Siết thanh kiểm tra thuế 2026, loạt doanh nghiệp bất động sản phía Nam vào diện rà soát

Ngày 31/3, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã ban hành Công văn số 1927/CT-KTr, yêu cầu các cục thuế địa phương, cùng Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn và Chi cục Thuế Thương mại điện tử tăng cường kiểm soát việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. Tiếp đó, ngày 1/4, Cục Thuế tiếp tục ban hành Quyết định số 446/QĐ-CT về kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026 được triển khai, giao trách nhiệm tổ chức thực hiện cho Trưởng ban Kiểm tra.

Động thái này xuất phát từ yêu cầu tăng cường kiểm soát kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo chỉ đạo của Bộ Tài chính, với mục tiêu siết chặt kỷ cương ngân sách trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh chưa tương xứng với quy mô hoạt động. Các tiêu chí lựa chọn đối tượng kiểm tra được xác định rõ, tập trung vào những doanh nghiệp có biểu hiện thua lỗ kéo dài, biên lợi nhuận thấp hoặc phát sinh giao dịch phức tạp.

Theo kế hoạch kiểm tra tại Quyết định số 446/QĐ-CT do Cục Thuế ban hành, tổng cộng 108 doanh nghiệp nằm trong diện rà soát, phân bổ chủ yếu tại các địa bàn kinh tế trọng điểm như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Thái Nguyên và Đồng Nai. Đây đều là những khu vực tập trung mật độ cao các doanh nghiệp quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản và sản xuất.

Danh sách kiểm tra cho thấy sự hiện diện dày đặc của các doanh nghiệp địa ốc phía Nam, nhiều doanh nghiệp quen thuộc như Công ty Cổ phần Bất động sản Tiến Phước, Công ty Cổ phần Gamuda Land cũng đồng loạt nằm trong diện kiểm tra. Ngoài ra, các doanh nghiệp như Công ty Cổ phần Tập đoàn Thắng Lợi, Công ty TNHH MTV Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Nhuận, Công ty Cổ phần Tiếp vận và Bất động sản Tân Liên Phát Tân Cảng hay Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển đô thị Minh Tân tiếp tục bổ sung vào bức tranh cho thấy phạm vi rà soát không còn mang tính cục bộ mà đã mở rộng theo hướng hệ thống.

Việc nhiều doanh nghiệp bất động sản bị đưa vào diện thanh kiểm tra cùng thời điểm phản ánh một thực tế đáng lưu ý. Sau giai đoạn thị trường tăng trưởng nóng, không ít doanh nghiệp ghi nhận doanh thu lớn nhưng lợi nhuận lại ở mức khiêm tốn, thậm chí thua lỗ kéo dài. Điều này đặt ra nghi vấn về cấu trúc chi phí, chiến lược tài chính cũng như mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế. Trong bối cảnh đó, hoạt động thanh kiểm tra không chỉ mang ý nghĩa truy thu hay xử lý vi phạm, mà còn đóng vai trò như một công cụ sàng lọc, buộc doanh nghiệp phải minh bạch hơn trong vận hành.

Không dừng lại ở bất động sản, kế hoạch kiểm tra năm nay còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác, từ sản xuất tiêu dùng đến y tế và tài chính. Một số doanh nghiệp lớn như Công ty Cổ phần Hàng tiêu dùng Masan, Công ty Cổ phần Thực phẩm dinh dưỡng Nutifood Bình Dương, Công ty Cổ phần Thực phẩm Á Châu hay Công ty Cổ phần Sữa Vitadairy Việt Nam cũng nằm trong danh sách. Trong lĩnh vực y tế, các đơn vị như Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hay Bệnh viện An Sinh được đưa vào diện kiểm tra, cho thấy phạm vi giám sát ngày càng bao trùm.

Bên cạnh đó, ở lĩnh vực tài chính có một số doanh nghiệp, gồm Công ty CP Chứng Khoán Kỹ Thương, Công ty CP Chứng Khoán VPS, Công ty CP Quản Lý Quỹ Kỹ Thương. Đồng thời các ngân hàng thương mại cũng nằm trong kế hoạch rà soát, như Ngân hàng TMCP Bắc Á, Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội, Ngân hàng TMCP Nam Á, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á và Ngân hàng TMCP Việt Á.

Liên quan đến công tác quản lý thuế, tại họp báo thường kỳ quý I năm 2026 của Bộ Tài chính tổ chức ngày 9/4, ông Lê Long - Phó Cục trưởng Cục Thuế đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về tình trạng một số doanh nghiệp duy trì song song hai hệ thống sổ kế toán.

Theo ông, việc lập 2 bộ sổ với mục đích tách biệt giữa dữ liệu nội bộ và số liệu cung cấp cho cơ quan quản lý là hành vi vi phạm pháp luật ở mức độ nghiêm trọng. Thực tiễn cho thấy, thủ thuật này thường được sử dụng nhằm che giấu doanh thu, điều chỉnh chi phí hoặc bóp méo kết quả kinh doanh, qua đó trốn tránh nghĩa vụ thuế hoặc tạo dựng hồ sơ tài chính “đẹp” phục vụ các mục tiêu như tham gia đấu thầu, tiếp cận tín dụng ngân hàng.

Đại diện Cục Thuế nhấn mạnh, đây không chỉ là hành vi gây thất thu ngân sách mà còn làm xói mòn nền tảng minh bạch của thị trường. Khi thông tin tài chính bị bóp méo có chủ đích, môi trường cạnh tranh sẽ bị lệch chuẩn, các doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định có nguy cơ bị bất lợi, trong khi rủi ro hệ thống đối với hoạt động tín dụng và đầu tư cũng gia tăng.

Về dài hạn, những sai lệch tích tụ từ hành vi này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến độ tin cậy của dữ liệu kinh tế, làm suy giảm hiệu quả điều hành chính sách và cản trở quá trình xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và bền vững.