Khơi thông nguồn lực bất động sản, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững

Diễn đàn diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Trong tiến trình đó, thị trường bất động sản được xác định là một trong những lĩnh vực quan trọng cần tái cấu trúc mạnh mẽ nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai, thúc đẩy phát triển đô thị hiện đại, đồng thời đáp ứng nhu cầu an sinh xã hội và góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân.

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao sáng kiến của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam khi tổ chức một diễn đàn đối thoại quy mô lớn giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp. Theo ông, đây là cơ hội quan trọng để nhận diện rõ những cơ hội và thách thức của thị trường trong bối cảnh mới, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh khẳng định, bất động sản là một trong những thị trường có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế, tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như tài chính, chứng khoán, lao động, xây dựng và du lịch. Thị trường này không chỉ góp phần thu hút nguồn lực phát triển hạ tầng kỹ thuật, nhà ở và công trình xây dựng mà còn đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm hoàn thiện thể chế và tháo gỡ khó khăn cho thị trường. Hàng loạt đạo luật quan trọng như Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn cùng các văn bản hướng dẫn đã được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, tăng cường phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, nhiều dự án bất động sản, khu đô thị quy mô lớn đã được phê duyệt và khởi công, góp phần gia tăng nguồn cung tại nhiều địa phương như: Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hưng Yên, Khánh Hòa và Đồng Nai.

Đáng chú ý, Đề án xây dựng ít nhất một triệu căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030 đang được triển khai mạnh mẽ. Tính đến nay, cả nước có 781 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 720.000 căn hộ đang được triển khai, đạt khoảng 72% mục tiêu đề ra. Riêng năm 2025 đã hoàn thành hơn 102.600 căn hộ, vượt chỉ tiêu kế hoạch. Trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước tiếp tục khởi công thêm 34 dự án với gần 30.000 căn hộ.

Cùng với đó, công tác tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án bất động sản đạt nhiều kết quả tích cực. Đến nay, hơn 3.289 dự án với tổng diện tích khoảng 70.000 ha đất đã được xử lý khó khăn, tạo điều kiện tiếp tục triển khai và đưa vào khai thác.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng chỉ ra nhiều tồn tại của thị trường. Trong đó, nổi bật là tình trạng lệch pha cung - cầu khi nguồn cung nhà ở cao cấp dư thừa trong khi nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân còn thiếu nghiêm trọng. Cơ cấu sản phẩm vẫn thiên về nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn chưa phát triển tương xứng với nhu cầu thực tế. 

Giá nhà ở nhiều đô thị lớn vẫn ở mức quá cao so với thu nhập của người dân, khiến việc tiếp cận nhà ở ngày càng khó khăn. Ngoài ra, cơ chế chính sách dành cho phát triển nhà ở cho thuê còn thiếu sức hấp dẫn, trong khi hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản chưa được kết nối đồng bộ giữa các địa phương.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, thời gian tới, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước là chuyển đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở, từ tập trung chủ yếu vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và đặc biệt là nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược nhằm đáp ứng nhu cầu của công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức và lực lượng vũ trang.

“Phát triển nhà ở phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương khẩn trương khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê, quy hoạch quỹ đất phù hợp, đẩy mạnh đầu tư bằng nguồn vốn công và vốn tư nhân, đồng thời thành lập hoặc kiện toàn quỹ nhà ở địa phương nhằm thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong giai đoạn tới.

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Nguyễn Văn Khôi - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) cho rằng, chủ đề của diễn đàn năm nay phản ánh đúng yêu cầu đổi mới tư duy phát triển trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới. Theo ông, bất động sản là lĩnh vực có sức lan tỏa sâu rộng đến hơn 40 ngành nghề khác nhau. Tuy nhiên, thị trường vẫn đang đối mặt với nhiều hạn chế như lệch pha cung cầu, thiếu nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân, tình trạng đầu cơ, thổi giá và việc sử dụng nguồn lực đất đai chưa thực sự hiệu quả.

“Trong mô hình tăng trưởng mới của đất nước, thị trường bất động sản cần chuyển mạnh từ tư duy phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ tăng trưởng dựa vào đầu cơ tài sản sang phát triển dựa trên nhu cầu thực; từ phát triển đơn lẻ từng dự án sang kiến tạo hệ sinh thái đô thị đồng bộ, xanh, thông minh và có khả năng chống chịu cao”, TS. Nguyễn Văn Khôi nhấn mạnh.

Ông Khôi cho rằng, phát triển nhà ở cho thuê giá hợp lý cần được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm giải quyết bài toán an cư cho người lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Để làm được điều đó, cần sớm xây dựng các chính sách ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế; phát triển các quỹ đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn; thúc đẩy hợp tác công - tư và thu hút doanh nghiệp nước ngoài tham gia đầu tư, vận hành.

Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp bất động sản cần chủ động tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng bền vững hơn, lấy nhu cầu thực của thị trường làm trung tâm, nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số, đồng thời tăng tỷ trọng các loại hình bất động sản công nghiệp, logistics, nhà ở cho thuê, bất động sản xanh và đô thị thông minh.

Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 nằm trong khuôn khổ Giải thưởng Quốc gia Bất động sản Việt Nam lần thứ II, chương trình nhằm tôn vinh các doanh nghiệp và dự án tiêu biểu, góp phần thúc đẩy thị trường phát triển minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn.

Các đại biểu tham dự kỳ vọng những đề xuất, kiến nghị và giải pháp được thảo luận tại diễn đàn sẽ góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực xã hội, tạo động lực mới cho thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, hiệu quả, đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.