Doanh nhân 8x Phạm Ngô Quốc Thắng: Đưa nông sản Việt vươn tầm thế giới

Lavifood là một trong số ít công ty đưa nông sản Việt vươn xa và khẳng định vị thế trên thị trường thế giới. Điều hành doanh nghiệp là doanh nhân trẻ thế hệ 8x Phạm Ngô Quốc Thắng đầy năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm. Trò chuyện với Nhà Quản lý anh chia sẻ tham vọng muốn đưa Lavifood đứng vào top những thương hiệu hàng đầu thế giới.

Phóng viên: Xuất thân là một kỹ sư IT song cơ duyên nào đã đưa anh đến với ngành nông nghiệp?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Mình đến với ngành một cách tự nhiên thôi. Từ lúc khởi nghiệp đến giờ mình đều làm những công việc liên quan đến rau, củ, quả, trái cây, chưa bao giờ vào dính dáng đến thịt. Cơ duyên là vậy, khi mình bắt đầu làm hệ thống trà sữa Hoa Hướng Dương thì mình làm chuỗi cà phê, sau đó chuyển sang mở xưởng sản xuất các nguyên vật liệu cho việc làm trà sữa cà phê. Việc sản xuất này ban đầu bán trong nước sau đó xuất khẩu, trong đó có xuất sang Hàn Quốc.

Việc xuất khẩu sang Hàn Quốc đã cho mình cơ hội nhìn thấy thị trường này rất rộng, khi nhìn thấy tiềm năng như vậy mình nghĩ ngay việc lập nhà máy chế biến nông sản xuất khẩu. Hơn nữa đối tác Hàn Quốc cũng cam kết hỗ trợ đầu ra cho sản phẩm của nhà máy.

Phóng viên: Để thực hiện chiến lược xuất khẩu anh đánh giá thế nào về bức tranh sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Bức tranh của nền nông nghiệp Việt Nam quá hạn chế, trong khi tài nguyên rất là nhiều nhưng chúng ta lại không nhìn thấy thế giới đang cần gì ở những sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam. Đặc biệt nhất là rau, củ, quả, trái cây Việt Nam lại không nằm trong bản đồ thế giới, ngoại trừ lúa, cà phê, hạt tiêu, hạt điều… Trong khi ngành hàng này được xem là mặt hàng thiết yếu, mang lại giá trị gia tăng rất lớn.

Vì thế chúng ta phải tìm cách thay đổi vấn đề này. Thay đổi ở đây là phải nhìn nhận ra vấn đề, ví dụ lúa đóng góp 60% sản lượng xuất khẩu nhưng chỉ đem về 31% giá trị, trong khi rau, củ, quả, trái cây đóng góp chỉ 11% sản lượng xuất khẩu nhưng lại đem về 55% giá trị, có nghĩa mặt hàng này sẽ mang lại hiệu quả cho người nông dân. Ví dụ một hecta trồng lúa có thể mang về thu nhập cho nông dân khoảng 40 – 60 triệu đồng/năm thôi, nhưng với một hecta chanh dây có thể đem lại cho nông dân 150 – 200 triệu đồng/năm. Vậy tại sao chúng ta không thay đổi?

Trên bản đồ nông sản thế giới hiện nay về rau, củ, quả, trái cây nhiệt đới như xoài chiếm 30%, khóm chiếm 21%, chanh dây và đu đủ chiếm 14%, các loại trái cây khác chiếm khoảng 15%… Có nghĩa là chúng ta đang có một loạt các sản phẩm trọng yếu để có thể phát triển, nhưng cái quan trọng hơn là khi xuất khẩu ra thể giới thì các nhà khoa học phải xây dựng được sản phẩm địa lý (chỉ dẫn địa lý).

Ví dụ như nói đến xoài thì phải là xoài cát Hòa Lộc, mà Thái Lan và Philippine không thể có, như bưởi thì phải là bưởi Năm Roi. Phải có chỉ dẫn địa lý để khi chúng ta xuất khẩu thì Thái Lan không thể cạnh tranh được, đó là văn hóa tiêu dùng.

Phóng viên: Vì sao chúng ta chưa làm được chỉ dẫn địa lý cho rau, củ, quả, trái cây Việt Nam?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Có mấy vấn đề như sau: Thứ nhất, tiêu chuẩn hoạch định vùng trồng chưa được tốt, trong đó hiệu ứng da beo của người nông dân quá nhiều, điều này không tốt. Thứ hai, chúng ta quản lý chất lượng không tốt, nên khi sản phẩm của người nông dân làm ra bị hoài nghi về chất lượng. Kế tiếp khi chúng ta xuất khẩu thì phải qua chế biến để gia tăng giá trị thì công nghệ lại lạc hậu.

Công nghệ lạc hậu cộng với vấn đề vùng trồng manh mún, không tập trung làm cho chúng ta không có cơ hội cạnh tranh và khó có thể tiếp cận được đối với các nước trên thế giới.

Việc quảng bá thương hiệu của chúng ta chưa được tốt. Thay vì phải có những nông thị trong nông thôn, để cho du khách hay nhà đầu tư ở các nước phát triển khi đến Việt Nam muốn có được sự trải nghiệm giống như “phượt”, nghĩa là họ được đi vô những vùng trồng để tận tay hái những cái quả và ăn tại vườn. Đó là một cách marketing hiệu quả mà chúng ta chưa làm tốt.

Phóng viên: Chính vì lẽ đó mà Lavifood đã chọn cho mình một hướng đi và đã tạo được thương hiệu tốt trên thị trường nông sản thế giới?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Cái quan trọng ở đây là với vai trò của Lavifood không thể bao hết mà chỉ là một trong những thành phần để tạo ra chuỗi giá trị cho nông sản Việt Nam và đang cố gắng làm tốt phần việc của mình. Lavifood biết được điểm yếu nhất của thị trường Việt Nam đó chính là công nghệ của nhà máy sản xuất nên đã tập trung hoàn thiện việc đó. Đó là lý do tại sao Lavifood đầu tư vào dây chuyền công nghệ chuyên nghiệp nhất để làm sao đó thể đáp ứng được thị phần thế giới.

 

Doanh nhân 8x Phạm Ngô Quốc Thắng (áo hồng)
Doanh nhân 8x Phạm Ngô Quốc Thắng (áo hồng)

Phóng viên: Vậy tham vọng của anh là đưa nông sản Việt vươn tầm thề giới và đưa Lavifood lọt vào top cộng đồng thương hiệu lớn của thế giới?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Mục tiêu chiến lược của Lavifood cũng đi theo nền tảng giống những tập đoàn về ngành công nghệ. Tức là đầu tiên mình sẽ trở thành nhà sản xuất tốt nhất, nhà gia công giỏi nhất giống như Asus, HTC… Từ năm 2020 -2025 khi mà các hiệp định thương mại tự do đã hình thành, lúc đó chúng ta tạo ra những thương hiệu để cạnh tranh với thế giới, tiếp đó là có những sản phẩm vươn ra toàn thế giới.

Nhưng cốt lõi là gì? Đó là chúng ta phải trở thành nhà sản xuất chuyên nghiệp. Đây là cách mà Lavifood muốn đi. Khi anh muốn xây dựng một thương hiệu ra tầm thế giới đòi hỏi năng lực tài chính, năng lực quản trị và con người phải cực kỳ giỏi.

Chiến lược phát triển của Lavifood là không dám đánh mạnh vào thị trường của 20 quốc gia hàng đầu, có thể chúng ta ra những sản phẩm thấp hơn, có nghĩa là chất lượng thì tương đương nhưng giá cả thấp hơn để đánh vào những thị phần khác ngoài 20 quốc gia phát triển nhất. Đến 2030 -2035 thì chúng ta có thể ra những sản phẩm nói nôm na là giống như Samsung ngày hôm nay để cạnh tranh với Appl trên toàn thể giới.

Do gốc của mình là dân IT nên lúc nào cũng có thiên hướng lấy bài học của IT ra để nhìn vào đó. Nhưng không phải lúc nào mình cũng quá tự hào là: Ô! tại sao người Việt Nam mình không làm được? Nhưng mà phải hiểu được năng lực mình có đủ không?

Các nhà khoa học hãy bắt tay vào làm đi, đừng nói lý thuyết nữa!

Phóng viên: Để trở thành thương hiệu mạnh tầm quốc tế, anh có thể chia sẻ những “vấn đề” khách quan cũng như chủ quan mà Lavifood cần phải giải quyết?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Mình rất mong Chính phủ hỗ trợ về chính sách thông thoáng hơn. Về mặt tài chính thì hỗ trợ cho các doanh nghiệp sản xuất trong ngành nông nghiệp, cơ cấu lại vấn đề ngân hàng và tín dụng cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, để giúp doanh nghiệp mở rộng tốt hơn và cạnh tranh với các thị trường thế giới.

Hy vọng rằng sắp tới doanh nghiệp nhận được nhiều hơn nữa sự ủng hộ về mặt chính sách, tài trợ ưu đãi của Chính phủ cho ngành nông nghiệp. Được như vậy thì tính khả thi trong tương lai không chỉ riêng Lavifood mà cả hệ thống trong chuỗi giá trị nông nghiệp đều có thể phát triển tốt hơn.

Quan trọng nhất là các nhà khoa học phải bắt tay vào làm ngay, không nói về lý thuyết nhiều nữa. Và chúng ta phải thực tế hóa rằng là so sánh sản phẩm của nước ngoài và của mình, qua đó tạo ra điểm mạnh của sản phẩm mình. Ví dụ như xoài cát Hòa Lộc nó đã to như vậy rồi thì bây giờ phải làm sao nó to hơn nữa, sản lượng tốt hơn nữa; trước đây một hecta xoài cát Hòa Lộc thu được 30 tấn thì bây giờ các nhà khoa học phải giúp làm sao đưa lên được 40 tấn, cải thiện chi phí trong canh tác cũng như sản xuất.

Tóm lại, nhà nước hỗ trợ chính sách,tài chính, nhà khoa học nghiên cứu cải tiến vấn đề giống, doanh nghiệp phải hiểu được vai trò trách nhiệm giống như một “salemen” làm ra sản phẩm tốt và quảng bá được sản phẩm ra thế giới, người nông dân làm sao tuân thủ theo tiêu chuẩn đưa ra, và ngân hàng rất quan trọng giống như một trái tim điều phối được dòng vốn.

Phóng viên: Tiêu chí hoạt động của thể của Lavifood là gì?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Lavifood luôn hướng 5 tiêu chí đó là: chất lượng, giá cả, hình thức thanh toán, thời gian giao hàng và chế độ hậu mãi. Khi chúng ta làm tốt 5 điều đó có nghĩa là sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam sẽ đáp ứng tốt các thị phần khách hàng trên thế giới.

Chất lượng ở đây là vùng trồng phải được quản lý tốt, có nhà máy quản lý tốt ắt sẽ có được sản phẩm tốt. Để có giá cả tốt, cạnh tranh được với thế giới thì phải cải thiện sản xuất để làm sao nâng được sản lượng. Hình thức thanh toán linh hoạt để khách hàng mở được thị trường tốt nhất. Chúng ta phải nhớ rằng thời gian giao hàng phải nhanh nhất, số lượng tối thiểu đơn hàng phải tốt nhất. Cuối cùng là chế độ hậu mãi.

Lavifood luôn có kim chỉ nam quan trọng đó là khách hành là ông chủ còn tất cả nhân sự của Lavifood chỉ làm một người trợ lý. Ví dụ đối với khách hàng Mỹ thì nhân viên phụ trách cũng sống, ăn và làm việc theo giờ Mỹ, để mình trở thành một trợ lý tốt nhất cho khách hàng.

Phóng viên: Đang điều hành một doanh nghiệp có hàng trăm nhân viên như vậy, anh có thể chia sẻ kỹ năng quản trị như thế nào để đạt hiệu quả công việc tốt nhất?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Về quản trị thì luôn luôn phải nhớ một điều là nhân sự là tài sản, chứ không phải là nhà máy hay những thứ khác. Chính con người là tài sản, cộng sự của chúng ta đó là tài sản. Chúng ta cũng chỉ có hai tay hai chân thôi.

Quản trị tài sản đó như thế nào thì phải biết đắc nhân tâm, nghĩa là người lớn nhất (những leader) là phải tạo ra sự ảnh hưởng trong đội nhóm của mình và vạch ra một mục tiêu, một sự mệnh rõ ràng mà nhiều người nhìn vô đó thấy được một bức tranh tương lai tươi sáng.

Phóng viên: Vì sao anh hiểu và làm được điều đó?

Phạm Ngô Quốc Thắng: Đó là sự trải nghiệm. Mỗi ngày chúng ta gặp mỗi một người đều giúp chúng ta học được những ưu điểm của họ là gì, khuyết điểm là gì. Học ưu điểm để chúng ta phát huy, học khuyết điểm để hạn chế và rút kinh nghiệm cho bản thân tránh vấp ngã. Hàng tuần chúng ta phải tự soi xét lại mình là chúng ta đã làm cho ai vui, làm cho ai buồn ai ghét và chúng ta cần phải cải thiện bản thân như thế nào?

Xin cám ơn anh!

Nhà máy Lavifood chính thức hoạt động vào tháng 10/2015 tại KCN Phú An Thạnh, huyện Bến Lức, Long An. Lavifood đã mạnh dạn đầu tư, sử dụng công nghệ của các hãng có uy tín trên thế giới như hệ thống máy IQF (đông lạnh cấp tính) của Octofrost – Thuỵ Điển, công nghệ cân trọng lượng hàng hóa của hãng Yamato – Nhật Bản, hệ thống đóng gói tự động, kho lạnh liền kề với sức chứa 200 tấn thành phẩm. Sản phẩm của Lavifood đã và đang xuất khẩu đi nhiều nước trong khu vực và thế giới như Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Pháp, Mỹ, Algeri…Lavifood đang chuẩn bị đầu tư giai đoạn 2 của nhà máy, bên cạnh dây chuyền đông lạnh hiện hữu, sẽ đầu tư vào để sản xuất các sản phẩm cô đặc, sấy khô và xử lý tươi, với tổng công suất thiết kế là 25.000 tấn thành phẩm/năm, kéo theo nhu cầu về nhiều loại trái cây, trong đó chủ yếu bao gồm thơm, xoài và chuối.

Sáng 02/5, Công ty Cổ phần Lavifood đã tổ chức Lễ động thổ Nhà máy chế biến sản phẩm nông nghiệp Tanifood tại xã Thạnh Đức, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh, trước sự chứng kiến của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, lãnh đạo tỉnh Tây Ninh cùng các doanh nghiệp trong ngoài nước và nông dân Tây Ninh.

Tanifood được trang bị dây chuyền sản xuất tiên tiến và công nghệ hiện đại của Đức, Thụy Điển, Ý, Nhật, sẽ là nơi sản xuất ra các sản phẩm trái cây đông lạnh, nước ép, trái cây sấy khô, sấy dẻo, nước trái cây cô đặc đạt tiêu chuẩn quốc tế, xuất khẩu sang thị trường các nước Mỹ, châu Âu, Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia.

Đánh giá sự kiện này, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp – Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho rằng, tuy đây chưa phải là dự án lớn, nhưng có ý nghĩa đặc biệt đối với tỉnh Tây Ninh. Đó là đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chuyển đổiu cơ cấu nông nghiệp của tỉnh và cũng là chuyển đổi cơ cấu kinh tế của tỉnh Tây Ninh.

Bộ trưởng Cường cũng cho rằng, ý nghĩa và giá trị lớn của việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp Tây Ninh còn ở chỗ, đây là mô hình điểm để phát triển nền nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ trên cả nước.

Quang Tuyến (thực hiện)