Người Mỹ ‘bạc tóc’ vì chuyến công du châu Á của Tổng thống Donald Trump

Các cố vấn đang tất bật giúp ông Trump có sự chuẩn bị tốt nhất trước chuyến công du.

(NQL) – Mặc dù đã làm mọi cách chuẩn bị một cách tốt nhất cho chuyến công du châu Á kéo dài 12 ngày của Tổng thống Donald Trump, song ban cố vấn của nhà lãnh đạo này vẫn không yên tâm. Việc đầu tiên khiến họ luôn thấp thỏm là thói quen phát biểu ngẫu hứng của ông Trump, điều thứ hai là sợ ông chủ bị Trung Quốc ‘bắt nạt’.

Hôm qua, phía Mỹ thông báo chính thức: ông Donald Trump sẽ không viếng thăm khu quân sự, gần biên giới Hàn Quốc – Triều Tiên. Điều này đã giảm thiểu một chút lo lắng của người Mỹ song không đáng kể. Một bài viết khá thú vị trên tờ Politico sẽ cho chúng ta thấy, người Mỹ đang lo lắng nhiều như thế nào về chuyến viếng thăm châu Á của ông Trump.

Nước Mỹ toàn lực chuẩn bị cho Tổng thống Trump

Để giúp vị Tổng thống của mình không gây ra các sự cố đáng tiếc, các cố vấn thân cận  đang cố cung cấp cho ông những bài học về các nghi thức ngoại giao cơ bản tương thích với văn hóa châu Á, cũng như những chính sách cụ thể của Mỹ với 5 nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam và Philippines nói riêng, châu Á nói chung.

Tuy nhiên, vì ông Trump vừa trải qua một thời gian vất vả đối phó với những cáo buộc rằng “Nga mới chính là người đưa ông lên chiếc ghế tổng thống Mỹ“, họ cũng không dám cấp tập họp hành. Họ chọn giải pháp chia thành nhiều cuộc gặp gỡ ngắn, để nhà lãnh đạo của mình có thời gian hồi phục, chuẩn bị tốt nhất cho chuyến công du dài ngày nhất trong sự nghiệp chính trị.

Các buổi thảo luận ngắn đang diễn ra liên tục ở phòng Oval. Ảnh minh họa.

Trong vài ngày gần đây, các cố vấn cao cấp của ông Trump, bao gồm Cố vấn an ninh quốc gia H.R.McMaster, Thư ký liên bang Rex Tillerson, Đại diện thương mại Robert Lighthizer, Giám đốc Hội đồng kinh tế quốc gia Gary Cohn, Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis… đã có nhiều cuộc thảo luận với ông Trump trong phòng Oval ở Nhà Trắng.

Những bản kế hoạch chi tiết đó quy định những quan điểm có thể công khai, phác thảo những gì nên và không nên nói của ông Trum về 2 vấn đề quan trọng nhất: chống lại Triều Tiên và thương mại với Trung Quốc. “Chúng tôi đang cố gắng thảo luận từng phần một để ông ấy có thể theo kịp“, một quan chức trong chính quyền cho biết.

Đội của ông Trump có thể gặp nhiều rắc rối với các quy tắc giao tiếp chặt chẽ ở châu Á, nơi mà người ta đánh giá rất cao các hành vi ứng xử đúng đắn. Ở châu Á, quy tắc bao phủ mọi thứ, từ màu sắc áo quần (bạn phải tránh mặc màu trắng, vì nó đại diện cho tang tóc) cho đến cách thức đưa và nhận một danh thiếp (bạn phải nhận bằng 2 tay, nhìn vào mắt đối phương và không được nhét chúng vào túi sau quần).

Tuy nhiên, chúng ta cũng phải biết giới hạn ở đâu, nếu những quy tắc đó không phù hợp với văn hóa của chúng ta – đặc biệt là ngài Tổng thống – ông ấy nên nắm rõ các điểm nhạy cảm về sự khác biệt văn hóa. Đơn cử, “Chúng ta sẽ không chào kiểu cúi đầu“, Donald Ensenat, trưởng phòng lễ tân dưới thời Tổng thống George W.Bush, bày tỏ.

Ông Dan Blumenthal

Chúng ta thường rất lịch sự và lễ phép, nhưng đừng thể hiện như thể, chúng ta đang đến vương quốc trung tâm để thần phục hoàng đế của họ. Chúng ta thường quá lo lắng về những gì Trung Quốc xác định là nghi thức ngoại giao, trong khi họ chỉ đơn giản là uốn nắn những nhận thức về chuyến công du nhằm mang đến lợi ích lớn nhất cho họ, cả Trung Hoa lẫn khu vực“, Giám đốc Học viện châu Á của Viện doanh nghiệp Hoa Kỳ – Dan Blumenthal, cảnh báo.

Lo lắng ông Trump không đối phó được với Trung Quốc

Chắc chắn, những cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ được cả thế giới soi từng “chân tơ, kẻ tóc”, đặc biệt là những quốc gia châu Á vẫn đang cố gắng cân bằng mối quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh.

Lo lắng “ông Trump sẽ bị người Trung Quốc nuốt mất” của người Mỹ không thừa, khi ngài Tổng thống không điền tên ông Peter Navarro, Cố vấn thương mại, người “chống Trung Quốc” nhiệt tình nhất, vào danh sách tùy tùng. Với việc, thái độ của ông Trump sẽ rất ôn hòa trong suốt chuyến viếng thăm Trung Quốc, động thái này khiến nhiều cố vấn sợ ông Tập sẽ “nhai” ông Trump mất.

Vấn đề khiến tôi lo lắng nhất không phải là ông ấy nói gì đó làm tổn hại đến mối quan hệ Trung – Mỹ, mà là thái độ nịnh hót và không chỉ trích Trung Quốc – ông Tập, sẽ khuấy động sự yên bình trong khu vực về cân bằng giữa Trung Quốc – Mỹ“, Ely Ratner, người từng là cố vấn châu Á của cựu Phó Tổng thống Joe Biden cho biết.

Các quan chức trong chính quyền tiết lộ, ông Trump đang rất hào hứng với việc gặp trực tiếp ông Tập Cận Bình, một trong ít ỏi đồng nghiệp mà ông cảm thấy gần gũi. Cuộc hội ngộ sẽ diễn ra trong bối cảnh, ông Tập vừa được trao quyền lực lớn hơn bao giờ hết.

Đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc gần đây vừa trao cho ông Tập Cận Bình một nhiệm kỳ 5 năm khác. Chưa hết, Đại hội cũng không đề cập đến tên của người kế nhiệm tương lai, biểu hiện cho thấy ông Tập có thể lãnh đạo Trung Quốc trong một thời gian dài nữa.

Trong cuộc viếng thăm Mỹ của ông Tập vào tháng 4 vừa qua, ông Trump đã mời đồng sự đến thăm resort Mar-a-Lago, nhằm gầy dựng mối quan hệ tốt hơn với nhà lãnh đạo Trung Quốc. Mặc dù, ông Trump có chê trách Trung Quốc không cứng rắn đủ để ngăn chặn Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhưng, song bản thân ông Trump vô cùng yêu thích ông Tập.

Ông Trump đã tiếp đón ông Tập một cách trọng thể ở resort Mar-a-Lago.

Ông ấy là một người đàn ông quyền lực. Tôi ngẫu nhiên nghĩ, ông ấy là một người rất tốt. Mọi người nói chúng tôi có mối quan hệ tốt hơn bất cứ tổng thống – tổng thống nào, vì ông ấy cũng được gọi là President (trong tiếng Anh Tổng thống hay Chủ tịch đều là President). Bây giờ, một vài người mạnh mẽ gọi ông ấy là vua của Trung Quốc“, ông Trump bình luận về ông Tập trên Fox Business Network, tuần trước.

“Ác mộng của tôi là ông ấy đến chúc mừng ông Tập vì đã ‘tái đắc cử'”, Derek Scissors, chuyên gia Trung Quốc của Viện doanh nghiệp Hoa Kỳ, bình luận. Trong quá khứ, nội các của ông Trump từng gây ra rất nhiều sai lầm cơ bản trong ngoại giao với Trung Quốc. Mùa hè qua, trong một thông cáo chính thức, họ gọi ông Tập là nhà lãnh đạo của “Cộng hòa Trung Quốc“, trong khi lẽ ra phải là “Cộng hòa nhân dân Trung Quốc“. Sau đó, Nhà Trắng đã phải gửi lời xin lỗi đến Bắc Kinh.

Các nhà phân tích cho biết, rất hiếm nhà lãnh đạo đến thăm châu Á lần đầu tiền mà không gặp vấn đề. Thư ký liên bang Rex Tillerson là một ví dụ tiêu biểu. Trong chuyến công du đến Trung Quốc đầu năm nay, Tillerson đã nhắc lại như một con vẹt về những quan điểm ‘kinh điển’ của Trung Quốc, như sự cần thiết phải “tôn trọng lẫn nhau“, Trung Quốc muốn Mỹ đồng ý không được can thiệp vào những lợi ích cốt lõi của Bắc Kinh. “Những người thiếu kinh nghiệm về Trung Quốc thường bị ‘chơi’ theo cách này”, Scissors cảnh báo.

Lo sợ về việc nói không nghĩ của ông Trump

Ban cố vấn còn đặc biệt sợ thói quen nói ngẫu hứng của ông Trump.

Các cố vấn còn thừa nhận một cách riêng tư rằng: Hành vi không thể đoán trước của ông Trump, có thể khiến chuyến đi phức tạp thêm, theo nhiều phương cách khác nhau. Sự cố nếu xảy ra có thể làm leo thang cuộc khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên, hoặc làm các quy tắc, thủ tục phức tạp thêm.

Chúng ta không biết những gì ông ấy sẽ nói“, một quan chức chính quyền cho biết. Ông ấy cũng thêm rằng, lịch trình dày đặc có thể làm tăng nguy cơ mắc lỗi của Tổng thống Trump.

Capricia Marshall, trưởng phòng lễ tân dưới thời ông Barack Obama, nhấn mạnh thêm: Trong những chuyến hành trình dài như thế, không chỉ ngài Tổng thống, mà tất cả các thành viên trong phái đoàn cần hết sức cẩn thận, nếu không một thảm họa PR rất dễ xảy ra.

Sa Mộc