Lịch trình và các nhiệm vụ ‘bất khả thi’ của ông Trump trong chuyến công du châu Á

(NQL) – Làm Tổng thống Mỹ là công việc vô cùng ‘hại não’. Cứ nhìn tốc độ bạc tóc của các tổng thống gần nhất như ông Bill Clinton hay Barack Obama đủ biết. Ông Donald Trump đang luôn cảm thấy đau đầu mỗi khi nhìn vào lịch trình dày đặc và các nhiệm vụ quan trọng trong chuyến công du châu Á 13 ngày tới.

Ngày hôm qua, Tổng thống Donald Trump đã lên đường đến châu Á, chính thức bước vào chuyến công tác kéo dài 13 ngày của mình. Mặc dù ban cố vấn cũng như bộ phận hậu cần đã chuẩn bị tất cả mọi thứ một cách chu toàn nhất có thể, song họ vẫn chưa yên tâm. Bởi, đây là một trong những chuyến xuất ngoại dài hơi nhất trong lịch sử Mỹ và ông Trump cũng đã 71 tuổi.

Năm 1992, Tổng thống George H.W.Bush đã thực hiện một chuyến công du châu Á trong 12 ngày. Với tuổi cao (68 tuổi) cùng lịch trình len kín, ông đã dính cảm cúm và sau đó bị nôn mửa trong buổi tiệc tối được chiêu đãi bởi thủ tướng Nhật Bản Kiichi Miyazawa.

Tổng thống George H.W.Bush từng nôn mửa khi ở Nhật Bản trong chuyến công du châu Á 12 ngày.

Để giúp ngài tổng thống của mình có thể nắm bắt được vấn đề một cách dễ dàng nhất, Ban cố vấn đã tóm tắt lại thành 3 mục tiêu quan trọng mà ông Trump cần phải đạt được trong chuyến đi này: 1. Thành lập liên minh chống Triều Tiên. 2. Mở cửa thị trường Trung Quốc cho các công ty Mỹ. 3. Nâng cao vai trò của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương, cả ở lĩnh vực quân sự lẫn kinh tế. Cụ thể:

Nhật Bản

Sau một đoạn nghỉ ngắn ở Hawaii, ông Trump sẽ đến Tokyo vào ngày 05/11 dưới sự chào đón của người đồng nhiệm Shizo Abe. Trong chuyến viếng thăm Mỹ vào tháng 2 vừa qua, ông Abe đã được ông Trump tiếp đón nồng hậu, khi mời đến resort Mar-a-Lago để nghỉ ngơi và chơi goft. Để đáp lại thịnh tình của ông Trump, ông Abe đã lên rất nhiều chương trình chiêu đãi đặc sắc: Ông Trump sẽ được thi đấu với golf thủ số 4 thế giới – Hideki Matsuyama hay xem ca sỹ Pikotaro, người nổi lên như một hiện tượng với bài hát Pen – Pineapple – Apple – Pen, biểu diễn.

Đây sẽ là cuộc viếng thăm dễ chịu nhất của ông Trump trong suốt chuyến công du. Vì cả hai có những đồng thuận tuyệt đối về việc phải ngăn chặn bằng mọi giá sự leo thang chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Ngoài Mỹ, Nhật Bản chính là quốc gia ăn “quả đắng” nặng nhất, khi Triều Tiên từng cho 2 tên lửa bay qua không phận Nhật Bản ở cuối tháng 9 và đầu tháng 10 vừa qua.

Ông Shinzo Abe trong chuyến viếng thăm Mỹ tháng 2 vừa qua.

Cụ thể hơn, cả hai sẽ bàn bạc làm sao để người Trung Quốc có thể có những hành động cứng rắn hơn, khi 90% hoạt động thương mại của Triều Tiên thông qua đường biên giới dài dằng dặc giữa họ. Bên cạnh đó, ông Abe có thể sẽ khuyên ông Trump bớt có những dọa dẫm điên cuồng với Triều Tiên, do nếu Triều Tiên nổi khùng lên, họ chính là người đầu tiên phải chịu trận.

Điều ông Trump muốn: Muốn Nhật Bản điên cuồng hơn trong cuộc chiến chống Triều Tiên, một hiệp động thương mai tự do song phương.
Điều chủ nhà muốn: Sự điên cuồng đó không đồng nghĩa với chiến tranh hạt nhân, vượt qua mức thặng dư thương mại 68,9 tỷ USD của Nhật với Hoa Kỳ.

Hàn Quốc

Ông Trump sẽ đến Hàn Quốc vào ngày 07/11, nhưng sẽ không đến thăm khu quân sự ở gần biên giới 2 nước như ý định đầu tiên. Tuy nhiên, kể cả thế thì Hàn Quốc và Mỹ sẽ bị Triều Tiên chỉ trích gay gắt, vì Tổng thống Trump sẽ đến thăm trại Humphreys, một căn cứ quân sự của Mỹ, cách Seoul 40 dặm về phía Nam. Trong quá khứ, Triều Tiên từng nhiều lần chỉ trích Hàn Quốc nặng nề về việc họ cho người Mỹ đóng quân ở Humphreys.

Chắc chắn, nội dung chính cuộc hội đàm giữa ông Trump và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In là về Triều Tiên. Tuy nhiên, cũng như Nhật Bản và Trung Quốc, Hàn Quốc không muốn Mỹ giải quyết vấn đề Triều Tiên bằng biện pháp mạnh. Thế nên, mới đây, họ cùng Trung Quốc đã cố tình “dìm thuyền” mẫu thuẫn về chuyện THAAD.

Cả Hàn Quốc lẫn Trung Quốc đang tạm thời ngừng tranh cãi về hệ thống phòng thủ THAAD.

Hàn Quốc là quốc gia cung cấp chính năng lượng cho hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD của Mỹ. Điều đó khiến Trung Quốc ngứa mắt, họ cho rằng: THAAD khiến bản thân cảm thấy không an toàn. Nhưng, dạo gần đây, cả hai đã thôi nhắc đến vấn đề này nữa. Các chuyên gia nhận định, cả hai đang cố làm gương, muốn Washington và Tokyo có cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn với Bình Nhưỡng.

“Tuy nhiên, vì ông Trump là người đi giao dịch, nên cảm giác rằng, bạn không thể tin tưởng ông ta. Lo lắng của Đông Á là ông Trump sẽ ném lời hứa của mình xuống gầm xe bus”, giáo sư Jeffery Kingston, Giám đốc học viện châu Á ở trường ĐH Temple, Nhật Bản, bình luận.

Điều ông Trump muốn: Một mặt trận thống nhất về vấn đề Triều Tiên, bán cho Hàn Quốc một số phần cứng về quân sự.
Điều chủ nhà muốn: Không được khiêu khích thêm Bắc Hàn, Hiệp định thương mại Mỹ – Hàn (KORUS) tiếp tục có hiệu lực.

Trung Quốc

Ông Trump sẽ vào Trung Quốc ngày 08/11. Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ thảo luận 2 vấn đề chính: Những hành động cụ thể của Trung Quốc nhằm có thể hạ nhiệt Triều Tiên và quan hệ thương mại song phương giữa 2 bên.

Mỹ sẽ yêu cầu Trung Quốc đối xử như sau với Triều Tiên: Khóa các đường ống dẫn dầu, đuổi hết công nhân Triều Tiên về nước, truy lùng các băng đảng buôn lậu ở biên giới Trung – Triều, cấm các ngân hàng làm ăn với Bình Nhưỡng… Mỹ cũng yêu cầu Trung Quốc cho phép các công ty Mỹ tự do thâm nhập vào thị trường nước này. Tuy nhiên, nhìn lại quá khứ, dường như đó đều là những nhiệm vụ ‘bất khả thi’ của ông Trump.

Các công ty Mỹ rất khó sống tại Trung Quốc, đặc biệt ở lĩnh vực công nghệ thông tin. Google là một ví dụ tiêu biểu.

Liên hiệp quốc từng vài lần đề nghị với Trung Quốc như trên, song họ đều làm qua loa, hời hợt. Ví dụ: Trung Quốc từng nói không thể đóng đường ống dẫn dầu lớn nhất đến Triều Tiên, vì chi phí bảo trì và khởi động lại đường ống sau này quá lớn! Hồi ông Tập thăm Mỹ đầu năm nay, cả hai đã có không ít hứa hẹn về cải thiện thương mại song phương. Song, cho tới thời điểm này, chẳng mấy hứa hẹn trên được thực hiện. Trung Quốc vẫn cố làm khó dễ các công ty Mỹ khi họ đến đây kinh doanh. Ngược lại, Mỹ cũng đang tìm cách áp các điều luật chống phá giá lên các sản phẩm Trung vào Mỹ.

Trung Quốc sẵn sàng ký kết các hiệp định thương mại suốt cả ngày, miễn là nó không liên quan đến chính sách công nghiệp và các vấn đề về tiếp cận thị trường mà họ muốn tránh“, Christopher K.Johnson, chuyên gia Trung Quốc của Trung tâm nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, nhận xét.

Điều ông Trump muốn: Các doanh nghiệp Mỹ được tiếp cận các thị trường bị hạn chế, một lập trường cứng rắn hơn về Bắc Hàn.
Điều chủ nhà muốn: Không phải tất cả những điều trên.

Việt Nam

Ông Trump sẽ có mặt ở Đà Nẵng vào 10/11 đế tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC. Hơn một nửa trong số 21 thành viên của APEC cũng là thành viên của TPP – Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương.

Ông Trump sẽ đến Đà Nẵng tham dự APEC vào 10/11.

Ngay sau khi lên nắm quyền, ông Trump đã quyết định rút lui khỏi TPP và bài phát biểu về “một Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và rộng mở” được coi là lựa chọn kỳ lạ, vì Ấn Độ không thuộc APEC. Chưa hết, trong các bài phát biểu sau này của các quan chức trong chính quyền khác, như Thư ký Liên bang Rex Tillerson và Bộ trưởng Quốc phòng Mattis, đều ca ngợi mối quan hệ giữa Mỹ – Ấn Độ. Như thể, họ định chuyển hướng, chọn Ấn Độ trở thành đối trọng của Trung Quốc tại châu Á, chứ không phải phần còn lại của châu Á.

Điều ông Trump muốn: Mỹ trở thành lãnh đạo của châu Á mà không phải trả bất cứ giá nào.
Điều chủ nhà muốn: Thừa nhận châu Á – Thái Bình Dương tự do, tức thương mại cũng phải tự do.

Philippines

Hội nghị thượng đỉnh thứ 2 mà ông Trump tham dự là vào ngày 12/11 ở Manila, nơi mà Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ đón chào đối tác đến từ Mỹ cùng 9 nhà lãnh đạo khác của ASEAN.

Tất nhiên, ông Trump sẽ không phê phán việc ông Duterte đã tàn sát quá tay trong cuộc chiến chống ma túy của mình, khi tháng Ba vừa qua, ông từng gọi điện để khen người đồng nhiệm là “thực hiện những công việc không thể tin được trong cuộc chiến chống ma túy“. Tổng thống Trump có thể sẽ thúc đẩy cho một thông cáo chung về tự do hàng hải ở tuyến đường thủy chiến lược, cũng như bàn về những tranh chấp trên biển Đông giữa các nước ASEAN và Trung Quốc.

Trong kế hoạch đầu tiên, ông Trump sẽ quay trở về mà không tham gia vào Hội nghị cấp cao của các nước Đông Á, nhưng thông báo mới nhất từ Mỹ cho thấy, ông sẽ ở lại.

Điều ông Trump muốn: Hiệp ước về tự do hàng hải.
Điều chủ nhà muốn: Hiệp ước về chủ nghĩa đa phương và tự do thương mại.

Sa Mộc (Theo The Time)