Giao dịch không tiền mặt tăng nhanh

Năm 2018, các giao dịch không sử dụng tiền mặt thực hiện qua công ty cổ phần thanh toán quốc gia (Napas) tăng mạnh cả về số lượng lẫn giá trị.

VPBank là một trong số ít ngân hàng miễn phí chuyển khoản liên ngân hàng (ảnh: VPBank)
VPBank là một trong số ít ngân hàng miễn phí chuyển khoản liên ngân hàng (Ảnh: VPBank)

Báo cáo tại hội nghị triển khai hoạt động 2019 của Napas, tổng giám đốc công ty, ông Nguyễn Đăng Hùng cho biết tổng số lượng giao dịch thực hiện qua Napas tăng trưởng 45,7% so với năm 2017, trong khi tổng giá trị giao dịch tăng tới 169%, đạt gần 1,8 triệu tỉ đồng. Con số này chứng tỏ giá trị giao dịch bình quân qua Napas đã tăng gần 85% trong năm vừa qua.

Giao dịch không tiền mặt qua Napas tăng mạnh, tuy nhiên tỷ trọng tiền mặt lưu thông trên tổng phương tiện thanh toán vẫn chưa được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, theo số liệu từ ngân hàng nhà nước, đạt 11,31% tại thời điểm cuối tháng Mười năm ngoái.

Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016-2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với mục tiêu đến cuối năm 2020, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán ở mức dưới 10%.



Các hình thức thanh toán không tiền mặt chủ yếu được thực hiện trong các giao dịch có gía trị lớn, khi người tiêu dùng mua các tài sản như nhà cửa, đất đai, ô tô, hoặc các khoản thanh toán giưã các doanh nghiệp. Tuy nhiên, xu hướng thanh toán không tiền mặt đang dần phổ biến với các giao dịch nhỏ lẻ, bởi sự thuận tiện trong giao dịch, với các phương tiện ngaỳ càng trở nên phổ biến.

Theo số liệu từ tổng cục thống kê, tổng giá trị bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2018 đạt 4,4 triệu tỉ đồng, tăng 11,7% so với năm 2017. Tăng trưởng ngành bán lẻ đang là nhân tố kích thích sự phát triển của các hình thức thanh toán không tiền mặt. Sân chơi của các ứng dụng thanh toán không tiền mặt đang ngày càng rộng mở.

Tổng giá trị bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng (Nguồn: Tổng cục thống kê)
Tổng giá trị bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng (Nguồn: Tổng cục thống kê)

Hiện nay có gần 30 ví điện tử đang được cấp phép hoạt động, số lượng không thay đổi nhiều trong thời gian gần đây. Tuy nhiên các tổ chức chấp nhận thanh toán đang được mở rộng nhanh chóng, khiến việc sử dụng ví điện tử dễ dàng hơn bao giờ hết.

Không chỉ thanh toán điện, nước, mua thẻ điện thoại, người tiêu dùng có thể dùng ví điện tử để thanh toán các dịch vụ hàng ngày như mua thực phẩm, uống cà phê, hay thậm chí gọi xe. Grab - ứng dụng gọi xe lớn nhất hiện nay đang có xu hướng mở rộng thành một siêu ứng dụng, bắt đầu bằng việc kết hợp với ví điện tử Moca để phát triển tiện ích GrabPay by Moca thành một ví điện tử hoàn chỉnh.

Napas là đơn vị xây dựng và hoàn thiện hạ tầng thanh toán bán lẻ quốc gia, được Ngân hàng Nhà nước cấp phép cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính và dịch vụ bù trừ điện tử tại Việt Nam. Cổ đông lớn nhất của Napas là ngân hàng nhà nước, chiếm 49% vốn điều lệ của Công ty.

Một trong những chức năng đáng chú ý của Napas là thực hiện thanh toán chuyển khoản liên ngân hàng 24/7. Chức năng này của Napas không chỉ hỗ trợ ngành bán lẻ, còn giúp các giao dịch giá trị lớn được thực hiện thuận tiện.

Công ty đang quản trị và vận hành hệ thống chuyển mạch kết nối hơn 17 nghìn máy ATM, 270 nghìn máy POS, 300 doanh nghiệp thanh toán điện tử trong các lĩnh vực hàng không, viễn thông, khách sạn,… phục vụ hơn 100 triệu chủ thẻ của 46 ngân hàng thương mại, theo thông tin từ phía công ty. Có được mạng lưới khổng lồ giúp việc triển khai thanh toán liên ngân hàng của Napas trở nên thông suốt, dễ dàng.

Ông Nguyễn Đăng Hùng cho biết tổng giá trị giao dịch thực hiện qua hệ thống chuyển khoản liên ngân hàng 24/7 của Napas tăng trưởng gấp 4 lần tổng giá trị giao dịch rút tiền mặt tại mạng lưới ATM liên ngân hàng thực hiện qua hệ thống chuyển mạch tài chính Napas.

Các giao dịch chuyển khoản liên ngân hàng trước đây thường phải chờ đợi từ 1 đến 3 ngày làm việc mới được hoàn tất, do các nhân viên ngân hàng phải kiểm tra từng thông số trước khi đặt lệnh chuyển. Không chỉ chậm trễ về mặt thời gian, người chuyển tiền cũng phải nhập đầy đủ các thông số như số tài khoản, tên chủ tài khoản, ngân hàng, chi nhánh ngân hàng,… Chỉ một sai sót việc chuyển tiền có thể bị dừng, hoặc chuyển nhầm.

Vài năm trở lại đây, khi chuyển tiền liên ngân hàng, người chuyển tiền chỉ cần nhập số thẻ của người nhận, hệ thống sẽ kiểm tra tự động và đưa ra thông tin về tên, ngân hàng của người nhận. Sau khi xác nhận và thực hiện thao tác chuyển tiền trên internet banking, chỉ mất khoảng 5 giây cho một nghiệp vụ chuyển khoản, người nhận gần như có tiền ngay sau khi người gửi nhấn nút enter. Với thao tác chuyển khoản qua tài khoản, ngoài số tài khoản, người gửi cũng chỉ cần chọn thêm tên ngân hàng và hệ thống sẽ xác nhận lại tên chủ tài khoản.

Việc chuyển khoản liên ngân hàng thuận tiện đã giúp các ngân hàng giảm tải việc cung ứng tiền mặt tại hệ thống ATM, góp phần thay đổi thói quen dùng tiền mặt trong nền kinh tế, thực hiện chủ trương giảm thanh toán tiền mặt mà thủ tướng chính phủ đã đề ra.