Hi vọng mới cho bệnh nhân sống thực vật

(NQL) Các nhà khoa học tại Pháp đã thành công khi giúp một bệnh nhân sống thực vật 15 năm lấy lại một phần ý thức và khả năng cử động nhất định trên khuôn mặt.

Một bệnh nhân người Pháp 35 tuổi đã phải sống thực vật trong vòng 15 năm sau một vụ tai nạn giao thông thảm khốc. Đối với trường hợp này, hầu hết các chuyên gia y tế đều nhận định đây là tổn thương não không thể cứu vãn.

Tuy nhiên, nhận định này đã sớm bị lung lay cho đến khi các nhà khoa học tại Pháp thực nghiệm thành công một quy trình để “đánh thức” một trong những dây thần kinh lớn nhất trong cơ thể. Với một kích thích xung điện nhỏ, bệnh nhân này đã có thể lấy lại được khả năng cử động mắt để quan sát những người xung quanh mình, và thậm chí còn có thể xoay đầu một cách chậm rãi. Kết quả nghiên cứu này được công bố trên tạp Current Biology vào ngày 25 tháng 9.

Niels Birbaumer, nhà thần kinh học tại Đại học Tübingen nhận định: “Kết quả này là một lời nhắn nhủ cho tất cả những ai tin rằng tình trạng sống thực vật là vô phương cứu chữa”.

Sống thực vật là sự rối loạn ý thức, trong đó bệnh nhân bị tổn thương não nghiêm trọng đang ở trong trạng thái không có nhận thức. Thông thường, nếu sau 4 tuần, tình trạng thực vật vẫn tiếp diễn, bệnh nhân được coi là đang ở trong tình trạng thực vật dai dẳng.

Não bộ và các dây thần kinh trong cơ thể người truyền dẫn thông tin nhờ có dây thần kinh phế vị (vagus), một trong những dây thần kinh lớn nhất trong cơ thể. Dây thần kinh này phát ra các tín hiệu để kết nối các bộ phận quan trọng nhất trong cơ thể người với não bộ và một phần của não bộ gọi là đồi thị, khu vực giúp chúng ta có ý thức. Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia ở Pháp đặt ra giả thuyết, nếu có thể kích thích vật lý dây thần kinh phế vị, điều sẽ đánh thức hoạt động của não bộ và giúp bệnh nhân sống thực vật thức tỉnh. Trong một cuộc phẫu thuật mất khoảng 20 phút, các nhà nghiên cứu đã cấy ghép một thiết bị nhỏ vào dây thần kinh bên trong lồng ngực của bệnh nhân người Pháp. Thiết bị này tạo ra một lượng nhỏ tín hiệu điện trong khoảng thời gian 6 sáu tháng.

Sau một tháng, các cuộc nghiên cứu não cho thấy, não bộ của bệnh nhân sống thực vật người Pháp đã bắt đầu tạo ra một loại sóng, được gọi là tín hiệu theta, loại tín hiệu này hoàn toàn không có ở người đang trong tình trạng thực vật. Kết quả cũng cho thấy, người đàn ông sống thực vật trong vòng 15 năm nay đã có khả năng theo dõi các vật thể xung quanh bằng mắt của mình, đồng tử của bệnh nhân cũng co giãn thể hiện sự ngạc nhiên hoặc sợ hãi khi các nhà nghiên cứu áp sát vào khuôn mặt của ông, ngoài ra bệnh nhân cũng đã có thể từ từ xoay đầu. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng bệnh nhân đã hồi phục lại ý thức tối thiểu, tuy nhiên sau 9 tháng, không có thêm bất cứ cải thiện đáng kể nào.

Có vẻ như việc truyền dẫn tín hiệu giữa dây thần kinh phế vị và khu đồi thị của bệnh nhân đã bị hư hại hoàn toàn bởi vụ tai nạn xe hơi. Angela Sirigu, một nhà thần kinh học nhận thức và là người lãnh đạo dự án nhận định việc kích thích dây thần kinh phế vị thêm tín hiệu điện sẽ tăng cường quá trình truyền dẫn tín hiệu đến não bộ.

Có vẻ chỉ một nghiên cứu đơn lẻ sẽ không đủ làm sáng tỏ quy trình này đối với tất cả các bệnh nhân đang sống trong trạng thái thực vật dai dẳng. Tuy nhiên, nghiên cứu này cho thấy, y học giờ đây đã có thể giúp bệnh nhân sống thực vật dai dẳng lấy lại được một phần ý thức và cử động nhờ vào kích thích điện.

Ý Nhi/Theo Quartz