Dự địa phát triển ngành rau quả còn rất lớn

Dù giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam năm 2018 đã đạt 3,8 tỉ USD năm 2018, nhưng mới chỉ tương đương 1% tổng thương mại toàn cầu về rau quả.

Xuất khẩu rau quả Việt Nam liên tục tăng tốc những năm qua, với giá trị tăng từ 150 triệu USD năm 2003 lên 800 triệu USD năm 2013, và chỉ mất thêm 5 năm để đạt 3,8 tỉ USD năm 2018.

Tuy nhiên, so với quy mô 300 tỉ USD của thương mại của mặt hàng này trên toàn cầu, tỉ lệ đóng góp của Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 1,4%-1,5%. Thị trường rau quả được dự báo tăng trưởng với tốc độ 2,88% cho tới năm 2022, theo Tổ chức Nông lương Liên Hợp Quốc (FAO).

Nhiều doanh nghiệp lớn về chế biến trái cây đang tạo động lực mới cho phát triển trái cây Việt Nam. Nhiều cái tên đáng chú ý đã xuất hiện trong lĩnh vực chế biến rau quả như Vingroup, T&T, Vinamilk, TH, Đồng Giao, Tư Thao, Lavifood, Nafoods,... với sáu nhà máy chế biến rau quả có tổng vốn đầu tư 5.300 tỉ đồng được xây dựng mới trong năm 2018.

"Chế biến rất quan trọng. Làm được khâu chế biến là mở thêm được một thị trường mới", ông Lê Quốc Doanh, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp - PTNT phát biểu tại Hội nghị thúc đẩy phát triển bền vững cây ăn quả các tỉnh phía Nam diễn ra hôm 15.3 tại Long An. 

Tuy nhiên, cả nước mới chỉ có 150 cơ sở chế biến rau quả quy mô công nghiệp. Số lượng công ty, tập đoàn lớn trong lĩnh vực chế biến còn khiêm tốn so với hàng ngàn cơ sở chế biến có quy mô nhỏ và hộ gia đình.

"Tiềm năng phát triển xuất khẩu ngành rau quả Việt Nam còn rất lớn", ông Doanh, nhận xét cũng tại hội nghị trên.

Trung Quốc vẫn là thị trường xuất khẩu chủ đạo của mặt hàng rau quả Việt Nam, khi chiếm tỉ lệ lên đến 74%. Việt Nam hiện đã có tám mặt hàng trái cây xuất khẩu chính ngạch sang thị trường 1,4 tỉ dân.

Từ thị trường, Bộ Nông nghiệp và PTNT đưa ra định hướng về năm dòng trái cây chủ lực vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), gồm có thanh long, sầu riêng, xoài, chôm chôm và nhãn, theo Quyết định 1648.

Báo cáo phát tại Hội nghị của Bộ Nông nghiệp và PTNT cho biết, tổng sản lượng năm loại quả trên tại vùng ĐBSCL chiếm tỉ lệ lên tới 56,5%.

Bên cạnh ĐBSCL, Tây Nguyên đang nổi lên trong ngành cây ăn quả nhờ việc trồng xen cạnh với cây cà phê, Cục trồng trọt cho biết.

Cùng với xuất khẩu, Cục chế biến và phát triển thị trường nông sản cho rằng, không nên bỏ qua thị trường nội địa, bởi nhu cầu nội địa là rất lớn với quy mô dân số 95 triệu dân, 15-16 triệu khách du lịch và nhu cầu tiêu thụ trái cây trong nước khoảng 68-70 kg/người. Với khả năng chế biến 1 triệu tấn/năm, trái cây có cơ hội thuận lợi với mạng lưới phân phối 8.600 chợ và hơn 1.200 siêu thị và trung tâm thương mại.

Minh Tâm