Cô gái Thái Nguyên đau đáu với ‘hồn trà’

(NQL) – Với nhiều người, trở về quê đồng nghĩa với an phận. Nhưng với Bích Ngọc, chọn trở về đồng nghĩa với dấn thân. Bởi, quyết tâm làm trà organic của Ngọc chính là đi ngược chiều xã hội. Nhưng, vất vả có sá gì khi ta đã đã tìm ra sứ mệnh của bản thân!

Những tưởng, chúng tôi không thể trực tiếp gặp Ngọc để có một bài phỏng vấn tử tế khi biết Ngọc ở tận Thái Nguyên. Nhưng, cơ duyên đến, khi Ngọc vào TP Hồ Chí Minh tham dự cuộc thi Dự án khởi nghiệp nông nghiệp lần 3. Dự án “Vườn sinh thái Ngọc Trà” của Ngọc chỉ đạt giải 3, nhưng ấn tượng mà cô gái nhỏ bé này tạo ra cho mọi người là rất lớn.

Sau 2 năm vun trồng, vườn chè organic Ngọc Trà đã cho ra những thành phẩm đầu tiên, công việc sản xuất và kinh doanh đã đi vào ổn định. Qua những câu chuyện rời rạc với Ngọc xuyên qua lịch trình dày đặc trong 2 ngày ở Dinh Thống Nhất, chúng tôi có thể cảm nhận: Để có thành quả như ngày hôm nay, những nỗi oan ức mà cô phải gánh chịu, là không thể đong đếm. Bởi, dù chỉ là hồi tưởng, song cảm giác mắt Ngọc vẫn còn rưng rưng.

Tình yêu với cây chè/trà đã thúc đẩy Ngọc quay trở lại quê hương.

Quyết định trở về đầy dũng cảm

Ngày Ngọc quyết định trở về quê trồng chè, ai cũng nhìn cô với ánh mắt kỳ lạ, còn ba mẹ cô thì không thể hiểu nổi quyết định của cô con gái rượu. Để con gái không phải “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, vất vả cùng vườn chè, ba mẹ Ngọc đã phải chắt bóp từng đồng để có thể tốt nghiệp trường ĐH Công nghệ Thái Nguyên. Ra trường, như kỳ vọng của bố mẹ, Ngọc đã tìm được công việc tốt, với mức lương mơ ước – 10 triệu đồng/tháng.

Đang khấp khởi vui mừng cho tương lai tốt đẹp nhàn nhã của con gái, thì đột nhiên cô thông báo sẽ bỏ phố về quê trồng chè như… bố mẹ.

Dù rất buồn vì không có sự ủng hộ của gia đình, song Ngọc vẫn quyết tâm về cho bằng được. Theo Ngọc, có rất nhiều nguyên nhân. Đầu tiên, vì tình yêu với cây chè. Trong những năm làm công chức văn phòng, cô chưa bao giờ cảm thấy vui vẻ thực sự. Chỉ khi về nhà, đứng giữa vườn chè bao la bát ngát, cô mới thấy lòng mình nhẹ nhàng hạnh phúc.

Hơn nữa, em luôn cảm thấy vô cùng khó chịu khi nhìn thấy những nương chè ngày tháng được phủ hóa chất. Cùng với đó là niềm tin của người tiêu dùng về trà ngày càng sụt giảm. Giá trị sản phẩm trà truyền thống rất thấp, khiến người trồng trà gặp phải nhiều khó khăn về kinh tế. Người trẻ muốn thoát ly, chỉ còn người già ở lại với vườn trà“, Ngọc hồi tưởng.

Phương pháp canh tác organic của Ngọc

Em đang canh tác và sản xuất với cam kết 6 không: Không thuốc trừ sâu, không thuốc diệt cỏ, không phân hóa học, không biến đổi gen, không hương liệu phẩm màu và chất bảo quản. Trong quá trình canh tác, sẽ chú trọng vào việc làm giàu dinh dưỡng cho đất. Vì đất tốt thì cây sẽ khỏe mạnh từ bên trong.

Trong vườn không diệt cỏ mà kiểm soát cỏ dại. Bởi cỏ đóng vai trò rất quan trọng trong vườn, chúng giữ độ ẩm cho đất, làm đất tơi xốp thoáng khí. Cỏ còn chính là nguồn phân ủ mục để cung cấp chất mùn cho đất. Ngoài ra, em còn nuôi thêm trùn quế để lấy phân bón cho cây chè. Về sâu bệnh, trong vườn Ngọc Trà có trồng xen canh những loại cây đối kháng, cây thu hút thiên địch để tạo sự cân bằng trong vườn. Ngoài ra, khi cây khỏe mạnh cũng tự sẽ ít sâu bệnh đi.

Phương pháp organic không quá tốn kém nhưng cần sự kiên trì và hy sinh, coi sâu bệnh như là một phần tất yếu của vườn. Có thể năng suất sẽ giảm 20 -25% so với canh tác hóa học, nhưng chất lượng sản phẩm mang hương vị tự nhiên và vô cùng tốt cho sức khỏe“, Ngọc hào hứng chia sẻ.

“Kẻ thù” ở chung quanh chúng ta

Theo Ngọc, thứ mà cô cảm thấy khó khăn nhất trong những ngày đầu khởi nghiệp không phải là sự phản đối của gia đình hay thiếu vốn, mà là việc khiến những người bà con và láng giềng chấp nhận kiểu canh tác khác biệt mà cô đang làm.

Thực trạng trồng chè ở quê Ngọc như thế này: Mọi người sử dụng phân hóa học và thuốc trừ sâu mọi lúc mọi nơi, bất chấp các nguyên tắc canh tác hay khoa học kỹ thuật. Cứ thấy lá bị sâu, họ ngay lập tức sẽ xách bình ra phun thuốc, bất kể việc ngày mai phải hái búp để bán cho thương lái. Thêm nữa, khi sử dụng phân hóa học hay thuốc trừ sâu, họ cũng không hề dùng bất cứ dụng cụ bảo hộ nào, ngay cả hai thứ cơ bản là găng tay và ủng. Cả phụ nữ có thai cũng thế!

Các sản phẩm của Ngọc Trà.

Khi Ngọc hỏi: “Tại sao cô không để vài ngày nữa, sau khi hết thuốc trừ sâu hẳn hái bán?”, liền nhận được câu trả lời: “Không được, 3 ngày nữa tao phải trả tiền học phí cho đứa thứ hai rồi“. Còn họ không đeo đồ bảo hộ, dù đi xuôi chiều gió lúc xịt thuốc là vì: “Không có tiền. Với lại, tao vẫn khỏe mạnh bình thường đây thôi“.

Ngọc kể: “Những ngày đầu canh tác theo phương thức organic, em phải canh vườn như canh trộm. Vì nhiều hàng xóm không chịu được, cứ thấy cỏ sẽ ra nhổ, thấy sâu sẽ len lén lấy thuốc trừ sâu ra phun. Em thực sự khóc không ra nước mắt, có trình bày, cũng sẽ bị mấy cô chửi lại, kiểu như: ‘Tao giúp mày, mày không cảm ơn thì thôi'”.

Lúc chế biến chè, Ngọc yêu cầu những nhân công bản địa mặc đồ bảo hộ đầy đủ để bảo đảm vệ sinh, họ cũng không chịu, còn chửi cô “bày vẽ“. Cô tức tới mức, đuổi họ về không thuê nữa, nhưng vấn đề là: Không thuê họ, Ngọc không thể cáng đáng công việc một mình.

Ngọc kể tiếp: “Những cô chú ở đó cứ nghĩ em giàu lắm, họ ra sức ‘hút máu’ em. Mà em cũng mong là mình có nhiều tiền để họ ‘hút’“. Mới đầu Ngọc không biết, họ mang trà tới bán, nói “trà cô sạch lắm“, nhưng sau khi kiểm nghiệm, biết không phải, cũng đành chịu, chẳng thể lấy lại tiền. Ngọc đề nghị họ trồng theo phương pháp organic của cô, cô sẽ mua giá gấp đôi, họ cũng không chịu. Và vì không ai chịu làm cùng, nhằm mở rộng sản xuất, Ngọc đành phải thuê đất để trồng. Và cô phải thuê giá đắt gấp đôi người khác!

Ngọc với gian hàng ở Dinh Thống Nhất, tham dự cuộc thi Dự án khởi nghiệp nông nghiệp lần 3.

Tại mọi người ở trên không biết, giáo dục nông dân trồng theo phương pháp organic là điều không thể. Nên em đang làm theo cách của anh Tiếng, quán quân Dự án khởi nghiệp mùa 2: Tự trồng sau 3 năm, khi người nông dân thấy mình làm tốt, kiếm được tiền, họ tự khắc theo“, Ngọc kết luận.

Kinh nghiệm đau thương

Hai lần ngã vì những con sâu

Kể từ khi khởi nghiệp đến nay, theo Ngọc, 2 cú ngã nặng nề nhất của cô là được hàng xóm “tốt bụng” phun thuốc trừ sâu và dùng thuốc hỗ trợ trừ sâu vi sinh không cẩn thận.

Cú ngã đầu tiên, như đề cập ở trên, sau khi được hàng xóm “giúp đỡ” nhiệt tình, hậu quả: Kế hoạch thu hái, chế biến và tiêu thụ của cô đã bị đổ bể. Trong vài tháng, cô không dám thu hái bất cứ lá chè nào, đành phải ngồi không đợi vườn chè đào thải hết lượng thuốc trừ sâu.

Cú ngã thứ hai, là khi sử dụng thuốc sinh học để trừ sâu bệnh, mà quên mất thiên địch có ích. Thế là, không chỉ sâu bệnh chết, mà tất cả côn trùng có ích khác như bọ rùa cũng chết theo. Và, sau đó là những sâu bệnh khác tới tung hoành trong vườn. Hàng ngày đứng nhìn vườn chè xơ xác mà Ngọc cảm thấy hối hận sâu sắc. Phải rất lâu sau, Ngọc mới gầy dựng lại được một hệ sinh thái cân bằng như trước đó cho vườn chè.

Tài chính

Ban đầu Ngọc có hoạch định, nhưng diễn biến thật sự sẽ có nhiều thứ khác so với trên giấy tờ. Dòng tiền là rất quan trọng và cần phải tiết kiệm tài chính để có thể duy trì công ty cho đến khi có lợi nhuận. Các bạn trẻ hãy làm nhỏ trước, đừng hùn vốn lớn khi chưa có kinh nghiệm, bởi sự thât khác nhiều so với khi bạn tính toán.


Khánh Triều