quá trình xử lý các dự án tồn đọng là việc Trung ương ban hành hàng loạt cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá khứ. Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị cùng Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội đã mở ra hành lang pháp lý để xem xét, xử lý các dự án có sai phạm xuất phát từ nguyên nhân khách quan hoặc từ những bất cập trong cơ chế quản lý qua các thời kỳ, đồng thời vẫn bảo đảm nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm, không làm thất thoát tài sản nhà nước và không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách.

Ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết khoảng một nửa số dự án tồn đọng đã được giải quyết dứt điểm, phần còn lại đã có hướng xử lý cụ thể để các sở, ngành cùng doanh nghiệp tiếp tục triển khai.

Theo ông Được, việc tháo gỡ các điểm nghẽn phải được thực hiện trên nguyên tắc phân định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan, tránh tình trạng lấy lý do xử lý sai phạm để kéo dài thời gian hoặc làm chậm tiến độ đưa dự án vào vận hành.

Đáng chú ý, vai trò của hoạt động thanh tra cũng đang thay đổi theo hướng hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Thay vì chỉ tập trung phát hiện sai phạm, công tác thanh tra được kỳ vọng giúp làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm của từng bên, từ đó tạo cơ sở pháp lý để các dự án tiếp tục triển khai.

Việc tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực đất đai đã trở thành yêu cầu cấp bách của TPHCM. Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đánh giá: "Thể chế pháp luật vừa là điểm nghẽn nhưng khi tháo gỡ được thì nó trở thành động lực cho sự phát triển".

Theo ông Châu, nhiều doanh nghiệp hiện chủ động đề nghị được thanh tra nhằm minh bạch hóa hồ sơ và đẩy nhanh quá trình xử lý các vướng mắc kéo dài.

Sau khi hoàn thành xử lý nhóm 838 dự án hiện hữu, TP.HCM tiếp tục triển khai Kế hoạch 243/KH-UBND với mục tiêu giải quyết dứt điểm 752 dự án còn khó khăn, vướng mắc trong năm 2026. Danh mục này bao gồm 421 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn trước và 331 dự án mới được cập nhật qua quá trình rà soát. Thành phố kỳ vọng việc tiếp tục khơi thông các nguồn lực đất đai và vốn đầu tư sẽ tạo nền tảng quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong những năm tới.